نورنیوز-گروه سیاسی:سید علی موسوی در گفتوگو با شبکه رادیویی تایمز، با اشاره به اینکه ایران در میانه مذاکرات برای یافتن راهحل دیپلماتیک درباره فعالیتهای هستهای صلحآمیز خود قرار داشت، اظهار کرد: «ما در حال مذاکره بودیم تا یک راهحل دیپلماتیک پیدا کنیم و هرگونه نگرانی درباره فعالیتهای صلحآمیز هستهای ایران را برطرف سازیم. اما متأسفانه طرف آمریکایی و رژیم اسرائیل به ما حمله کردند. اکنون این حق ذاتی ماست که از خود دفاع کنیم.»
وی با بیان اینکه ایران اکنون در حال دفاع از تمامیت ارضی، حاکمیت ملی و عزت ملی خود است، افزود: «دو قدرت هستهای به ما حمله کردند و مرتکب یک اقدام تجاوزکارانه شدند. این یک اقدام جنایتکارانه است و به همین دلیل دولت و ملت ایران اکنون از سرزمین، تمامیت ارضی، حاکمیت ملی و کرامت خود دفاع میکنند.»
سفیر ایران در پاسخ به پرسشی درباره امکان پایان دادن به جنگ از مسیر گفتوگو تصریح کرد که جمهوری اسلامی ایران همواره بر راهحل دیپلماتیک و حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات تأکید داشته است، اما رفتار آمریکا به طور عملی بنیان هرگونه اعتماد را از بین برده است.
وی گفت: «ما بارها بر ضرورت راهحل دیپلماتیک و حلوفصل بسیار صلحآمیز اختلافات تأکید کردهایم. ما در میانه گفتوگو و مذاکره میان ایران و ایالات متحده با میانجیگری سلطاننشین عمان بودیم و از تلاشهای عمان نیز قدردانی میکنیم. اما اکنون شاهد دومین خیانت طرف آمریکایی علیه ملت و دولت ایران هستیم.»
این دیپلمات ایرانی با اشاره به «دو بار خیانت آمریکا»، ادامه داد: «اکنون ما هیچ اعتمادی نداریم و هیچ اعتماد متقابلی نسبت به دولت ترامپ وجود ندارد. چگونه میتوانیم دوباره وارد گفتوگو با آنها شویم و شش یا ۹ ماه بعد بار دیگر از سوی آنها مورد حمله قرار بگیریم؟»
موسوی در ادامه با تأکید بر اینکه هرگونه مسیر سیاسی برای توقف جنگ، نیازمند تضمین روشن و عملی است، خاطرنشان کرد: «اگر قرار است راهحل صلحآمیزی برای این جنگ وجود داشته باشد، پیش از هر چیز باید تضمینها و اطمینانهای لازم به ما داده شود که استفاده از زور و تجاوز علیه مردم ایران تکرار نخواهد شد.»
وی افزود: «ما اکنون به تضمینهای بسیار قوی نیاز داریم تا چنین فعالیتهای جنایتکارانهای علیه مردم ایران دوباره تکرار نشود.»
سفیر جمهوری اسلامی ایران در انگلیس همچنین لحن و ادبیات رئیس جمهوری آمریکا را یکی از موانع اصلی هرگونه روند اعتمادسازی توصیف کرد و گفت: «نخستین گام این است که رئیسجمهوری آمریکا زبان خود را تغییر دهد، زیرا او از ادبیاتی بسیار توهینآمیز علیه مردم ایران استفاده میکند. اگر قرار است در آینده توافقی شکل بگیرد، آنها باید این زبان تهاجمی را با زبانی مبتنی بر احترام جایگزین کنند.»
وی ادامه داد: «اگر بخواهند از ادبیات تهاجمی، توهینآمیز و اهانتآمیز استفاده کنند، دیگر نمیتوان از اعتمادسازی سخن گفت. این نخستین گام است. سپس آنها باید حقوق ما را به رسمیت بشناسند. ما بهعنوان عضو پیمان منع اشاعه، هم حقوقی داریم و هم مسوولیتهایی، و میخواهیم از انرژی هستهای در چارچوب صلحآمیز استفاده کنیم.»
موسوی در بخش دیگری از این گفتوگو به توافق هستهای سال ۹۴ اشاره و از آن بهعنوان یکی از دستاوردهای مهم دیپلماسی بینالمللی یاد کرد و گفت: «ما یک دستاورد بسیار مهم به نام برجام داشتیم که یکی از موفقیتهای مهم تلاشهای دیپلماتیک بینالمللی بود. اما متأسفانه رئیسجمهوری آمریکا در دوره نخست ریاستجمهوری خود آن را نابود کرد و از آن خارج شد.»
