نورنیوز-گروه سیاسی: همزمان با تداوم تجاوز نظامی رژیم اسرائیل و ایالات متحده به ایران، مجموعهای از حملات به تأسیسات هستهای ایران که تحت نظارت کامل آژانس بین المللی انرژی اتمی قرار دارند، گزارش شده است.
بر اساس اعلام سازمان انرژی اتمی، در تاریخهای مختلف از جمله ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ و یکم فروردین ۱۴۰۵، مجتمع غنیسازی شهید احمدیروشن نطنز هدف حمله قرار گرفت. همچنین کارخانه تولید کیک زرد اردکان در استان یزد و مجتمع آب سنگین خنداب در اراک نیز از دیگر اهداف این حملات بودند. در همین حال، نیروگاه اتمی بوشهر نیز چندین بار در جریان این درگیریها مورد اصابت پرتابه قرار گرفته است.
براساس اطلاعیه های سازمان انرژی اتمی ایران، گزارشهای فنی و بررسیهای ایمنی نشان میدهد که در هیچیک از این حملات، نشت مواد پرتوزا به خارج از تأسیسات ثبت نشده و خطری متوجه ساکنان مناطق اطراف نبوده است.
در میان این تجاوز نظامی مشترک رژیم اسرائیل و ایالات متحده، انفعال آژانس بینالمللی انرژی اتمی همچنان ادامه دارد و این نهاد از انجام بدیهی ترین مسئولیت خود که محکوم کردن رسمی حمله به تاسیسات هسته ای ایران و تشکیل جلسه فوری شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی است، سرباز زده است.
بر همین اساس، محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در پی این حملات ظالمانه، نامههای اعتراضی به مدیرکل ارسال و در آنها یادآوری کرده که این قصور تاریخی، اندک اعتبار باقیمانده آژانس را نابود خواهد کرد.
درباره حملات صورت گرفته به تاسیسات هسته ای ایران و اقدام های فنی سازمان برای جلوگیری از نشت احتمالی مواد هسته ای و همچنین رویکرد آژانس بین المللی انرژی اتمی و شخص رافائل گروسی نسبت به این حملات با بهروز کمالوندی، معاون و سخنگوی سازمان انرژی اتمی گفتوگو کردیم.
در رابطه با تأسیسات نطنز و اردکان هیچگونه آلودگی و افزایش در سطح پرتوها در خارج از تأسیسات مشاهده نشده است
در جریان جنگ جاری نیز مانند جنگ دوازده روزه شاهد حمله آمریکا و رژیم اسرائیل به تأسیسات هستهای ایران هستیم. تاکنون تجاوز به نیروگاه بوشهر، تأسیسات نطنز، کارخانه تولید کیک زرد اردکان در استان یزد گزارش شده است. در ابتدا بفرمائید که با توجه به نگرانی عمومی درباره نشت مواد از این تأسیسات، سازمان چه تدابیری را از قبل برای محافظت عمومی اندیشیده بوده و در حال حاضر وضعیت ایمنی در این تأسیسات به چه شکل است؟
بله، همانطوری که شما گفتید در طول دو جنگ اخیر (جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان) تأسیسات مختلف هستهای کشور مورد تهاجم نظامی غیرقانونی رژیم صهیونی و آمریکا قرار گرفته است؛ در بعد ایمنی و حفاظت از مردم و محیط زیست تا اندازه زیادی تدابیری اندیشیده و اجرا شده است که این خطرات به حداقل ممکن کاهش یابد.
همانطوری که اطلاع دارید بلافاصله پس از هر حمله، مرکز نظام ایمنی هستهای سازمان که مرکزی فنی و تخصصی در این زمینه است اطلاعرسانی لازم را به ملت عزیزمان داشته است. دشمن متجاوز در چهار نوبت محوطه نیروگاه اتمی بوشهر را مورد حمله پرتابه قرار داده است که البته تلفات، خسارات و پخش مواد پرتوزا وجود نداشته است.
