نورنیوز-گروه اجتماعی: سیدشهرزاد کلانتری در گفتوگوی با بیان اینکه تابآوری به معنای توانایی مقابله با دشواریها و پاسخ انعطافپذیر به فشارهای زندگی است، اظهار کرد: تابآوری به افراد کمک میکند تا با مشکلات روبهرو شوند، از سختیها عبور کرده و با جریان زندگی حرکت کنند؛ همچنین میتوانند با موقعیتهای غیرمنتظره کنار بیایند.
او توضیح داد: تابآوری ویژگیای کاملاً ذاتی و ثابت نیست و در افراد مختلف متفاوت است؛ اما میتواند طی زمان رشد کند یا کاهش یابد. تابآوری صرفاً نتیجه ویژگیهای درونی فرد نیست، بلکه حاصل تعامل میان ویژگیهای شخصیتی و محیط زندگی است و میتوان آن را از طریق آموزش، یادگیری، تمرین و تجربه تقویت کرد.
وی ادامه داد: همانطور که کودکان خواندن و نوشتن را یاد میگیرند، مهارتهای تابآوری، توانایی سازگاری خوب در مواجهه با ناملایمات و ضربههای روانی (تروما) و همچنین مواجهه با وقایع غمانگیز، تهدیدها و رویدادهای آسیبزا را هم میتوانند بیاموزند.
این روانشناس در ادامه با ارائه توصیههایی کاربردی درباره تابآوری کودکان در زمان جنگ، گفت: کودکان اگر سؤال دارند باید صادقانه اما ساده و با اطمینان پاسخ بگیرند و احساساتشان نادیده گرفته نشود.
وی پیشنهاد داد از کودکان پرسیده شود چه اتفاقی را فهمیدهاند و چه احساسی دارند و در صورتی که بیان کنند میترسند، با آرامش و قاطعیت توضیح داده شود که ترس اشکالی ندارد و در عین حال باید به زندگی ادامه داد.
او همچنین گفت: بهتر است جملاتی مانند من همیشه از تو مراقبت خواهم کرد به کودکان منتقل شود.
این روانشناس توصیه کرد: زمان بیشتری را در کنار خانواده و کودک سپری کنید، بهویژه در زمان جنگ؛ بازی، مطالعه یا حتی در آغوش گرفتن میتواند به ایجاد احساس امنیت کمک کند.
وی یادآور شد: پنهان کردن کامل اتفاقات لازم نیست، اما کودک نباید در معرض روایتهای مداوم و جزئیات پراکنده درباره جنگ قرار بگیرد.
کلانتری گفت: به کودکان یادآوری کنید همه چیز خوب خواهد شد و تأکید کنید که آنها محافظت میشوند و در امان هستند.
وی افزود: کودکان باید بشنوند که جنگ پایان مییابد و به زمانهایی اشاره شود که کودک قبلاً با ترسها یا نگرانیها روبهرو شده و از آنها عبور کرده است، مانند ترس از تاریکی یا ترس از رفتن به کلاس جدید.
کلانتری تأکید کرد: کمک کردن به خانواده فقط مربوط به سنین بزرگتر نیست و کودک میتواند کارهای سادهای مانند چیدن میز، تمیز کردن اتاق یا آب دادن به گلها را انجام دهد.
به گفته او، وقتی کودک بداند نقشی در رفاه خانواده دارد، احساس کنترل بیشتر، اعتماد به نفس و مسئولیتپذیری پیدا میکند.
وی گفت: گاهی کودک نمیتواند نگرانیها را به زبان بیاورد، بنابراین باید به نشانهها توجه کرد. در صورت افزایش وابستگی کودک یا نیاز بیشتر به بغل و نوازش، بهتر است او را تشویق کرد احساساتش را با داستاننویسی یا نقاشی نشان دهد.
کلانتری یادآور شد: اگر استرس و بیتابی کودک به شکل جدی ادامه پیدا کرد، کمک گرفتن از متخصص سلامت روان دارای مجوز مانند روانشناس و مشاور کودک میتواند مؤثر باشد.