نورنیوز-گروه اجتماعی: دکتر بابک یکتاپرست در گفتوگویی درباره آخرین وضعیت ذخایر خون در کشور اظهار کرد: وضعیت ذخایر خونی «مطلوب» است و برخی استانها نیز شرایط بهتری نسبت به وضعیت مطلوب دارند. براساس وضعیت کنونی ذخایر خونی، مشکل خاص و اورژانسی نداریم اما در نظر داشت که نیاز به خون و فرآوردههای خونی همیشگی است و به یک بازه زمانی خاص محدود نمیشود و همواره وجود دارد.
عمر محدود فرآوردههای خونی
او با بیان اینکه عمر فرآوردههای خونی محدود است، تصریح کرد: پلاکت، یک فرآورده خونی با عمر محدود است که فقط ۳ روز قابلیت نگهداری دارد. بنابراین بازهم با توجه به محدودیت نگهداری فرآوردههای خونی میبایست گفت، نیاز به خون، همیشگی است و به یک بازه زمانی یا روز خاص محدود نمیشود. همچنین نباید از نیاز افراد مبتلا به سرطان غافل شد.
برنامههای سازمان انتقال خون برای افزایش اهدای خون زنان
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون با بیان اینکه چند هدف خاص برای سال جاری در نظر گرفتهایم، توضیح داد: افزایش اهدای خون زنان، یکی از برنامههای هدفمند سازمان انتقال خون در سال جاری است. ضریب سلامت خون زنان بالاتر است؛ چرا که رفتارهای پرخطر کمتری دارند. البته اهمیت نقش زنان در اهدای خون فقط به ضریب سلامت خون محدود نمیشود؛ چرا که نقش مهمی در خانوادهها دارند و میتوانند در زمینه فرهنگسازی موثر باشند. زنان میتوانند باورهای خود را به تمام اعضای خانواده به ویژه نسل بعد منتقل کنند؛ بنابراین میتوانند در زمینه فرهنگسازی اهدای خون بسیار کمک کنند.
یکتاپرست با بیان اینکه زنان فقط ۵ درصد اهداکنندگان خون را تشکیل میدهند، گفت: این درحالیست که زنان، بخش قابلتوجهی از جمعیت کشور را تشکیل میدهند و حدود ۵۰ درصد جمعیت کشور هستند. اگر زنان به موضوع اهدای خون ورود کنند، میتوانند بر ظرفیت این حوزه بسیار اثرگذار باشند.
وضعیت کمخونی در ایران
او با بیان اینکه مشکلاتی در زمینه اهدای خون زنان وجود دارد، اظهار کرد: به طور مثال زنان نگران ابتلا به کمخونی هستند. میانگین شاخص کمخونی کشور حدود ۲۵ درصد است یعنی یک زن از هر ۴ زن به کمخونی مبتلا است. همچنین وضعیت ابتلا به کمخونی در کلانشهرها مانند تهران ۲۰ تا ۲۳ درصد و در استان سیستانوبلوچستان نیز حدود ۴۵ درصد است. براساس میانگین کشور، یک زن از هر ۴ زن ایرانی به کمخونی مبتلا است و ۳ نفر دیگر توانایی اهدای خون دارند؛ بنابراین تصور ابتلا به کمخونی یک باور غلط است که در جامعه رواج دارد.
سهم زنان از اهدای خون در سالهای گذشته
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون درباره سهم زنان از اهدای خون در سالهای گذشته توضیح داد: زنان، ۳۵ درصد اهداکنندگان خون را در زمان جنگ تحمیلی ۸ ساله تشکیل میدانند؛ مردان به عنوان رزمنده در جبهههای جنگ حضور داشتند و زنان نیز نسبت به اهدای خون اقدام میکردند. اما پس از آن، اهدای ۳۵ درصدی در زمان جنگ ۸ ساله به ۵ درصد رسیده است.
پایش سلامت داوطلبان اهدای خون
او با تاکید بر اینکه زنان درباره کمخونی ترس و واهمه نداشته باشند، اظهار کرد: تمام افراد برای اهدای خون به پایگاههای اهدای خون مراجعه میکنند؛ تست کمخونی و مشاوره پزشکی را سپری میکنند و هیچ تفاوتی میان جنسیت داوطلبان اهدای خون قائل نمیشویم. اگر داوطلبان اهدای خون هرگونه مشکلی مانند کمخونی داشتهباشند که سلامت آنها را تحت تاثیر قرار دهد ،از روند اهدای خون خارج میشوند. حفظ سلامت اهداکنندگان، اولین و مهمترین آیتم سازمان انتقال خون به حساب میآید؛ چرا که اهداکنندگان، بزرگترین سرمایه انسانی سازمان انتقال خون هستند. افراد نسبت به کمخونی احساس نگرانی نکنند، چرا که در صورت ابتلا به کمخونی یا هر مشکل دیگری از چرخه اهدا خارج میشوند.
