نورنیوز-گروه سیاسی: ایران امروز، بر شانههای استوار نسل فرماندهان و مدیرانی ایستاده است که در سختترین مقاطع تاریخ معاصر، مسیر استقلال دفاعی کشور را ترسیم کردند. در میان این چهرهها، نام شهیدان چمران، فکوری، نامجو، شمخانی و نصیرزاده بهعنوان وزرای دفاعی که نقشی تعیینکننده در شکلگیری زیرساختهای خودکفایی نظامی داشتند، برجستهتر از دیگران میدرخشد.
در سالهای ابتدایی دفاع مقدس، ایران با محدودیتهای شدید تجهیزاتی و وابستگی به حداقل امکانات نظامی مواجه بود؛ شرایطی که حتی تأمین اقلام سادهای مانند سیمخاردار را نیز با چالش روبهرو میکرد. با این حال، اتخاذ رویکردی مبتنی بر خوداتکایی، مدیریت راهبردی منابع، و تکیه بر ظرفیتهای انسانی داخلی، بهتدریج مسیر تحول در صنایع دفاعی کشور را هموار ساخت.
این تحول، صرفاً یک پیشرفت تدریجی نبود، بلکه به شکلگیری یک اکوسیستم دفاعی منسجم انجامید که امروز طیف گستردهای از فناوریهای پیشرفته را در حوزههای موشکی، هوافضا، دریایی، جنگ الکترونیک و سامانههای هوشمند در بر میگیرد. نقشآفرینی وزارت دفاع در هدایت این روند، بهویژه در پیوند میان بخشهای تحقیقاتی، صنعتی و عملیاتی، از عوامل کلیدی در تحقق این دستاوردها بوده است.
در این میان، توان موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی ایران بهعنوان یکی از ارکان اصلی قدرت بازدارندگی، جایگاهی ویژه و تعیینکننده یافته است. توسعه نسلهای متنوع موشکهای بالستیک، کروز و نقطهزن با دقت و بردهای مختلف، در کنار طراحی و تولید انواع پهپادهای شناسایی، رزمی و انتحاری، ساختاری چندلایه از قدرت تهاجمی و دفاعی ایجاد کرده است. این ظرفیتها، با بهرهگیری از فناوریهای بومی و ارتقای مستمر در حوزههایی همچون هدایتپذیری، پنهانکاری و جنگ الکترونیک، ایران را به یکی از بازیگران اثرگذار در معادلات نوین نظامی تبدیل کرده و توان پاسخ سریع، دقیق و مؤثر به تهدیدات را بهطور چشمگیری افزایش داده است.
در نتیجه این مسیر چند دههای، ایران به سطحی از توانمندی رسیده که نهتنها نیازهای دفاعی خود را بهصورت بومی تأمین میکند، بلکه از ظرفیت طراحی و تولید سامانههای پیچیده و راهبردی نیز برخوردار است. این توانمندیها، در قالب یک دکترین بازدارندگی فعال، موجب افزایش قدرت مانور کشور در برابر تهدیدات خارجی شده است.
کارآمدی این دستاوردهای راهبردی، در صحنههای عملیاتی و در مواجهه با تهدیدات واقعی نیز بهروشنی نمایان شده است. در جریان جنگ ۱۲ روزه و نیز در تداوم جنگ تحمیلی آمریکایی-صهیونیستی که از نهم اسفند ۱۴۰۳ علیه ایران آغاز شده، توان موشکی و پهپادی کشور نقشی محوری در تغییر معادلات ایفا کرده است. اجرای حملات برقآسا و دقیق به اهداف راهبردی در تلآویو، حیفا و دیگر نقاط حساس، در کنار هدفگیری پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه غرب آسیا، بهویژه در کشورهای جنوبی خلیج فارس، نشاندهنده سطح بالای آمادگی عملیاتی و دقت اطلاعاتی این سامانههاست. همچنین گزارشها از انهدام یا از کار انداختن طیفی از تجهیزات پیشرفته دشمن، از جمله جنگندههای رادارگریز اف ۳۵، هواپیماهای رزمی و پشتیبانی، پهپادها، بالگردهای تهاجمی و سامانههای راداری، بیانگر آن است که این توانمندیها توانستهاند در برابر مجهزترین ارتشهای جهان، چالشهای جدی ایجاد کنند. مجموعه این تحولات، نشانهای از تغییر موازنه در میدان نبرد و نشانه ی سردرگمی و فرسایش در توان عملیاتی طرفهای متخاصم است.
در چنین چارچوبی، «بازدارندگی» دیگر صرفاً یک مفهوم نظری نیست، بلکه بهعنوان یک واقعیت عملیاتی، مبتنی بر توانمندیهای فناورانه و آمادگی میدانی نیروهای مسلح تعریف میشود. این ظرفیت، به ایران امکان داده است تا در مواجهه با بازیگران قدرتمند بینالمللی، رویکردی فعال و مبتنی بر ابتکار عمل اتخاذ کند.
در مجموع، آنچه امروز بهعنوان اقتدار دفاعی ایران شناخته میشود، حاصل یک فرآیند مستمر از سرمایهگذاری در دانش، تجربه، و نیروی انسانی متخصص است؛ فرآیندی که ریشه در مجاهدت و نگاه راهبردی وزرای دفاع شهید دارد و همچنان با تکیه بر همان اصول، در مسیر توسعه و تکامل قرار دارد.