نورنیوز-گروه سیاسی: سعید لیلاز (اقتصاددان و تحلیلگر مسائل سیاسی) در رابطه با سوابق رفتار ایالات متحده آمریکا، با بیان اینکه این سوابق مبنای ارزیابی امروز است، اظهار کرد: سوابقی که ما از ایالات متحده آمریکا داریم مشخص است؛ اگر خودم مورد مشورت مقامات ایران قرار بگیرم، آمریکاییها در جنگ جهانی دوم در هیروشیما و ناکازاکی بمب اتم انداختند، در جنگ ویتنام نیز با سیاست زمین سوخته چنین اقداماتی انجام دادند، در عراق نیز همینطور، و در جنگ ایران و عراق نیز هواپیمای مسافربری را کاملا عامدانه هدف قرار دادند. در جنگ اخیر هم تردید نکنید که حمله به شجره طیبه در میناب که ۲۰۰ دختر و پسر دانشآموز را شهید کرد، کاملاً عامدانه بود و همزمان با حمله به بیت رهبری میخواستند این پیام را به جمهوری اسلامی منتقل کنند که این سیاست آنهاست و تا آخر خواهند رفت؛ پیغام وحشتآفرینی از طریق یک حرکت شریرانه و قتلعامگونه و مطلقا چیزی به نام حقوق بشر وجود ندارد.
وی با تأکید بر اینکه این تجربهها برای او کاملاً روشن است، تصریح کرد: چیزی به نام قانون حقوق بشر، حقوق جنگ و جنایات جنگی، هزار بار بر من ثابت شده که بیش نیست؛ اخیراً هم بر برخی سادهلوحها که رفقای ما بودند، ثابت شده که چنین چیزی وجود ندارد. آمریکاییها کاملاً آماده هرگونه شرارتی در ایران هستند تا مقاصد خود را در این منطقه به کرسی بنشانند. در عین حال فکر میکنم برای ایران، کوتاه آمدن یا تسلیم شدن در حال حاضر ممکن است بیمعنا و غیرقابل اجرا باشد، اما توجه مقامات و شما و خوانندگان را به این جلب میکنم که هر شرارتی را از آمریکاییها انتظار دارم.
وی در ادامه و در پاسخ به پرسشی درباره احتمال توافق یا خروج یکجانبه آمریکا از جنگ، گفت: تا آنجایی که اطلاع دارم تماس ها میان دو کشور از ابتدا برقرار بوده و امروز هم برقرار است، حتی اگر آتشبس یا توافقی هم اتفاق بیفتد، شک نکنید که موقتی است. من این حرف را بلافاصله بعد از پایان جنگ ۱۲ روزه زدم و اسنادش موجود است؛ در آنجا گفتم توافقی در کار نیست و حداکثر ما داریم آتشبس میکنیم. این را در گفتوگو با یک رسانه چینی هم مطرح کردم ، بنابراین همانطور که پیشبینی میکردیم و اکنون در حال وقوع است، این روند ادامه دارد و بیش از یک یا دو بار نیز هشدار داده بودیم، محتمل است آتش بس یک جانبه صورت بگیرد چراکه آمریکایی ها هم محدودیت هایی دارند.
قدرت زیرساختی ایران و محدودیتهای فنی آمریکا
لیلاز افزود: اولاً آن چیزی که آمریکاییها میگویند مبنی بر ضربه اساسی به زیرساختهای ایران، کار بسیار دشواری است. در ظرف یک یا دو هفته نمیتوان یک حرکت مؤثر علیه ایران انجام داد. ایران کشوری بسیار بزرگ با زیرساختهای بسیار نیرومند است. در حال حاضر حدود ۱۰۰ هزار مگاوات ظرفیت نصبشده تولید برق داریم و این نشاندهنده توان زیرساختی کشور است، آمریکا در برابر این قدرت چه خواهد کرد؟ ضربه به برق مثلا محدود است، آمریکایی ها محدودیت های فنی و سیاسی بسیاری دارند.
وی با اشاره به عملکرد ایران در جنگ اخیر اظهار کرد: برخورد ایران در این جنگ اخیر بسیار مافوق انتظار من بود؛ کارآمدی نظامی و غیرنظامی ایران بهطور متناسب و مؤثر و کارآمد بود و تمام جهان را به فکر واداشت. ما بیش از سه دهه موضوع بستن تنگه هرمز را در مطبوعات داخلی مسخره میکردیم، در حالی که اکنون متوجه شدیم اگر چنین سلاحی وجود داشته باشد که کسی به آن فکر نکرده، میتواند تعیینکننده باشد.
افول ناتو و تغییر اولویتهای جهانی واشنگتن
این تحلیلگر مسائل سیاسی ادامه داد: از سوی دیگر، شروع فروپاشی ناتو با حمله به اوکراین بود و آخرین میخ تابوت آن با حمله به ایران زده شد. ناتو از بین رفته و بلوک غرب در حال فروپاشی است؛ هم در ماجرای ایران و هم اوکراین و بعد نوبت چین خواهد شد. آمریکا از نظر افکار عمومی و سیاسی روز به روز تنهاتر میشود.