در رابطه با تأسیسات نطنز و اردکان نیز خوشبختانه هیچگونه آلودگی و افزایش در سطح پرتوها در خارج از تأسیسات مشاهده نشده است. لیکن این تجاوز که در مغایرت آشکار با اصول و قواعد بینالمللی از جمله قطعنامههای مختلف شورای امنیت سازمان ملل متحد، شورای حکام و کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی است، متأسفانه از جانب شورای امنیت و شورای حکام و آژانس و حتی شخص مدیر کل آژانس محکوم نشده است.
البته مدیر کل آژانس در مورد اخیر و پس از تکرار این حملات به نیروگاه بوشهر تنها به ابراز نگرانی بسنده کرده و گفته است نباید این تأسیسات مورد حمله قرار گیرد و خواستار به اصطلاح خویشتنداری شده است.
ما البته از طریق وزارت امور خارجه در خصوص تبعات و خطرات ادامه این تجاوزات به کشورهای منطقه هشدار داده و خواستار اقدام آنها در این خصوص به منظور جلوگیری از یک فاجعه انسانی و زیست محیطی برای ایران و منطقه که کشورهای آنها را نیز شامل میشود شدهایم.
متأسفانه رژیم صهیونی و آمریکا در این تجاوزات همه قوانین و اصول بینالمللی را نقض کرده و مرتکب جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت شدهاند. کشورهای دنیا وظیفه دارند در مقابل این اقدامات غیرقانونی و غیر انسانی موضع جدی گرفته و اجازه ندهند که بیش از این اصول و قوانین بینالمللی پایمال شود.
انفعال آژانس بین المللی انرژی اتمی نوعی همراهی آشکار با جنایتکاران است/ ارسال ۱۲ نامه ایران به آژانس
آیا سازمان انرژی اتمی گزارشی در خصوص این حملات به آژانس داده و چه پروسه فنی برای ارائه و مستندسازی این قبیل گزارشها باید طی شود؟
بله، سازمان انرژی اتمی ایران چه قبل از حمله اول و چه در هر مورد تجاوز به تأسیسات هستهای کشورمان در کنار اقدامات وزارت امور خارجه با ارسال نامههای متعدد به مدیر کل آژانس ضمن انعکاس موضوع و توضیح ابعاد حقوقی مرتبط با آن و مغایرت این تجاوزات با حقوق و قوانین بینالمللی از جمله قطعنامههای متعدد شورای امنیت سازمان ملل متحد، شورای حکام و کنفرانس عمومی آژانس خواستار اقدامات مدیر کل و شورای حکام شده است.
سازمان انرژی اتمی ایران قبل از آغاز جنگ ۱۲ روزه، از طریق مکاتبات خود هشدارهای لازم در خصوص تهدیدات رژیم صیهونیستی نسبت به تأسیسات هستهای صلحآمیز تحت پادمان ایران را به مدیر کل آژانس اعلام کرده بود.
قابل ذکر است سازمان در جریان جنگ ۱۲ روزه و جنگ فعلی، تاکنون ۱۲ نامه به آژانس ارسال نموده که در آن ضمن تأکید بر بیعملیهای آژانس به ویژه شخص مدیر کل نسبت به مسئولیتهای اساسنامهای خود، عنوان شده که این انفعال نوعی همراهی آشکار با جنایتکاران تلقی گردیده و این همدستی برای همیشه در تاریخ ثبت شده و البته باعث بیاعتباری هرچه بیشتر آژانس نیز خواهد شد.
متأسفانه با توجه به نفوذ سنگین سیاسی کشورهای غربی بر شورای حکام و شخص مدیر کل به ویژه مواضع جانبدارانه آقای گروسی، این درخواستها به نتیجه مطلوب نرسیده است. البته همراهی برخی کشورهای مستقل به ویژه فدراسیون روسیه و چین باعث گردیده که در تنها جلسه اضطراری تشکیل شده توسط شورای حکام مطالب و مواضع ما بیان شود اما به دلیل نفوذ سیاسی کشورهای اروپایی و آمریکا بر این شورا، اقدام بازدارنده لازم از جانب این شورا به عمل نیامده است. در عین حال سازمان از مسیر هر دو بعد بینالمللی و داخلی پیگیریهای حقوقی خود را به طور مجدانه و گسترده دنبال میکند.
