جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران؛ بزرگ‌ترین شوک اقتصادی از زمان همه‌گیری کووید

نورنیوز-گروه اقتصادی: شورای روابط خارجی (CFR) در این گزارش، تأثیرات اقتصادی جهانی جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران (عملیات Epic Fury / Roaring Lion) را به‌عنوان «بزرگ‌ترین شوک اقتصادی از زمان همه‌گیری کووید» توصیف کرده و با مدل‌سازی نشان می‌دهد که ادامه جنگ حتی برای دو ماه دیگر، رشد اقتصادی جهانی را ۰٫۳ تا ۰٫۷ درصد کاهش خواهد داد.

 گزارش بر پایه داده‌های WTO، IMF، Goldman Sachs و EIA تهیه شده و تأکید دارد که این بحران فراتر از یک شوک انرژی موقت است و به یک «بازسازی ساختاری اقتصاد جهانی» منجر خواهد شد.

نقاط کلیدی گزارش: مسدودسازی تنگه هرمز (۲۰ درصد نفت و ۲۵ درصد LNG جهان) و حمله به میدان South Pars و تأسیسات Ras Laffan قطر، همزمان عرضه نفت و گاز را فلج کرده است. برنت به ۱۱۵ دلار رسیده و قیمت LNG در آسیا ۶۵ درصد جهش داشته. نتیجه مستقیم: اروپا (وابسته ۴۰ درصدی به LNG قطر) رشد GDP خود را ۱ درصد از دست می‌دهد؛ ژاپن و کره جنوبی ۱٫۵ درصد؛ و کشورهای خلیج (کویت، قطر، امارات) به دلیل تلافی ایران تا ۱۴ درصد کاهش تولید و صادرات خواهند داشت. چین نیز با افزایش ۲۲ درصدی هزینه واردات انرژی مواجه است و رشدش ۰٫۴ درصد کندتر می‌شود.

گزارش WTO را نقل می‌کند که اگر اختلال ادامه یابد، تجارت جهانی ۰٫۸ درصد کوچک‌تر خواهد شد و زنجیره تأمین غذا (به دلیل افزایش قیمت کود نیتروژنی) در آفریقا و جنوب آسیا بحران ایجاد می‌کند.

مایکل لوی (کارشناس انرژی CFR) هشدار می‌دهد: «این بار برخلاف ۱۹۷۳، هیچ اوپک+ با ظرفیت مازاد وجود ندارد و ذخایر استراتژیک آمریکا و متحدان تنها ۴۵ روز خرید زمان می‌دهند.»

ریچارد هاس نیز اضافه می‌کند که تحریم‌های جدید ایران (که آمریکا مجبور به کاهش آن‌ها شده تا بازار آرام شود) تناقض عجیبی ایجاد کرده: واشنگتن همزمان هم ایران را می‌زند و هم مجبور به خرید غیرمستقیم نفت ایرانی از طریق واسطه‌ها شده است.

از منظر بلندمدت، گزارش پیش‌بینی می‌کند تورم جهانی به ۵٫۸ درصد برسد، نرخ بهره فدرال رزرو تا ۵٫۵ درصد افزایش یابد و سرمایه‌گذاری در انرژی پاک به دلیل نیاز فوری به فسیل، برای ۳ تا ۵ سال به تأخیر بیفتد. کشورهای در حال توسعه (به ویژه هند، پاکستان و مصر) بیشترین آسیب را خواهند دید چون ۷۰ درصد واردات انرژی‌شان از خلیج فارس است.

 گزارش پیشنهاد می‌کند آمریکا فوراً به سمت آتش‌بس محدود دریایی حرکت کند، قراردادهای LNG اضطراری با استرالیا و آمریکا امضا شود و مکانیسم «اوپک پلاس اضطراری» با روسیه و برزیل تشکیل گردد.

نتیجه‌گیری گزارش بسیار شفاف و هشداردهنده است: جنگ ایران نه تنها یک بحران منطقه‌ای نیست، بلکه «شوک سیستمیک» به اقتصاد جهانی است که می‌تواند رکود ۲۰۲۷ را رقم بزند. بدون پایان سریع سیاسی، هزینه‌های انسانی، محیط‌زیستی و اقتصادی آن برای نسل‌ها باقی خواهد ماند.