وی با اشاره به شرایط داخلی آمریکا گفت: در داخل آمریکا نیز فشارهای بسیار سنگینی حتی از طرف جمهوری خواهان بر دوش ترامپ وجود دارد، از سوی ونس فشار بسیاری روی ترامپ است و جمهوری خواهان نگران آینده سیاسی خود هستند. در عین حال، ما باید پنجره دیپلماسی را باز نگه داریم. من اطلاع دارم که ایران لحظهای از بهکارگیری دیپلماسی برای جلوگیری از حمله یا کنترل ابعاد آن دریغ نکرده است، من شهادت می دهم که ایران در جریان حمله بود، شهید لاریجانی مهر ماه سال گذشته مارا در جلسه ای دعوت کرد و اعلام کرد تمام راه ها را رفته ایم اما آمریکا قصد حمله دارد و تا پایان سال میلادی این حمله صورت خواهد پذیرفت.
دیپلماسی در کنار آمادگی دفاعی؛ استراتژی «دست بر ماشه»
لیلاز تأکید کرد: در عین حال که باید پنجره دیپلماسی باز بماند، باید دست به ماشه باشیم؛ نه فقط اکنون بلکه برای همیشه. جمهوری اسلامی ایران، یا هر نظامی که بر ایران حاکم باشد، بدون اتکا به یک مثلث شامل مردم، اقتصاد و نیروهای مسلح، نمیتواند بقا و یکپارچگی خود را حفظ کند.
هر یک از این سه ضلع حذف شود، ساختار دچار مشکل میشود.
وی در ادامه گفت: شرایط بسیار حاد است و تا آخر این هفته و هفتههای آینده نیز همین وضعیت ادامه خواهد داشت. به هیچ وجه نباید معتقد نیستم که یکشبه یا کاخ آرزوهای ایران نابود شود یا یک توافق ازلی شکل بگیرد. همچنین توصیه نمیکنم درباره خرابیها و ویرانیهای واردشده به ایران اغراق شود یا درباره توان حملات آمریکا بزرگنمایی صورت گیرد ، ایران هم قدرت نظامی بالایی دارد و این علت خوبشتن داری آمریکا تا به امروز است، درمورد نجات خلبانان آمریکایی ایالات متحده متوجه قدرت زمینی ایران شد و کمی حمله زمینی کمرنگ تر شد.
لیلاز افزود: ایران هرگز برای هیچ قدرتی در دنیا لقمه آسانی نبوده و نخواهد بود. اگر عراق برای آمریکا لقمه آسانی نبود، ایران بهمراتب سختتر است و در گلوی آمریکا گیر خواهد کرد. باید هوشیاری خود را حفظ کنیم و حکمرانی را در حوزه مردم، اقتصاد و نیروهای مسلح بهدرستی پیش ببریم و دست بر ماشه پیشبرد دیپلماسی را جلو ببریم.
وی درباره احتمال حمله زمینی نیز اظهار کرد: این احتمال ضعیف شده اما همچنان محتمل است، نخبگان ما و مطبوعات ایران بسیار غرب گرا هستند و به این علت درمورد قدرت آمریکا بزرگنمایی می شود، حمله به زیرساخت ها و یا تصرف خارک و جزایر آنچنان که بزرگنمایی می شود نگران کننده نیست و درمورد آن اغراق می شود ، حتی بدون صادرات نفت نیز میتوان اقتصاد ایران را اداره کرد. مسئله اصلی این است که اگر در برابر زیادهخواهیهای آمریکا کوتاه بیاییم، خسارت بیشتری متحمل خواهیم شد که یقیناً چنین خواهد بود.
لیلاز در ادامه درباره اهداف آمریکا گفت: هدف اصلی آمریکا از این اقدامات، لزوماً تغییر رژیم نیست. مسئله اصلی آنها از اکنون به بعد چین است. حتی اروپا نیز در اولویت بعدی قرار دارد. آمریکا در حال آمادهسازی خود برای مقابله با چین است و این روند در تحولات اقتصادی و مالی آنها نیز قابل مشاهده است، هدف آمریکا چرت و پرت هایی مثل رژیم چنج نبوده است، برای آمریکا حاکمیت ایران اهمیتی ندارد.
وی تصریح کرد: ایران پس از تحولات ونزوئلا اهمیت بیشتری پیدا کرده است. اگر بگویم ایران یگانه کشور نفتی غیرآمریکایی جهان است، جمله بسیار مهمی گفتهام. نه به این دلیل که خود نفت برای آمریکا اهمیت دارد، بلکه به دلیل کنترل گلوگاههای انرژی.
لیلاز در پایان گفت: کنترل تنگه هرمز یک ابزار بسیار مهم و بازدارنده است. حتی اگر حملهای صورت گیرد، این تنگه آزاد نخواهد شد و اگر هم چنین اتفاقی بیفتد، برای سالها گلوگاه جهان در اختیار ایران خواهد بود. در عین حال، ایران کشوری عملگراست و بهدنبال ایجاد مانع در کشتیرانی نخواهد بود، اما این گلوگاه را حفظ خواهد کرد.
ایسنا