نورنیوز-گروه بین الملل: در بحبوحه تحولات بازار انرژی متأثر از جنگ در ایران، نشریه اکونومیست در گزارشی وضعیت فروش نفت ایران را «شگفتانگیز» توصیف کرده است.اکونومیست نوشت: نیم قرن است که کشورهای نفتی خاورمیانه خود را به عنوان تأمینکنندگان قابل اعتماد نفت کمهزینه معرفی میکنند. سومین جنگ خلیج فارس، که اکنون در پنجمین هفته خود است، این تصویر را در هم شکسته است. با بسته شدن تنگه هرمز تا حد زیادی، ۱۵٪ از نفت جهان نمیتواند به مشتریان خود برسد.
همه کشورهای خلیج فارس تولید خود را کاهش داده و شاهد کاهش درآمد حاصل از صادرات بودهاند.این نشریه مینویسد که اما ایران بر خلاف دیگران، «روزانه تقریباً دو برابر پیش از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه از محل فروش نفت درآمد کسب میکند».به گزارش اکونومیست، با آغاز درگیریها و بسته شدن عملی تنگه هرمز ــ گذرگاهی که حدود یکپنجم نفت و گاز مایع جهان از آن عبور میکند ــ صادرات بسیاری از کشورهای حوزه خلیج فارس با اختلال جدی مواجه شد. این نشریه در توصیف پیامدهای این وضعیت مینویسد: «کشتیهای نفتکش کشورهای عربی بهسختی قادر به عبور هستند و همین امر شوک بزرگی به عرضه جهانی وارد کرده است.»در نتیجه این اختلال، قیمت نفت خام در بازارهای جهانی به سرعت افزایش یافته و حتی «از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرده است». (قیمت نفت امروز دوشنبه ۱۰ فروردین در یک ماهگی جنگ از مرز 115 دلار عبور کرد).
اکونومیست در ادامه با اشاره به موقعیت متفاوت ایران تأکید میکند: «در حالی که بسیاری از تولیدکنندگان منطقه عملاً از بازار حذف شدهاند، ایران توانسته مسیر صادرات خود را حفظ کند و از جهش قیمتها سود ببرد.» بر اساس این گزارش، ایران با وجود فشارهای نظامی و تحریمها، صادرات نفت خود را در سطحی بین ۲.۴ تا ۲.۸ میلیون بشکه در روز نگه داشته و بخش عمده این صادرات راهی چین میشود.
طبق این گزارش، بخش نفت ایران به روشهایی با شرایط تطبیق یافته که آن را در برابر حملات و تحریمها مقاومتر کرده است.این نشریه به نقش چین پرداخته و مینویسد: «چین با خرید نفت ارزانتر از ایران و کمک به دور زدن محدودیتها، بهطور غیرمستقیم به افزایش درآمدهای تهران کمک کرده است.» طبق این گزارش «خریداران چینی با پذیرش تخفیفهای کمتر نسبت به گذشته، به ایران امکان دادهاند نفت خود را با قیمتی نزدیک به استانداردهای جهانی به فروش برساند.» به گفته کارشناسانی که اکونومیست به آنها استناد میکند، ایران در ماه مارس روزانه حدود ۱۳۹ میلیون دلار از فروش یکی از انواع اصلی نفت خام خود درآمد داشته، در حالی که این رقم در فوریه حدود ۱۱۵ میلیون دلار بوده است.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است که افزایش درآمد نفتی ایران در شرایطی رخ داده که «زیرساختهای انرژی این کشور، جز چند حمله محدود، تا حد زیادی از آسیب جدی در امان ماندهاند». در مقابل، کشورهای همسایه مانند عربستان، امارات و قطر با زیانهای میلیارد دلاری مواجه شدهاند، چرا که نفت و گاز آنها در بنادر یا خطوط لوله متوقف شده است.برخی تحلیلگران نیز به اکونومیست گفتهاند که ایران احتمالاً «از محل دریافت هزینه عبور کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، درآمد اضافی نیز کسب کرده است».
این نشریه وضعیت فعلی را برای ایران نوعی برتری اقتصادی توصیف کرده و مینویسد: «برای حکومت ایران، این شرایط شبیه یک پیروزی در جبهه اقتصادی است.»اکونومیست در تحلیل خود میافزاید که افزایش درآمدهای نفتی میتواند به تهران کمک کند تا «هزینههای جنگ را تأمین کرده و قدرت چانهزنی خود را افزایش دهد، حتی اگر فشارهای نظامی در میدان ادامه داشته باشد».