نورنیوز- گروه بین الملل: «های ایتان کوهن یانروچاک»، کارشناس مسائل ترکیه و عضو اندیشکده صهیونیستی «موشه دایان»، در یادداشتی در روزنامه «تایمز آو اسرائیل» با اشاره به تشدید تنش میان تلآویو و آنکارا نوشت که در خاورمیانه «واقعیتی جدید» در حال شکلگیری است که میتواند به درگیریهای ناخواسته منجر شود.
او تأکید کرد، ترکیه از مرحله لفاظی عبور کرده و اتهاماتی مانند «نسلکشی»، درخواست تحریم و معرفی اسرائیل بهعنوان تهدید منطقهای اکنون بخشی ثابت از گفتمان رسمی این کشور شده و زمینهساز اقدامات عملی است.
به گفته وی، آنکارا از نقش منتقد به «بازیگری فعال» تغییر یافته و با تعمیق حضور در پرونده فلسطین، از کمکهای بشردوستانه تا ارتباط مستقیم با رهبران حماس و تمایل به مشارکت در سازوکارهای بینالمللی و حتی امنیتی غزه، به دنبال تأثیرگذاری بر واقعیت میدانی است.
او افزود در گفتمان ترکیه، مناقشه فلسطین - اسرائیل بخشی از چارچوبی گستردهتر شامل سوریه، شاخ آفریقا و حتی ایران تلقی میشود و اسرائیل دیگر یک طرف منازعه مشخص نیست، بلکه جزئی از یک منظومه تهدیدزا به شمار میرود؛ وضعیتی که هر تحول منطقهای را به تهدیدی در عرصهای دیگر تبدیل میکند.
یانروچاک همچنین با اشاره به نقش ایدئولوژی در سیاست خارجی ترکیه نوشت، نئوعثمانیگرایی و اسلامگرایی صرفاً شعار نیستند، بلکه سازوکارهایی هستند که سیاست عملی را شکل میدهند و اهداف آنکارا برای رهبری یک نظم منطقهای جایگزین را تقویت میکنند.
وی توضیح داد، درخواستهای فزاینده برای ایجاد یک چارچوب منطقهای با محوریت کشورهای مسلمان، همراه با تأکید بر اتحادهای استراتژیک ترکیه با بازیگران مهم منطقه، نشاندهنده جاهطلبی آشکار آنکارا برای رهبری نظمی جایگزین در خاورمیانه است؛ نظمی که در آن ترکیه خود را مرکز قدرت میبیند.
بر اساس این ارزیابی، در چنین چارچوبی اسرائیل نهتنها از معادلات اصلی کنار گذاشته میشود، بلکه گاه بهعنوان تهدیدی معرفی میشود که باید مهار یا متعادل شود؛ رویکردی که به گفته او بخشی از تغییرات عمیق در سیاست منطقهای ترکیه به شمار میرود.
او تأکید کرد اقدامات اسرائیل در کرانه باختری در آنکارا بهعنوان «الحاق بالفعل» تلقی میشود و موضعی تند را در پی دارد. وی افزود: این امر چرخهای از واکنشهای متقابل ایجاد کرده که هر اقدام اسرائیل را تأیید روایت ترکیه و هر پاسخ ترکیه را تقویتکننده حس تهدید در تلآویو جلوه میدهد.
یانروچاک نتیجه گرفت، روابط دو طرف در یک بحران موقت قرار ندارد، بلکه در حال ورود به یک «تغییر ساختاری» است و واقعیتی که در ترکیه شکل میگیرد، «روی کاغذ نمیماند و دیر یا زود به سیاست و حتی درگیری تبدیل خواهد شد».