نورنیوز-گروه اقتصای:یکی از دغدغههایی که همواره از سوی صاحبان مشاغل آزاد مطرح میشود بحث حق بیمهای است که باید پرداخت کنند. به طور حتم مشاغل آزاد مانند کارفرمایان ملزم به ارائه لیست بیمه نیستند، ولی شرایط بیمهای آنها متفاوت است.
در سیستم تامین اجتماعی، افراد شاغل به دو گروه تقسیم میشوند:
۱- کارکنان تحت پوشش قرارداد رسمی یا غیررسمی که بیمه آنها توسط کارفرما پرداخت میشود.
۲- مشاغل آزاد که مستقل و بدون کارفرما کار می کنند و خودشان موظف به پرداخت حق بیمه هستند.
در مورد کارکنان، کارفرمایان هر ماه موظفند لیست بیمه را تهیه کرده و مبلغ نهایی را محاسبه کنند که سهم کارفرما (۲۰ درصد) و کارگر (۷ درصد) است. این فرایند طبق جدول حق بیمه تامین اجتماعی سال ۱۴۰۵ انجام میشود و آیتمهایی مثل بن کارگری، حق مسکن و اضافهکاری را شامل می شود.
اما در خصوص حق بیمه تامین اجتماعی ۱۴۰۵ مشاغل آزاد، سازوکار متفاوتی وجود دارد.
افرادی که آزادانه فعالیت میکنند مانند فریلنسرها، مغازهداران، کشاورزان و رانندگان باید شخصا به سازمان تأمین اجتماعی مراجعه کرده و یکی از قراردادهای بیمهای متناسب با شرایط خود مانند بیمه اختیاری یا حرف و مشاغل آزاد را انتخاب کنند.
بیمه خویش فرما (بیمه تامین اجتماعی مشاغل آزاد) و بیمه اختیاری هر دو زیر نظر سازمان تامین اجتماعی قرار دارند.
در حق بیمه تامین اجتماعی ۱۴۰۵ مشاغل آزاد، سه نرخ ۱۲ درصد (بازنشستگی)، ۱۴ درصد (بازنشستگی و فوت) و ۱۸ درصد (کاملترین نوع) وجود دارد که برخلاف کارکنان اجباری، دولت سهم کارفرما را پرداخت نمیکند و فرد باید کل مبلغ را پرداخت کند. ضمنا هزینه سرانه درمان به این مبالغ اضافه میشود. علاوه بر نرخهای ۱۲، ۱۴ و ۱۸ درصد، پرداخت سرانه درمان برای دریافت دفترچه بیمه و خدمات درمانی الزامی است.
در همین راستا، محمدرضا فرزعلیان - فعال حوزه کار - در گفتوگو با ایسنا، در این باره اظهار کرد: حق بیمهای که برای بیمهشدگان حرف و مشاغل آزاد و اختیاری یا خویشفرمایی تعیین میشود، بر اساس دستمزد و حقوق اعلامی متقاضی و قرارداد فیمابین است و میزان دستمزد اعلامی باید بین حداقل و حداکثر دستمزد هر سال باشد.
وی درباره مبلغ حق بیمه مشاغل آزاد تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ گفت: حق بیمه مشاغل آزاد تأمین اجتماعی به نرخهای ۱۲، ۱۴ و ۱۸ درصد است که بر اساس نوع تعهدات بیمه متفاوت است. در این نوع بیمه، نرخ حق بیمه بر اساس حقوق پایه وزارت کار محاسبه می شود یعنی حق بیمه مشاغل آزاد در سطح ۱۲ درصد بر اساس حداقل دستمزد ۱۴۰۵ که ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان است، دو میلیون و ۶۱ هزار و ۵۶۸ تومان، با سطح ۱۴ درصد دو میلیون و ۴۰۵ هزار و ۱۶۲ تومان و با سطح ۱۸ درصد سه میلیون و ۹۲ هزار و ۳۵۲ تومان خواهد بود.
این فعال حوزه کار به مبلغ حق بیمه اختیاری در سال ۱۴۰۵ نیز اشاره کرد و گفت: نرخ حق بیمه اختیاری تأمین اجتماعی، بر خلاف مشاغل آزاد که بر مبنای حداقل حقوق وزارت کار است، ۲۷ درصد حقوق فرد است.
به گفته فرزعلیان، برای محاسبه حق بیمه اختیاری باید حقوق پایه شخص ضرب در ۲۷ درصد شود، یعنی اگر شخصی حقوق پایه ۱۴۰۵ که ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان است را دریافت کند و بخواهد حق بیمه اختیاری ۲۷ درصدی را پرداخت کند، باید مبلغ چهار میلیون و ۴۴۸ هزار و ۸۸۹ تومان بابت حق بیمه ۱۴۰۵ بپردازد.
گفتنی است؛ بیمه یکی از اصلیترین پس اندازها در طول سالیان عمر هر فرد به شمار می رود. بیمه مزایایی مانند از کارافتادگی، بازنشستگی و درمان دارد و افراد چنانچه تحت هر شرایطی بیمه تامین اجتماعی نیستند یا کارفرما ندارند، میتوانند از خدمات بیمه تامین اجتماعی استفاده کنند.