نورنیوز-گروه اقتصادی:خبرگزاری رویترز، شرکتهای هواپیمایی در سراسر آسیا به دلیل کاهش عرضه سوخت جت در برخی کشورها، پروازهای خود را کاهش داده و برای تأمین نیاز خود، سوخت بیشتری از مبدا حمل میکنند یا توقفهای اضافی برای سوختگیری در مسیر در نظر میگیرند. این وضعیت فشار مضاعفی بر این صنعت وارد کرده که پیشتر نیز با افزایش شدید هزینههای سوخت مواجه بوده است.
بر اساس دادههای شرکت «کلپر» (Kpler)، اختلال در تنگه هرمز، حدود ۲۱ درصد از عرضه جهانی سوخت جت از مسیر دریا را مختل کرده است؛ در همین حال شرکتهای هواپیمایی اروپایی نیز در حال آماده شدن برای مشکلات مشابه هستند.
کارشناسان میگویند، برخلاف شوکهای نفتی قبلی که عمدتاً موجب افزایش قیمتها میشد، بحران کنونی علاوه بر رشد قیمت، عرضه فیزیکی سوخت را نیز محدود کرده و دولتها، شرکتهای هواپیمایی و فرودگاهها را به سمت سهمیهبندی سوق داده است.
شکور یوسف، بنیانگذار شرکت مشاوره هوانوردی «اندائو آنالیتیکس» (Endau Analytics)، در این رابطه گفت: «در گفتوگو با شرکتهای هواپیمایی، آنها بهشدت نگران آینده هستند، زیرا مشخص نیست جنگ چه زمانی پایان مییابد و زنجیره تأمین و خوراک پالایشگاهها چه زمانی از منطقه خلیج فارس تأمین خواهد شد.»
تحلیلگران هشدار دادهاند که مناطق آسیا، اروپا و آفریقا بیشترین آسیب را از این بحران میبرند، در حالی که ایالات متحده به دلیل برخورداری از منابع داخلی کافی، کمتر تحت تأثیر قرار گرفته است.
در آسیا، کشورهایی با درآمد پایین و وابستگی بالا به واردات مانند ویتنام، میانمار و پاکستان بیشترین فشار را متحمل شدهاند؛ این در حالی است که چین و تایلند صادرات سوخت جت را متوقف کرده و کرهجنوبی نیز آن را در سطح سال گذشته محدود کرده است.
بو لینگام، مدیرعامل شرکت هواپیمایی «ایرآسیا ایکس» (AirAsia X)، اعلام کرد که این شرکت اکنون پیش از پرواز به فرودگاههای ویتنام، سوخت بیشتری در مالزی بارگیری میکند. وی افزود: اینطور نیست که به ما سوخت ندهند، بلکه میزان آن را محدود میکنند.
در همین حال، تجربههای پیشین نشان میدهد کمبودهای موقت سوخت جت در فرودگاهها بهطور معمول به سهمیهبندی منجر میشود، نه قطع کامل عرضه. شرکتهای هواپیمایی نیز معمولاً با حمل سوخت اضافی، افزودن توقفهای سوختگیری یا کاهش بار به چنین بحرانی واکنش نشان میدهند.
مایکل اولیری، مدیرعامل «رایانایر» (Ryanair)، هفته گذشته هشدار داد که در صورت تداوم بحران خاورمیانه، شرکتها ممکن است ناچار به کاهش پروازها شوند. وی گفت: اگر در ماههای ژوئن، ژوئیه یا اوت خطری برای ۱۰ تا ۲۰ درصد از عرضه سوخت وجود داشته باشد، ما و دیگر شرکتهای هواپیمایی باید به لغو برخی پروازها یا کاهش ظرفیت فکر کنیم.
در این میان، آسیا به دلیل وابستگی بیشتر به جریان سوخت از تنگه هرمز و حاشیه تأمین محدودتر نسبت به اروپا، با سرعت بیشتری تحت تأثیر قرار گرفته است. بر اساس اعلام نهاد هوانوردی ویتنام، شرکت «ویتنام ایرلاینز» (Vietnam Airlines) برای صرفهجویی در مصرف سوخت، ۲۳ پرواز داخلی در هفته را کاهش داده است.
همزمان با تداوم تجاوز آمریکایی-صهیونیستی به خاک ایران، کشورهای آسیایی با پیامدهای گستردهای در حوزه انرژی مواجه شدهاند و با دستورکار اعلام وضعیت اضطراری، آزادسازی ذخایر راهبردی و اعمال محدودیتهای مصرف سوخت، در حال اجرای سیاستهای جدید هستند.
جمهوری اسلامی ایران در پی آغاز تجاوز نظامی مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی، پاسخی قاطع، هدفمند و متناسب به این اقدام ارائه داد. در چارچوب این پاسخ مشروع، مواضع نظامی و امنیتی رژیم صهیونیستی در شهرهای مختلف فلسطین اشغالی و همچنین پایگاهها و مراکز استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه با حملات موشکی، پهپادی و هوایی دقیق هدف قرار گرفت.