وی در پاسخ به پرسشی درباره پیشنهادهای مطرحشده برای پایان دادن به جنگ اظهار کرد: «ما در روزهای اخیر پیشنهادهای مختلفی از سوی برخی کشورهای دوست از جمله پاکستان دریافت کردهایم و در حال بررسی آنها هستیم. ما همه چیز را بر اساس منافع و حقوق خود ارزیابی میکنیم و نتیجه نهایی به جزئیات هر توافق احتمالی بستگی خواهد داشت.»
سفیر ایران در ادامه گفتوگو، تهدیدهای مکرر رئیس جمهوری آمریکا علیه زیرساختهای حیاتی ایران را محکوم کرد و با تأکید بر عزم تهران برای دفاع از خود گفت: «ما در طول این جنگ به جامعه بینالمللی نشان دادهایم که از خود دفاع میکنیم و در این زمینه به طور کامل مصمم هستیم. در این موضوع هیچ بلوفی در کار نیست.»
وی با اشاره به حملات صورتگرفته علیه زیرساختهای غیرنظامی ایران افزود: «برخی نیروهای نظامی آمریکا به زیرساختهای غیرنظامی ایران و مردم غیرنظامی، از جمله کودکان، حمله کردهاند.»
این دیپلمات ایرانی تصریح کرد: «طبق حقوق بینالملل و بر اساس ماده ۵۱ منشور ملل متحد، دفاع از خود حق ذاتی ماست. آنها به ما حمله کردند و آیا باید فقط بنشینیم و تماشا کنیم؟ خیر. اکنون ما بر اساس حقوق خود از خود دفاع میکنیم.»
موسوی در پاسخ به این پرسش که واکنش «متناسب» ایران چه خواهد بود، با انتقاد از رویکرد رسانهای غرب گفت: «چرا این سؤال را از طرف آمریکایی نمیپرسید که چرا به بیمارستانها و مدارس ایران حمله میکند؟ بسیار مهم است که ریشه این بحران در نظر گرفته شود. ریشه این بحران، تجاوز آمریکا و رژیم اسرائیل علیه تمامیت ارضی ایران، مردم ایران و حاکمیت ملی ایران است.»
وی در ادامه تأکید کرد: «این موضوع باید از سوی مردم و دولت انگلیس محکوم شود. این مساله فقط مربوط به ایران نیست، بلکه منشأ این آشفتگی و سردرد برای کل منطقه و جهان است.»
سفیر جمهوری اسلامی ایران در بخش دیگری از این مصاحبه درباره روابط ایران با کشورهای حاشیه خلیج فارس تصریح کرد: «ما با این کشورها روابطی برادرانه و دوستانه داریم. آنها همسایگان ما هستند و سفیران ایران همچنان در آن کشورها مشغول به کارند و هیچ تخریبی در روابط دوجانبه دیپلماتیک ما رخ نداده است.»
وی در عین حال افزود: «اما متأسفانه از پایگاههای نظامی آمریکا مستقر در این کشورها برای حمله به مردم ایران سوءاستفاده شده است و طبیعی است که ایران به این پایگاهها واکنش متقابل نشان دهد.»
موسوی درباره ابراز تأسف رئیس جمهوری ایران نسبت به آسیب واردشده به غیرنظامیان در منطقه نیز توضیح داد: «رئیسجمهوری ایران از مردم آن کشورها عذرخواهی و با آنها ابراز همدردی کرد، زیرا آنها مسلمان، همسایه و مورد احترام ما هستند. ما برای دولتهای آنها نیز احترام قائلیم. اما اجازه نمیدهیم پایگاههای نظامی آمریکا و نیروهای اسرائیلی مستقر در این کشورها علیه مردم ایران، حتی کودکان ایرانی، به کار گرفته شوند.»
سفیر ایران سپس به موضوع برنامه هستهای این کشور پرداخت و با رد هرگونه ادعای مرتبط با سلاح هستهای گفت: «ایران عضو پیمان منع اشاعه است. البته اکنون در جامعه ما این بحث مطرح است که عضویت در انپیتی چه مزیتی برای ما داشته است. به هر روی ایران همچنان عضو این معاهده و به تعهدات و الزامات خود در قبال رژیم عدم اشاعه پایبند مانده است. ما هیچ تمایل و هیچ قصدی برای تولید سلاح هستهای نداریم.»
