نورنیوز-گروه فرهنگی: سید احمد علوی در گفتوگو یی با اشاره به حملات اخیر دشمنان به کشور، از وارد آمدن خسارتهای گسترده به میراث تاریخی و فرهنگی ایران و بهویژه شهر تهران خبر داد و گفت: در پی اقدامات ضدفرهنگی ائتلاف آمریکایی ـ صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، دستکم 120 موزه، بنای تاریخی و محوطه فرهنگی در استانهای مختلف کشور هدف حملات مستقیم قرار گرفته و دچار آسیبهای ساختاری و جدی شدهاند.
وی با تأکید بر اینکه این اقدامات صرفاً یک حمله نظامی نیست بلکه تجاوز به هویت تاریخی و فرهنگی یک ملت محسوب میشود، اظهار داشت: تخریب و آسیب به این بناها جنایتی آشکار علیه حافظه تاریخی و میراث تمدنی ایران است و آثار آن تنها محدود به یک دوره زمانی نخواهد بود.
علوی با بیان اینکه استان تهران با بیش از 50 اثر آسیبدیده در صدر فهرست این خسارات قرار دارد، افزود: در میان این آثار، بناهای شاخصی همچون کاخ گلستان، موزه دانشگاه جنگ (خانه تیمورتاش)، ساختمان سابق ژاندارمری، ساختمان کلانتری بهارستان، ساختمان سابق مجلس شورای ملی (کاخ سنا)، سینما شکوفه، کاخ مرمر و مجموعه کاخ سعدآباد قرار دارند.
وی ادامه داد: همچنین بخشهایی از جداره ارگ تاریخی تهران، جداره بازار تاریخی تهران، ساختمان ارگ آزادی، ساختمان سابق موزه ملی قرآن کریم (فرهنگسرای نگارستان)، دفتر مجلس خبرگان رهبری (موزه سابق نگارستان/کاخ ملکه مادر شاه)، ساختمان رادیو تهران، انستیتو پاستور، ساختمان نهاد ریاست جمهوری (کاخ اختصاصی محل زندگی محمدرضا پهلوی)، عمارت منظریه، برج آزادی و استادیوم 12 هزار نفری آزادی نیز در این حملات دچار آسیب شدهاند.
رئیس کمیته میراث فرهنگی شورای اسلامی شهر تهران گفت: در ادامه این فهرست میتوان به خانه تاریخی وثوقالدوله، کاخ فرحآباد، کاخ عشرتآباد، کاخ سلطنتآباد، کاخ سرخهحصار، خانه احمد مصدق، باغموزه قصر (بنای مارکوف)، مسجد اردبیلیها (چال حصار)، کلانتری بازار، ساختمان دانشگاه جنگ (روبروی داروخانه 13 آبان) و ساختمان دادگستری تهران اشاره کرد.
وی همچنین گزارشها از آسیب دیدن موزه صنعت برق ایران، موزه تاریخ کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، عمارت نظامیه، خانه پروفسور عدل (پژوهشکده هنر)، کتابخانه سابق مجلس سنا، ساختمان دانشگاه افسری امام علی (ع)، سردر سنگی کاخ مرمر، ساختمان قوه قضائیه (کاخ شاهپور عبدالرضا پهلوی) و مسجد و مدرسه شهید مطهری (سپهسالار) حکایت دارد.
علوی تاکید کرد؛ علاوه بر این، فرودگاه مهرآباد، موزه هوافضا، آسیاب کهک، بانک ملی شعبه بازار، مجموعه چوگان و سوارکاری فرحآباد، میدان شهدا، محور فرهنگی خیابان ولیعصر، تالار حوزه هنری، خانه دولو، میدان بهارستان، مسجد و مدرسه حکیمباشی و پادگان 06 نیز از جمله فضاها و بناهایی هستند که در این حملات دچار آسیب شدهاند.
وی ادامه داد: بر اساس گزارشهای اولیه و بر پایه منابع خبری، مشاهدات میدانی و بررسیهای اولیه تهیه شده، در میان آثار آسیبدیده حدود 20 اثر ثبت ملی در محدودههای مورد تهاجم قرار گرفتهاند و 19 بنای واجد ارزش تاریخی نیز با آسیبهای جزئی تا احتمالاً سازهای مواجه شدهاند.
وی همچنین تصریح کرد: در میان بناهای آسیبدیده، سه اثر از معماری معاصر تهران به طور کامل تخریب شدهاند که از جمله آنها میتوان به ساختمان سابق ژاندارمری، کلانتری بازار و ساختمان کلانتری بهارستان اشاره کرد.
علوی با اشاره به گستردگی میراث تاریخی پایتخت گفت: تهران شهری با ظرفیتهای گسترده و در عین حال کمتر شناختهشده در حوزه میراث فرهنگی است. برآوردهای اولیه نشان میدهد بین 3 هزار تا 5 هزار بنای دارای ارزش تاریخی و معماری در سطح شهر تهران وجود دارد که بخش قابل توجهی از آنها هنوز در زمره آثار کمتر معرفیشده قرار میگیرند.
رئیس کمیته گردشگری و میراث فرهنگی شورای اسلامی شهر تهران تأکید کرد: در همین راستا کمیته اضطرار میراث فرهنگی شهر تهران با هدف کاهش خسارات و مدیریت شرایط تشکیل شده و شناسایی، مستندنگاری و ارزیابی دقیق آسیبهای وارد شده به بناهای تاریخی در دستور کار قرار گرفته است.
وی همچنین خاطرنشان کرد: تمامی موزهها و خانهموزههای تحت مدیریت شهرداری تهران موظف شدهاند مطابق دستورالعملهای ابلاغی، اقدامات پیشگیرانه لازم را برای حفاظت از آثار و کاهش آسیبهای احتمالی انجام دهند.
علوی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقض آشکار قوانین بینالمللی در این حملات گفت: تخریب آثار فرهنگی و تاریخی در جریان درگیریها، نقض صریح کنوانسیون لاهه در حفاظت از میراث فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه است و از این رو از مجامع و نهادهای جهانی از جمله یونسکو، ایکوموس و ایکوم انتظار میرود در برابر این اقدامات واکنش جدی و مؤثر نشان دهند.
رئیس کمیته گردشگری شورای شهر تهران در پایان تأکید کرد: حفظ و احیای میراث تاریخی تهران تنها یک وظیفه اداری نیست، بلکه مسئولیتی فرهنگی و اجتماعی در قبال هویت شهری و نسلهای آینده است و مدیریت شهری تهران با تمام ظرفیتهای خود برای حفاظت از این میراث ارزشمند تلاش خواهد کرد.