نقش زنان در ترویج فرهنگ اهدای خون
یکتاپرست درباره نقش زنان در افزایش اهدای خون گفت: نتایج مطالعات سازمان انتقال خون نشان میدهد، هنگامی که مادر خانواده اهداکننده خون است فرزندان نیز به جمع اهدانندگان میپیوندند. بر این اساس، اهدای خون زنان جزو نکات کلیدی به حساب میآید؛ چرا که نه تنها در زمینه فرهنگسازی اهدای خون نقش دارند و میتوانند آمار اهدای خون را تحت تاثیر قرار دهند، بلکه ضریب سلامت خون آنها نیز بیشتر است. به عبار ت دیگر، زنان میتوانند در زمیه اهدا، فرهنگسازی و افزایش ضریب سلامت خون، تغییرات چشمگیر ایجاد کنند.
میانگین سنی اهداکنندگان خون
او با بیان اینکه اهدای خون اهداکنندگان بار اولی نیز حائز اهمیت است، گفت: آمار و ارقام نشان میدهد میانگین سنی اهداکنندگان ۳۷ تا ۵۰ سال است؛ به عبارت دیگر، اغلب افرادی که طی سال گذشته برای اهدای خون مراجعه کردهاند ۳۷ تا ۵۰ سال سن داشتهاند. ۱۸ سالگی، آغاز فرایند اهدای خون است اما با توجه به میانگین سنی اهداکنندگان میتوان گفت که نتوانستهایم در زمینه اهدای خون با جوانان ارتباط برقرا کنیم.
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون ادامه داد: یکی از سیاستهای مهم سازمان انتقال خون، اهدای خون بار اولیها و ارتباط با جوانان به ویژه افراد کمتر از ۲۵ سال است. برنامههای فرهنگی ویژهای برای جوانان در نظر گرفتهایم و تلاش کردهایم که طرحهای جوانپسند باشد. ذائقه و نوع ارتباط با جوانان نسبت به سایر گروههای بزرگسال متفاوت است و به همین دلیل میبایست از ابزار ارتباطی جذابتر و محتوای منطبق با ذائقه این گروه استفاده کنیم.
افزایش اهدای خون زنان و اهداکنندگان بار اولی طی ۴۰ روز گذشته
یکتاپرست درباره وضعیت اهدای خون زنان و جوانان در جنگ رمضان توضیح داد: ما در سازمان انتقال خون در نظر داشتیم برنامههای مرتبط با افزایش اهدای خون زنان و جوانان را از سال ۱۴۰۵ آغاز کنیم، این در حالی است که در این دو مولفه از آغاز جنگ رمضان تا به امروز به طور چشمگیری رشد کردهایم. آمار و ارقام نشان میدهد که اهدای خون زنان و اهداکنندگان بار اولی به ترتیب ۷۹.۵ و ۶۳.۹ درصد طی ۴۰ روز گذشته رشد کرده، حس همدلی برای تامین خون بیماران و مصدومان جنگ سبب افزایش اهدای خون زنان و بار اولیها شد.
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون گفت: افزایش ۷۹.۵ درصدی اهدای خون زنان طی ۴۰ روز گذشته، مهر تاییدی بر این است که اهدای خون برای زنان مشکلی ایجاد نمیکند. اگر پیام سازمان انتقال خون به جامعه هدف به درستی منتقل شود، میتواند سبب جذب زنان و به ویژه جوانان برای اهدای خون شود. افزایش اهدای خون زنان و جوانان به برنامههای فرهنگی و کارهای زیرساختی بیشتری نیاز دارد.
حفظ سلامت خون، خط قرمز سازمان
او با بیان اینکه «حفظ سلامت خون» خط قرمز سازمان انتقال خون است، گفت: «تامین خون سالم و کافی»، شعار اصلی سازمان انتقال خون است؛ تامین خون کافی و سالم را در کانون توجه قرار دادهایم و امیدوارم در این زمینه رشد چشمگیری داشته باشیم.