وی با اشاره به فتوای رهبر فقید انقلاب اسلامی افزود: «همانطور که اشاره کردید، فتوایی درباره حرمت تولید و استفاده از بمب هستهای بهعنوان سلاح کشتار جمعی صادر شده است. این مساله بسیار مهمی است. در مقابل، دو قدرت هستهای، بهویژه رژیم اسرائیل که عضو انپیتی نیست، با یک بهانه کاملاً غیرموجه علیه ما از زور استفاده کردهاند.»
موسوی در ادامه تأکید کرد: «تمام برنامه هستهای ایران تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی بوده است. در دوران اجرای برجام، آژانس ۱۵ گزارش منتشر کرد که نشان میداد ایران هیچ نیتی برای انحراف به سمت ساخت بمب هستهای ندارد.»
وی درباره فضاسازیها و ادعاهای سیاسی غرب درباره غنیسازی اورانیوم با خلوص ۶۰ درصد در ایران نیز گفت: «در مورد غنیسازی باید بار دیگر تأکید کنم که همه فعالیتهای هستهای ایران تحت نظارت آژانس بوده است، حتی غنیسازی در سطح ۶۰ درصد.»
این دیپلمات ایرانی با بیان اینکه بخشی از این مواد در حوزههای پزشکی و درمان سرطان کاربرد دارد، افزود: توضیح فنی درباره جزئیات کاربرد این سطح از غنیسازی را باید دانشمندان هستهای ارائه کنند، «آنچه من بر آن تأکید دارم این است که پیش از جنگ ۱۲ روزه نیز همه این روندها تحت نظارت آژانس قرار داشت و هیچ موضوع پنهان، پوشیده یا مبهمی در این زمینه وجود نداشت.»
سفیر ایران در پاسخ به پرسشی درباره محل نگهداری ذخایر هستهای و گزارشهای متناقض درباره سرنوشت آنها در پی جنگ ۱۲ روزه هم گفت: «اگر رئیس جمهوری آمریکا مدعی است همه این مواد را کاملاً نابود کرده، پس چرا دوباره جنگ دیگری را علیه ایران آغاز کردند؟»
وی افزود که از جزئیات نحوه نگهداری این مواد اطلاع مستقیم ندارد، اما سازمان انرژی اتمی ایران نهادی قدرتمند و منسجم است و همه چیز را در این زمینه میداند.
موسوی ادامه داد: «در مورد این مواد، معتقدم همه چیز توسط نهادهای مسوول ایرانی تحت نظارت و حفاظت قرار گرفته است.»
سفیر ایران در لندن با تأکید بر اینکه اولویت کنونی ایران توقف کامل جنگ است، اظهار کرد: «اولویت اصلی ما توقف کامل جنگ است. این مساله بسیار مهمی است. ما از جانب خود هیچ نگرانیای در برنامه هستهای نمیبینیم، اما اگر دیگران ادعا میکنند ابهام یا نگرانی وجود دارد، ما آمادهایم آن را برطرف کنیم.»
موسوی در بخش دیگری از این مصاحبه به موضوع تنگه هرمز پرداخت و با انتقاد از کسانی که خواستار بازگشایی فوری این آبراه هستند، گفت: «چه کسی این بحران را به وجود آورد؟ پیش از جنگ، وضعیت تنگه هرمز چگونه بود؟ این آبراه باز بود. اکنون چه کسی این بحران را برای منطقه ما ایجاد کرده است؟ طرف آمریکایی و تجاوز رژیم اسرائیل.»
وی با بیان اینکه ایران پیش از جنگ مشکلی برای عبور و مرور از تنگه هرمز نداشت، افزود: «پیش از جنگ، ما هیچ مشکلی درخصوص عبور از تنگه هرمز نداشتیم. اکنون اما با مشکلات جدی امنیتی در منطقه مواجه هستیم، زیرا این آبراه برای کمک به دشمنان ما و انجام اقدامات خصمانه علیه ما مورد استفاده قرار میگیرد.»
سفیر ایران در پاسخ به این پرسش که آیا تهران تا زمان تحقق شروط خود، عبور آزاد از تنگه هرمز را تضمین نمیکند، تصریح کرد: «ایران یکی از کشورهای ساحلی تنگه هرمز است و در اصل مشکلی برای تضمین عبور ایمن ندارد. اما اکنون ما در شرایط جنگی و تحت تجاوز نظامی قرار داریم و این حق ذاتی ماست که از خود دفاع کنیم و اجازه ندهیم دشمنان از این مسیر برای تهاجم دوباره علیه مردم ایران بهره ببرند.»
