نورنیوز- گروه بین الملل: در شرایطی که بحث پاسخ متقابل به حمله آمریکا به زیرساختهای صنعتی ایران مطرح شده، برخی تحلیلها بر اهمیت اهداف اقتصادی-صنعتی در منطقه تأکید دارند. در این میان، شهرک صنعتی الجبیل در عربستان سعودی بهعنوان یکی از مهمترین گزینههای راهبردی مطرح شده است.
بر اساس این گزارش، الجبیل بزرگترین قطب پتروشیمی خاورمیانه بهشمار میرود و بخش عمدهای از تولیدات شیمیایی عربستان در این منطقه متمرکز شده است. برآوردها نشان میدهد بیش از نیمی از کل تولید پتروشیمی سعودی در این شهرک انجام میشود؛ موضوعی که آن را به یکی از حساسترین گلوگاههای اقتصادی این کشور تبدیل کرده است.
ظرفیت تولید این منطقه حدود 60 میلیون تن در سال اعلام شده که بهتنهایی حدود 6 تا 8 درصد از کل تولید پتروشیمی جهان را شامل میشود. همچنین طبق بررسی «خط انرژی»، سهم الجبیل از صادرات غیرنفتی عربستان تا 85 درصد نیز برآورد شده که نشاندهنده نقش کلیدی آن در ساختار اقتصادی این کشور است.
در این میان، حضور شرکتهای بزرگ بینالمللی در الجبیل، اهمیت این هاب را دوچندان کرده است. شرکت «سابیک» بهعنوان غول پتروشیمی عربستان، سرمایهگذاری گستردهای در این منطقه انجام داده و یکی از بازیگران اصلی تولیدات شیمیایی در سطح جهانی بهشمار میرود.
از جمله پروژههای مهم مستقر در الجبیل میتوان به مجتمع «صدرا» (Sadara) اشاره کرد که با مشارکت شرکت آمریکایی داو کمیکال راهاندازی شده و با در اختیار داشتن 26 واحد تولیدی، سالانه بیش از 3 میلیون تن محصولات شیمیایی تولید میکند.
همچنین پروژه «امیرال» (Amiral) از دیگر طرحهای کلیدی در این منطقه است که با مشارکت آرامکو عربستان و شرکت فرانسوی توتالانرژیز در حال توسعه بوده و ظرفیت تولید 1.65 میلیون تن اتیلن و بیش از 2.7 میلیون تن محصولات شیمیایی را دارد.
در سطح کلان، عربستان و ایران بهعنوان دو بازیگر اصلی صنعت پتروشیمی در منطقه شناخته میشوند. ظرفیت تولید پتروشیمی عربستان حدود 20 میلیون تن بیش از ایران برآورد میشود که عمدتاً در دو هاب اصلی الجبیل و ینبع متمرکز شده است.
در این میان، اگرچه هاب ینبع حدود 15 تا 20 درصد از ظرفیت پتروشیمی عربستان را در خود جای داده، اما الجبیل بهعنوان اصلیترین و حیاتیترین مرکز تولید، از منظر راهبردی اهمیت بسیار بالاتری دارد.
تحلیلگران معتقدند تمرکز بالای ظرفیت تولید، حضور شرکتهای بینالمللی و نقش کلیدی در صادرات غیرنفتی، الجبیل را به یکی از نقاط حساس در معادلات اقتصادی و ژئوپلیتیکی منطقه تبدیل کرده است؛ موضوعی که در صورت هرگونه تنش، میتواند پیامدهای گستردهای در بازارهای جهانی انرژی و زنجیره تأمین صنایع شیمیایی به همراه داشته باشد.