نورنیوز-گروه اقتصادی: تحرکات ایران در هفتههای اخیر، مستقیماً بر بالا و پایین شدن شاخصهای بورس آمریکا تأثیر گذاشته است. هر خبر از تنگه هرمز، هر اظهارنظر مقامات ایرانی، بلافاصله واکنش والاستریت را در پی دارد. تحلیلگران بینالمللی میگویند که این نخستین بار در تاریخ است که یک کشور بدون استفاده از ابزارهای سنتی مالی، توانسته بزرگترین بازار سرمایه جهان را شرطی کند.ایران با ترکیب کنترل تنگه هرمز، قدرت بازدارندگی موشکی و مدیریت هوشمندانه انتظارات، به ابرقدرتی تبدیل شده که هر حرکت آن، موجی از نوسان را به والاستریت میفرستد. این توانایی پیشتر در انحصار قدرتهای بزرگ اقتصادی بود.
بازار آمریکا در تله ژئوپلیتیک ایران
بررسی ها نشان می دهد در یک ماه گذشته، شاخص S&P 500 رفتاری شبیه به یک «واکنش شرطی» از خود نشان داده است؛ با خبر تشدید تنش از سوی ایران، شاخصها ریزش میکنند و با نشانههای کاهش تنش، جهش مثبت ثبت میشود. این الگو آنقدر تکرار شده که معاملهگران حرفهای والاستریت اکنون پیش از هر تصمیمی، خروجی اخبار ایران را رصد میکنند.دلیل این نفوذ راهبردی، وابستگی ساختاری اقتصاد آمریکا به امنیت انرژی خلیج فارس است.ایران با قرار گرفتن در گلوگاه تنگه هرمز، عملاً کلید صادرات نفت منطقه را در دست دارد. هر تهدید جدی از سوی تهران، مستقیماً به معنای افزایش قیمت بنزین و تورم در آمریکاست و بازار سهام بلافاصله واکنش نشان میدهد.
ایران؛ ابرقدرتی که روایت «بینیازی آمریکا» را باطل کرد
دونالد ترامپ بارها ادعا کرده بود آمریکا به دلیل رشد تولید نفت شیل، دیگر نیازی به نفت خاورمیانه ندارد.اما واکنشهای هیستریک بازار سهام به هر تحرک ایران، این ادعا را عملاً باطل کرده است. واقعیت این است که پالایشگاههای آمریکا برای نفت سنگین، همچنان به واردات از خلیج فارس وابستهاند و ایران کنترلکننده امنیت این مسیر است.فراتر از نفت، اوراق خزانهداری آمریکا نیز به خریداران خارجی وابسته است. کشورهای حاشیه خلیج فارس که میلیاردها دلار از فروش نفت خود را صرف خرید اوراق قرضه آمریکایی میکنند، در صورت تداوم تهدیدها ممکن است این رویه را تغییر دهند.ایران به طور غیرمستقیم بر تقاضا برای بدهی آمریکا نیز اثر میگذارد.کارشناسان اقتصادی معتقدند ایران ثابت کرده که برای تحت تأثیر قرار دادن اقتصاد آمریکا نیازی به درگیری مستقیم نیست؛ کافی است ثابت کند امنیت انرژی منطقه در دستان اوست. بازار خودش بقیه کار را انجام میدهد.
چرا ایران به این جایگاه رسیده است؟
در دهههای گذشته، هیچ کشوری نتوانسته بود چنین نفوذ رفتاری بر بزرگترین بازار مالی جهان ایجاد کند. تفاوت ایران در سه عامل کلیدی است: تسلط بر تنگه هرمز (گذرگاه ۲۰ درصد نفت جهان)، توانایی تهدید همزمان چندین کشور صادرکننده نفت منطقه و اعتبارسازی موفق در عملیاتهای نظامی که قدرت بازدارندگی ایران را به سطحی بیسابقه رسانده است.پیش از این، تنها فدرال رزرو یا گزارش اشتغال آمریکا میتوانست چنین نوسانی در بازار ایجاد کند. اکنون ایران نیز به جمع این عوامل اضافه شده است. تحلیلگران میگویند اگر این وضعیت ادامه یابد، معاملهگران ناچار خواهند شد یک «شاخص ریسک ایران» را به مدلهای قیمتگذاری خود اضافه کنند.این توانایی جدید، معادلات قدرت را در جهان تغییر داده است. دیگر نه فقط خاورمیانه، بلکه والاستریت نیز به تحرکات تهران چشم دوخته است.ایران از یک قدرت منطقهای به ابرقدرتی تبدیل شده که میتواند بدون شلیک یک گلوله، هزینه جنگ را بر اقتصاد آمریکا تحمیل کند.
اقتصاد سلاح جدید ایران
کامران رحیمی، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: شرطی شدن بازار آمریکا توسط ایران»، کاملاً واقعی است. ایران با کنترل گلوگاه انرژی جهان، به ابرقدرتی تبدیل شده که اقتصاد آمریکا را به گروگان گرفته است. این کارشناس اقتصادب ادامه داد: این یک پیروزی راهبردی بیسابقه است. قبلاً فقط ابرقدرتهای سنتی میتوانستند چنین اثری بگذارند.وی افزود: جهان در حال ورود به یک نظم چندقطبی جدید است. ایران ثابت کرده که میتواند بدون اتکا به ابزارهای مرسوم قدرت، روی بزرگترین اقتصاد جهان اثر بگذارد. رحیمی تاکید کرد: این الگوی جدیدی از «قدرت بازدارندگی اقتصادی» است که معادلات را برای همیشه تغییر داده است.
ایران شریک معاملات جهانی
تحولات اخیر نشان داد ایران به ابرقدرتی تبدیل شده که والاستریت ناچار به محاسبه آن است.هر حرکت دیپلماتیک یا نظامی تهران، مستقیماً بر نوسان شاخصهای سهام آمریکا تأثیر میگذارد. این توانایی که پیشتر در انحصار فدرال رزرو بود، اکنون در اختیار ایران قرار گرفته است.کارشناسان این پدیده را نتیجه کنترل تنگه هرمز، قدرت بازدارندگی موشکی و اعتبارسازی موفق ایران میدانند. بازار آمریکا عملاً به رفتار ایران «شرطی» شده است؛ به طوری که هر خبر مثبت یا منفی از تهران، بلافاصله با یک حرکت سبز یا قرمز در والاستریت پاسخ داده میشود.این تحول نشاندهنده تغییری عمیق در موازنه قدرت جهانی است. ایران اکنون ثابت کرده که برای تأثیرگذاری بر اقتصاد آمریکا نیازی به جنگ تمامعیار ندارد؛ کافی است امنیت انرژی جهان را در دستان خود نگه دارد.با دنبالکردن صفحه اقتصادی خبرگزاری فارس در جریان آخرین تحولات اقتصادی ایران و جهان قرار بگیرید.