وی در عین حال تأکید کرد: «هر زمان که این خصومتها و تجاوزها متوقف شود، ایران از عبور ایمن و امن همه شناورها استقبال خواهد کرد. ما عضو سازمان بینالمللی دریانوردی هستیم و به آزادی کشتیرانی، ایمنی دریانوردان و امنیت کشتیهای تجاری باور داریم.»
موسوی همچنین در پاسخ به پرسش دیگری درباره شرط ایران برای هرگونه توافق با آمریکا و متحدان آن، بار دیگر بر مساله «عدم تکرار تجاوز» تأکید کرد و در واکنش به ادعاها درباره گروههای مقاومت گفت: «ما معتقدیم آنها بر اساس منافع و تشخیص خود تصمیم میگیرند. آنها مستقل هستند و میتوانند شرایط منطقه را ارزیابی کرده و بر اساس مصالح خود عمل کنند.»
سفیر ایران در لندن در بخش دیگری از این گفتوگو، برداشتهای غربی از تحولات داخلی ایران را ناشی از محاسبه غلط توصیف کرد و گفت: «توصیه من به جوامع غربی و بهویژه رئیس جمهوری آمریکا این است که دانش خود را درباره مردم ایران و تاریخ ایران افزایش دهند. آنها دچار محاسبه غلط شدهاند و بر پایه همین محاسبات نادرست، اشتباه پشت اشتباه مرتکب میشوند.»
وی در تشریح این محاسبه غلط افزود: «آنها تصور میکردند که ظرف دو یا سه روز، نظام ایران فرو خواهد پاشید. اما اکنون میبینید که با وجود از دست دادن بسیاری از سرمایههای انسانی مهم در بخش نظامی و همچنین در میان غیرنظامیان و کودکان، مردم ایران از انسجام و همبستگی بسیار بالایی برخوردارند.»
موسوی با اشاره به جنایات صورتگرفته علیه غیرنظامیان گفت: «در یک مدرسه، بیش از ۱۶۸ کودک بهدست آمریکاییها و رژیم آمریکا کشته شدند. آیا برای کشتن کودکان بیگناه هیچ توجیهی وجود دارد؟»
وی افزود: «اگر امروز به ایران بروید، در همه شهرها، نه فقط تهران، میبینید که مردم هر شب در میدانها و محلهای تجمع حضور پیدا میکنند و اراده و خواست قوی خود برای دفاع از سرزمین و دولت را نشان میدهند.»
سفیر جمهوری اسلامی ایران در ادامه، در واکنش به ادعاهای مطرحشده درباره ناآرامیها و اغتشاشات اخیر در ایران، بخش مهمی از روایتهای رسانهای غرب را زیر سؤال برد و گفت: «این همان محاسبه غلط و اطلاعات نادرستی است که شما تکرار میکنید. این اطلاعات غلط و جعلی است و هیچ اعتباری ندارد.»
وی افزود: «شما و دیگران در جوامع غربی مدام از اعداد مختلفی مانند ۱۴ هزار، ۱۷ هزار یا ۳۲ هزار سخن میگویید. این ارقام هیچ اعتبار و منبع معتبر و قابل استنادی ندارند.»
موسوی با تأکید بر لزوم راستیآزمایی اخبار ادامه داد: «شما بهعنوان افراد حرفهای در رسانه باید از منابع بسیار معتبر و قابل استناد استفاده کنید. در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی، حجم زیادی از اخبار جعلی وجود دارد.»
این دیپلمات ایرانی در عین حال تصریح کرد: «ما معتقدیم حتی کشته شدن یک نفر هم در چنین رخدادهایی پدیدهای بسیار تلخ و تأسفبار است و باید برای آن سوگواری کرد. برخی آمارهای رسمی از سوی پزشکی قانونی ایران ارائه شده و ما بر اساس همان منابع معتبر، اسامی و تعداد قربانیان را اعلام کردهایم. حتی اگر یک نفر هم کشته شود، این برای ما بسیار غمانگیز است.»
موسوی با این حال تأکید کرد که بخشی از این حوادث نیز از منظر تهران، نتیجه «یک توطئه سازمانیافته» از سوی رژیم اسرائیل و عوامل وابسته به آن بوده است. سفیر جمهوری اسلامی ایران در بخش دیگری از گفتوگو، ادعاهای امنیتی علیه ایران در انگلیس را نیز رد کرد و گفت: «این هم یکی دیگر از اخبار جعلی، اطلاعات نادرست و تبلیغات منفی علیه مردم و دولت ایران است.