حداقل کار گروسی در شرایط فعلی اعلام فراخوان برای جلسه اضطراری شورای حکام است
رافائل گروسی در واکنش به حملات صورت گرفته به نیروگاه بوشهر اعلام کرده بود که «نیروگاه هستهای بوشهر فعال و با مقدار زیادی مواد هستهای است و آسیب به این تأسیسات میتواند به یک حادثه رادیولوژیکی بزرگ منجر شود که منطقه وسیعی در ایران و فراتر از آن را تحت تاثیر قرار میدهد». آیا در این خصوص رایزنی منطقهای میان ایران و کشورهای حاشیهای درگیر این مسأله صورت گرفته است؟ تدابیر مشترکی اتخاذ شده است؟
بله، رافائل گروسی مدیر کل آژانس بالاخره بعد از مکاتبات و پیگیریهای مکرر این سازمان و نمایندگی دائم کشورمان در وین این جملاتی را که اشاره کردید به زبان آورده است که از نظر ما کافی به نظر نمیرسد.
حداقل انتظار ایران از مدیر کل آژانس این است که طبق وظایف اساسنامهای خود هنگامی که تجاوز علیه یک موسسه هستهای تحت پادمان آژانس صورت میگیرد ضمن محکوم کردن آن، خود درخواست جلسه اضطراری شورای حکام را نموده و با ارائه گزارش فنی و دقیق و با برشمردن دلایل غیرقانونی بودن این تجاوزات و یادآوری خطرات و تبعات خطرناک این تجاوزات برای مردم و محیط زیست زمینه را برای عدم ادامه این گونه تجاوزات فراهم کند.
در حالی که بالعکس وی با مصاحبههای کاملا سیاسی و یک طرفه خود به دنبال فشار بر ایران است. به عبارتی به نوعی با جنایتکاران همدستی مینماید. ما این مطلب را در نامههای متعدد خود به مدیر کل یادآوری کردهایم. علیالقاعده در چنین شرایطی حداقل کار مدیر کل فراخوانی جلسه اضطراری شورای حکام است که بعد از پیگیریهای مکرر ایران، وی به بهانه اینکه ایران عضو شورای حکام نیست، از انجام این کار خودداری کرد در حالی که این امر جزو وظایف مدیر کل است و نهایتاً هنگامی که وی از انجام آن خودداری کرد روسیه درخواست جلسه مذکور را کرد که نتیجه آن را نیز عرض کردم. البته روسیه خواستار یک جلسه توجیهی فنی برای بررسی آثار و تبعات حمله به تأسیسات هستهای ایران شده است که تاکنون آژانس در تشکیل این جلسه نیز تعلل کرده است و در حال حاضر ایران و روسیه در حال پیگیری تشکیل هرچه زودتر این جلسه هستند.
البته امیدی به نتیجه بخش بودن چنین جلسهای نیز نمیرود. همانطوری که عرض کردم وزارت امور خارجه در حال رایزنی با کشورهای منطقه و همسایه در خصوص خطرات و تبعات ادامه این تجاوزات برای مردم و محیط زیست منطقه است.
عمل به وظیفه گروسی به مسئولیت خود می توانست بازدارندگی برای حمله دوباره به تاسیسات ایران ایجاد کند
این دور از حملات صورت گرفته به تأسیسات هستهای ایران هم شاهد انفعال آژانس بین المللی انرژی اتمی بودیم و شخص مدیر کل از محکوم کردن مستقیم عاملان تجاوز پرهیز کرده است. موضع سازمان در این خصوص چیست و نمایندگی ایران در وین در این خصوص چه فعالیتهایی داشته است؟
انفعالی که از جانب مدیر کل آژانس اشاره کردید محدود به حملات اخیر نمیشود. متأسفانه مدیر کل و آژانس نسبت به هشدارهای کشورمان حتی پیش از حمله دوره قبل (جنگ ۱۲ روزه) منفعل و غیر فعال بود؛ چه بسا اگر آن زمان که رژیم صهیونی و آمریکا تهدید به حمله علیه تأسیسات هستهای کشورمان را مطرح کرده بودند و ایران نسبت به آن به صورت کتبی که در آژانس نیز ثبت شده است واکنش لازم را میداشت میتوانست به نوعی بازدارندگی ایجاد نماید و حملات دوره قبل نیز صورت نگیرد چه رسد به تجاوزات اخیر.
