نورنیوز- گروه بین الملل: در پی ادامه جنگ ایران و افزایش تنشها در منطقه، قیمتها در ایالات متحده بهطور فزایندهای در حال افزایش است؛ روندی که به گفته کارشناسان، تنها آغاز یک دوره طولانی از گرانی در اقتصاد جهانی است.
افزایش قیمت بنزین و بلیتهای هواپیما نخستین نشانههای این وضعیت بوده، اما تحلیلگران معتقدند تاثیرات واقعی این بحران بسیار گستردهتر خواهد بود. «کریستوفر تنگ»، استاد مدیریت زنجیره تامین در دانشگاه UCLA، میگوید: «الان فقط افزایش قیمت سوخت را میبینیم، اما این تنها بخشی از ماجراست. همهچیز گرانتر خواهد شد.»
قیمت نفت خام از زمان آغاز جنگ در اواخر فوریه (نهم اسفند) بهطور پیوسته افزایش یافته و این هفته از مرز ۱۱۰ دلار در هر بشکه عبور کرده است. یکی از عوامل اصلی این افزایش، کنترل ایران بر تنگه هرمز است؛ گذرگاهی حیاتی که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند.
در همین حال، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا، مدعی شده که این کشور وابستگیای به نفت خاورمیانه ندارد. او اعلام کرد: «آمریکا کاملا مستقل است و نیازی به نفت این منطقه ندارد.»
با این حال، کارشناسان این ادعا را رد میکنند و تاکید دارند که بازار نفت جهانی است و حتی تولیدکنندگان بزرگ نیز از نوسانات آن تاثیر می پذیرند.
«سامانتا گراس» از موسسه بروکینگز میگوید: «ما همان قیمتهای بالایی را می پردازیم که بازار جهانی تعیین میکند.»
اختلال در تردد نفتکشها از تنگه هرمز- چه بهدلیل مسدود شدن مسیر و چه بهخاطر هزینههای سنگین عبور — موجب افزایش هزینههای حملونقل شده است. در همین راستا، شرکتهایی مانند آمازون اعلام کردهاند که هزینههای اضافی بر فروشندگان اعمال خواهند کرد. همچنین شرکتهای حملونقل نرخهای خود را افزایش دادهاند و خدمات پستی آمریکا نیز از اواخر آوریل افزایش قیمت خواهد داشت.
اقتصاددانان هشدار میدهند که حتی در صورت پایان سریع جنگ، قیمتها بهراحتی کاهش نخواهند یافت. به گفته «دیوید بیری»، کاهش ذخایر استراتژیک نفت کشورها به این معناست که این ذخایر باید با قیمتهای بالاتر جایگزین شوند؛ عاملی که فشار بیشتری بر بازار وارد میکند.
افزایش قیمت نفت تنها به سوخت محدود نمیشود. این ماده نقش کلیدی در تولید محصولات شیمیایی، داروها و کودهای کشاورزی دارد. در نتیجه، هزینه تولید مواد غذایی و دارویی نیز افزایش خواهد یافت. «کریستوفر وولف»، استاد اقتصاد کشاورزی، میگوید افزایش قیمت سوخت و کودها هزینه تولید محصولات کشاورزی و دامداری را بالا میبرد.
بر اساس برآوردها، افزایش ۱۰ تا ۱۵ درصدی قیمت سوخت میتواند به رشد ۲ تا ۴ درصدی قیمت مواد غذایی منجر شود؛ اثری که احتمالا تا اواسط تابستان بهطور کامل در بازارها نمایان خواهد شد.
کارشناسان همچنین به یک عامل مهم دیگر اشاره میکنند: ریسک سیاسی در بازار نفت. حتی اگر جنگ پایان یابد، نگرانی از تکرار تنشها باعث میشود قیمتها در سطح بالاتری باقی بمانند.
در مجموع، تحلیلگران معتقدند اقتصاد جهانی وارد دورهای از بیثباتی شده که در آن، افزایش قیمتها ممکن است پایدارتر از گذشته باشد. همانطور که تنگ جمعبندی میکند: «وقتی قیمتها بالا میروند، بهندرت دوباره پایین میآیند.»