نورنیوز-گروه اقتصادی: جاناتان الکایند (مدیر سابق انرژی شورای امنیت ملی آمریکا) و مگان اُسالیوان (استاد هاروارد و کارشناس سابق انرژی کاخ سفید) در این تحلیل مشترک نشان میدهند که برنت در ۴۸ ساعت گذشته به ۱۱۵ دلار در بشکه رسیده (افزایش ۵۰ درصدی نسبت به پیش از جنگ) و این جهش به دلیل عوامل منحصربهفردی است که قبلاً دیده نشده بود.
تفاوت اصلی: حمله اسرائیل به میدان South Pars (بزرگترین میدان گازی مشترک ایران-قطر) و تلافی ایران علیه تأسیسات Ras Laffan قطر، همزمان ۲۰ درصد عرضه جهانی LNG را قطع کرده است. برخلاف بحرانهای قبلی که فقط نفت را هدف قرار میدادند، این بار هم نفت و هم گاز مایع (که ۴۰ درصد برق اروپا و آسیا را تأمین میکند) ضربه خوردهاند.
الکایند توضیح میدهد: «این شوک دوگانه (oil + LNG) است و چون LNG جایگزین سریع ندارد، زنجیره تأمین جهانی برای ماهها مختل خواهد ماند.»
علاوه بر این، مسدودسازی عملی تنگه هرمز (که ۲۰ درصد نفت و ۲۵ درصد LNG جهان از آن عبور میکند) باعث شده بیمه کشتیها ۴۰۰ درصد افزایش یابد و بسیاری از شرکتهای حملونقل دریایی عملاً تردد را متوقف کنند. اُسالیوان هشدار میدهد: «برخلاف ۱۹۷۳ که اوپک تصمیم گرفت، اینجا یک بازیگر غیراوپک (ایران) با ابزار نظامی نامتقارن بازار را کنترل میکند و اوپک+ هم نمیتواند جبران کند چون ظرفیت مازاد واقعی ندارد.»
گزارش با استناد به مدلسازی EIA و Goldman Sachs پیشبینی میکند که اگر اختلال هرمز حتی دو ماه ادامه یابد، رشد اقتصادی جهانی ۰٫۸ تا ۱٫۲ درصد کاهش مییابد، تورم در اروپا به ۶٫۵ درصد و در آسیا به ۵٫۸ درصد میرسد و قیمت بنزین در آمریکا به بالای ۶ دلار در گالن خواهد رسید. تفاوت دیگر: ذخایر استراتژیک آمریکا و ژاپن (که قبلاً نجاتدهنده بودند) اکنون کافی نیستند چون همزمان تقاضای چین برای ذخیرهسازی افزایش یافته و عرضه LNG قطر صفر شده است.
نتیجهگیری Atlantic Council بسیار شفاف و هشداردهنده است: این شوک انرژی «متفاوت» است چون ساختاری است – نه فقط به دلیل حجم اختلال، بلکه به دلیل اینکه جنگ همزمان تأسیسات تولید (South Pars) و مسیر ترانزیت (هرمز) را زده و بازسازی آنها سالها طول میکشد. برخلاف گذشته که بازار با افزایش تولید عربستان یا روسیه جبران میکرد، امروز هیچ بازیگر واحدی ظرفیت جبران ندارد.
نویسندگان پیشنهاد میکنند آمریکا و متحدانش فوراً به سمت آتشبس دریایی محدود حرکت کنند، وگرنه این شوک نه تنها اقتصاد جهانی را وارد رکود میکند، بلکه وابستگی بلندمدت به فسیل را افزایش میدهد و گذار به انرژی پاک را برای دههها به تأخیر میاندازد. این تحلیل بر پایه دادههای زنده بازار، مدلسازی اقتصادی و ارزیابیهای اطلاعاتی دقیق تهیه شده است.