همین انفعال که به نوعی جانبداری از متجاوزان تلقی میشود و ما آن را در نامههای ثبت شده خود یادآوری نمودهایم باعث تشویق هرچه بیشتر متجاوزین به ادامه تجاوزات غیرقانونی خود شد. در این خصوص هم شورای حکام و هم مدیر کل کوتاهی کردند و ما در سازمان در دو بعد بینالمللی و داخلی در حال پیگیری مجازات متجاوزین و زمینهسازان و مشوقان این تجاوزات هستیم.
مستندات حقوقی بینالمللی برای اثبات این جرایم جنگی و جنایت علیه بشریت وجود دارد و چنانچه مراجع بینالمللی اراده لازم را داشته باشند میتوانند باعث ایجاد انسجام و انتظام حقوق بینالمللی شده در غیر این صورت قانون جنگل بر جهان حکم فرما خواهد شد. البته مستندات جامع و کافی برای پیگیری نزد مراجع داخلی نیز همزمان انجام شده است و مکاتبات لازم صورت گرفته است.
به ادبیات مغرضانه مدیرکل در تشویق به حمله هسته ای به ایران، شدیدا اعتراض کردیم
آقای گروسی اخیرا در سخنانی تلویحا تنها راه مهار برنامه هستهای ایران را حمله هستهای دانسته، در این خصوص چه اعتراضهای رسمی از سوی سازمان و جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته است؟
متأسفانه مدیر کل آژانس در ادامه مصاحبههای سیاسی جانبدارانه خود که برخلاف وظایف اساسنامهای او صورت میگیرد، اخیراً وقیحانهترین سخن ممکن را نیز به زبان راند. اشاره وی به «جاهطلبیهای» هستهای ایران که ادبیاتی غیرحرفهای و غیربیطرفانه است و تنها راه از بین بردن آن از طریق «جنگ هستهای»، چه به صورت عمدی و یا سهوی گفته شده باشد آخرین دلیل روشن نسبت به این مطلب ایران است که آژانس و مدیر کل تحت نفوذ سیاسی کشورهای غربی، آمریکا و رژیم صهیونیستی است.
متأسفانه اظهارنظرهای وی در نشریات و مطبوعات بینالمللی در مورد مسئله هستهای ایران، نه تنها خارج از چارچوب وظایف حرفهای و بیطرفانه به عنوان رئیس یک سازمان بینالمللی است، بلکه نشاندهنده رویکردی یکسویه میباشد. به عنوان نمونه آقای گروسی در مصاحبه مورخ ۱۹ خرداد ۱۴۰۴ (۹ ژوئن ۲۰۲۵) با شبکه اسرائیلی "ای ۲۴" بیان کرد که «برای تأثیرگذاری بر آن به نیروی بسیار بسیار ویرانگری نیاز است». منظور وی تأسیسات زیرزمینی فردو بود که سازمان انرژی اتمی طی نامهای ضمن اعتراض شدید نسبت به ادبیات مغرضانه مدیر کل، خواستار انجام وظایف حرفهای و اساسنامهای به جای اتخاذ مواضع سیاسی و یکسویه توسط وی گردید.
هنگامی که مشخص میشود شخصی که مسئولیت اصلی برای اجرای تعهدات کشورها بر مبنای معاهده عدم تکثیر سلاح هستهای را دارد خود مشوق به کارگیری سلاح هستهای است، وضعیت وحشتناک حاکم بر سازمانهای بینالمللی به ویژه آژانس بینالمللی انرژی اتمی را نشان میدهد. ما این موارد را مستندسازی کرده و از طریق آژانس پیگیری مینماییم. البته وزارت امور خارجه در سطح معاون محترم حقوقی بینالمللی در این خصوص موضع گیری کرده و در حال پیگیری آن از طریق مراجع بینالمللی است.
مشاهده این واقعیتها ما را بیشتر بر آن میدارد که امیدی به این گونه سازمانهای بینالمللی نداشته باشیم و ضمن تلاش جهت تغییر این ساز و کارهای ناعادلانه بر توان ملی، مردمی و نیروهای مسلح خود بیشتر تکیه کنیم.