نورنیوز-گروه اجتماعی: ابراهیم غفاری در گفتوگویی، با بیان اینکه جنگ یکی از مخربترین تجربیات برای انسان است که ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی را تحت تاثیر قرار میدهد، افزود: پیامدهای روانی-اجتماعی جنگ بسیار گسترده و عمیق هستند و میتوانند سالها پس از پایان درگیری نیز ادامه داشته باشند. جنگ علاوه بر آسیبهای فیزیکی، صدمات روحی عمیقی به افراد وارد میکند.
وی ادامه داد: حمایت روانی-اجتماعی در چنین شرایطی نه تنها به افراد کمک میکند تا بحران را پشت سر بگذارند، بلکه تابآوری بلندمدت جامعه را نیز تقویت میکند. این خدمات به افراد کمک میکنند تا احساس کنند تنها نیستند و در این دوران سخت، کسی صدایشان را میشنود و به یاریشان میشتابد.
غفاری تروما و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، اضطراب و افسردگی، واکنشهای سوگ، فروپاشی روابط اجتماعی، افزایش بیاعتمادی بین افراد و گروهها و تضعیف نهادهای اجتماعی را به عنوان برخی از این مسائل روانی و اجتماعی دانست و گفت: این عوامل تابآوری جامعه را در برابر بحران کاهش میدهد.
مدیرکل دفتر خدمات مشاوره و امور روانشناختی سازمان بهزیستی کشور با بیان اینکه آسیبپذیری گروههای خاص مانند کودکان، زنان، سالمندان، افراد دارای معلولیت و اقلیتهای قومی یا مذهبی، غالبا در شرایط جنگ با چالشهای بیشتری روبرو هستند، تصریح کرد: کودکان ممکن است دچار تاخیر در رشد، مشکلات رفتاری و اختلالات یادگیری شوند و زنان نیز ممکن است بیشتر در معرض خشونت جنسی و آسیبهای روانی ناشی از آن قرار گیرند.
غفاری در ادامه به فقدان امنیت و احساس بیثباتی در این شرایط اشاره کرد و گفت: احساس ناامنی دائمی، عدم اطمینان از آینده، نبود ثبات، پایههای سلامت روان افراد را متزلزل میکند و مانع از تمرکز بر زندگی عادی و برنامهریزی برای آینده میشود.
او گفت: در شرایط جنگ، ارزشهای زندگی ممکن است زیر سوال بروند و افراد با بحران معنا مواجه شوند که این احساس پوچی میتواند به مشکلات روانی دامن بزند. در این میان این مسائل روانی-اجتماعی، چالشهای بزرگی را برای افراد و جوامع درگیر جنگ ایجاد میکنند و نیازمند مداخلات حمایتی و درمانی مناسب هستند.
وی در این شرایط فعالیت خطوط مشاوره تلفنی و تیمهای مداخله روانی-اجتماعی را با اهمیت دانست و تاکید کرد: این خدمات به افراد کمک میکند تا با استرس، اضطراب و تروماهای ناشی از جنگ مقابله کنند. در همین راستا سازمان بهزیستی با ارائه خدمات مشاوره و روانشناسی به صورت تلفنی و ۲۴ ساعته نقش موثری در کاهش این علائم داشته است.
وی تاکید کرد: مشاوران با گوش دادن فعال و ارائه راهکارهای مقابلهای، به کاهش احساسات منفی و ترس کمک میکنند. همچنین در شرایط جنگ، اطلاعات نادرست یا شایعات میتواند اضطراب را تشدید کند. خطوط مشاوره با ارائه اطلاعات دقیق و بهروز، به آرامش افراد کمک میکنند و در صورت نیاز، افراد به تیمهای مداخله تخصصیتر یا سایر خدمات حمایتی ارجاع داده میشوند.
مدیرکل دفتر خدمات مشاوره و امور روانشناختی سازمان بهزیستی کشور خاطرنشان کرد: مردم میتوانند با گرفتن شماره ۱۴۸۰ به صورت شبانهروزی با مشاوران این خط تماس گرفته و خدمات مشاوره را به صورت رایگان دریافت کنند.
غفاری در همین راستا به ارائه آماری از اقدامات صورت گرفته پرداخت و گفت: از ابتدای جنگ (۹ اسفندماه) تا پایان ۸ فروردینماه در کل کشور
۷۱ هزار و ۶۹۶ نفر با خط ۱۴۸۰ تماس گرفتهاند که ۷۸ درصد تماسگیرندگان زن و ۲۲ درصد مرد بودهاند. از کل تماسهای گرفته شده با صدای مشاور سازمان بهزیستی، ۲۵ درصد مربوط به مشکلات خلقی و اضطراب، ۴۸ درصد تماسها مربوط به مشکلات خانوادگی و زوجین، ۲۰ درصد مربوط به مشکلات بین فردی، کودک و نوجوان، اعتیاد و نظایر آن بوده و ۷ درصد تماسها مستقیما مرتبط با جنگ بوده است.
وی خاطرنشان کرد: یکی دیگر از فعالیتهای موثر سازمان بهزیستی در زمان جنگ، مداخلات روانی اجتماعی از طریق تیمهای محب است.
داوطلبین عضو تیمهای محب وضعیت روانی-اجتماعی افراد را ارزیابی کرده و نیازهای فوری را شناسایی میکنند. برگزاری کارگاههای حمایتی، جلسات گروه درمانی و فعالیتهای اجتماعی برای تقویت همبستگی و تابآوری از دیگر فعالیتهای تیمهای محب است.
غفاری ادامه داد: تولید و تدوین محتواهای روانشناسی به زبان ساده و قابل درک برای مردم، همکاری با تیمهای سلام محله و تسهیلگران cbr جهت انتشار محتواهای آموزشی و آگاهسازی مردم از گامهای موثر این تیمهاست. همچنین شناسایی افراد نیازمند خدمات روانشناختی و ارجاع افراد به پایگاههای محب جهت دریافت خدمات مشاوره توسط تیمهای محب انجام میشود.
بنابر اظهارات وی، براساس ضرورت، این تیمها به مناطق آسیبدیده اعزام میشوند و به صورت حضوری به افراد کمک میکنند.
وی تعداد پایگاههای محب موجود در سطح کشور را ۸۹۳ پایگاه اعلام کرد و گفت: ۵۰۳۴ عضو داوطلب در ۱۴۰۱ تیم محب فعال هستند که از ابتدای جنگ تا کنون، ۹۵۴ داوطلب جدید در قالب ۲۶۲ تیم به محب اضافه شده است. این افراد داوطلب با ۹۲۲ نفر از تسهیلگران سلاممحله و ۸۵۸ تسهیلگر محلی CBR در تعامل بودهاند.
به گفته غفاری، از ابتدای شروع جنگ تاکنون ۱۷ هزار و ۷۶۲ محتوا آموزشی توسط تیمهای محب تولید شده است. همچنین ۱۰ هزار و ۱۳۷ نفر از خدمات تخصصی (مشاوره و آموزشهای تخصصی تیمهای محب) و ۲۳۰ هزار و ۱۲۳ نفر از خدمات عمومی (محتواهای آموزشی، آگاهسازی و دورههای آموزشی) استفاده کردهاند.