ما بارها افکار عمومی شما و مباحثات پارلمانتان را رصد کردهایم و میبینیم که علیه جامعه ایران، ایرانیان مقیم اینجا و دولت ایران اخبار جعلی، اطلاعات نادرست و گمراهکننده تولید میشود. بیش از ۱۰ یادداشت رسمی برای وزارت خارجه انگلیس ارسال کردیم و خواستار ارائه اسناد و مدارک شدیم، اما هیچ پاسخی داده نشد. آنها فقط گفتند این اسناد محرمانه است و نمیتوانند آن را به اشتراک بگذارند.»
موسوی در توضیح برخی پروندههای رسانهایشده علیه اتباع ایرانی در انگلیس گفت: «در یکی از پروندهها که سال گذشته رخ داد، دو گروه از اتباع ایرانی بازداشت شدند. در گروه اول پنج نفر پس از یک هفته، پس از آن همه هیاهو و تبلیغات درباره دخالت ایران در تروریسم و ترور، همگی بدون قید وثیقه و بدون هیچ اتهامی آزاد شدند.»
وی افزود: «من از معاون امنیتی وزیر کشور (انگلیس) خواستم که آیا پس از آزادی این افراد، پارلمان و افکار عمومی انگلیس را نیز بهروزرسانی میکنید؟ او وعده داد، اما هیچ اتفاقی نیفتاد.»
سفیر ایران ادامه داد: «شما و دولت انگلیس در ترویج اخبار منفی و تبلیغات منفی علیه ایران بسیار فعال هستید، اما وقتی روشن میشود که هیچ اتهامی علیه ایران ثابت نشده، دیگر هیچ تلاشی برای اصلاح ذهنیت افکار عمومی صورت نمیگیرد.»
وی تأکید کرد: «این روند در حال تخریب اعتماد متقابل میان مردم ایران و مردم انگلیس است، زیرا به طور دائم این تصویر القا میشود که ایران منشأ تروریسم و فعالیتهای مجرمانه است.»
سفیر جمهوری اسلامی ایران در بخش پایانی این مصاحبه، درباره موضع دولت انگلیس در قبال جنگ نیز گفت: «موضع اولیه نخستوزیر انگلیس مبنی بر اینکه این جنگ، جنگ انگلیس نیست، موضع خوبی بود و ما از آن استقبال کردیم.»
وی در ادامه گفت: «متأسفانه اکنون دریافتهایم که پایگاهها و امکانات نظامی انگلیس برای خدمترسانی به هواپیماهای آمریکایی و تجهیز آنها برای حمله علیه مردم ایران به کار گرفته شده است و این بسیار تأسفبار است.»
سفیر ایران در لندن در پاسخ به این پرسش که آیا پایگاهها و داراییهای نظامی انگلیس میتوانند اهداف مشروع تلقی شوند، گفت: «این مساله بسیار مهمی است که ما در حال بررسی آن هستیم. این موضوع برای دفاع مشروع ما اهمیت بسیار زیادی دارد.»
وی افزود: «این بستگی به فعالیتهای دولت انگلیس دارد. همه گزینهها باید در نظر گرفته شود و ما با دقت و حساسیت درباره نحوه دفاع از خود تصمیم میگیریم.»
موسوی در عین حال با اشاره به سابقه طولانی روابط ایران و انگلیس تأکید کرد: «میان ایران و انگلیس بیش از ۴۰۰ سال روابط و تعاملات دیپلماتیک وجود داشته و داراییهای مشترک مهمی میان دو ملت شکل گرفته است.»
این دیپلمات ایرانی با اشاره به نام «ادوارد براون» در خیابانی کنار دانشگاه تهران و نقش این ایرانشناس انگلیسی در ادبیات فارسی و شناخت تمدن ایران افزود: «مردم ایران دستاوردهای علمی و فرهنگی انگلیس را میشناسند و به آن احترام میگذارند. بسیاری از استادان دانشگاههای ایران نیز فارغالتحصیل دانشگاههای انگلیس هستند. چرا نباید از این ظرفیتها برای تقویت درک متقابل استفاده شود؟»
وی در پایان گفت: «ایرانیان مقیم انگلیس نیز افرادی تحصیلکرده، توانمند و مؤثر هستند که به جامعه انگلیس خدمت میکنند. این ظرفیت انسانی و تاریخی باید مبنای تفاهم باشد، نه فضاسازیهای امنیتی و اخبار جعلی.»