نورنیوز- گروه فرهنگی: عطا حسنپور روز جمعه در جلسه ستاد خدمات سفر استان اظهار داشت: در جریان حملات اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا به عرصه بلافصل قلعه تاریخی فلکالافلاک، متاسفانه علاوه بر ساختمان اداره کل میراث فرهنگی استان، بناهای واقع در ضلع شرقی و همچنین ضلع شمالی این قلعه تاریخی آسیب جدی دیدهاند.
وی با بیان اینکه سازه اصلی و بدنه مرکزی قلعه فلکالافلاک سالم مانده است، افزود: با این حال، ۲ موزه باستانشناسی و مردمشناسی واقع در این مجموعه تاریخی نیز از جمله بخشهایی هستند که در این حملات مورد آسیب جدی قرار گرفتهاند.
وی با اشاره به برآوردهای کارشناسی صورتگرفته تصریح کرد: بر اساس ارزیابیهای اولیه کارشناسان، مجموع خسارتهای وارده به این محوطهها و بناهای تاریخی در استان لرستان حدود ۱۰۰ میلیارد تومان برآورد شده که این رقم به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اعلام شده است.
حسنپور در ادامه از پیگیریهای حقوقی و بینالمللی این پرونده خبر داد و گفت: وزارت میراث فرهنگی به صورت رسمی شکایت این حملات را به یونسکو اعلام کرده است.
وی بیان کرد: این اقدامات تجاوزکارانه در تضاد آشکار با منشورهای بینالمللی، منشور لاهه، کنوانسیونهای یونسکو و همچنین کنوانسیون سازمان ملل متحد است که حمایت از میراث فرهنگی در زمان درگیریها را الزامی میداند.
وی در تشریح جزئیات آثار آسیبدیده در لرستان گفت: قلعه فلکالافلاک، تپه، باشگاه افسران، ساختمان دژبانی، هنگ، ساختمان سربازخانه شماره یک و سربازخانه شماره دو به طور کامل منهدم شده یا آسیب کلی دیدهاند همچنین موزه باستانشناسی و مردمشناسی این مجموعه، برخی بناهای ضلع شرقی و شمالی قلعه مظفری الشتر و نیز بخشهایی از بافت تاریخی بروجرد در این حملات مورد آسیب جدی قرار گرفتهاند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان با اشاره به ابعاد گستردهتر این حملات در سطح کشور اظهار داشت: در مجموع حملات اخیر، ۱۰۸ اثر تاریخی در ایران مورد آسیب جدی قرار گرفتهاند.
حسنپور گفت: خوشبختانه سهم لرستان از این تعداد محدود است، اما با این حال آثار آسیبدیده در استان از اهمیت تاریخی و فرهنگی بسیار بالایی برخوردار هستند.
وی با تاکید بر لزوم پیگیری بینالمللی این موضوع خاطرنشان کرد: این حملات نه تنها میراث فرهنگی ملموس لرستان و کشور را هدف قرار داده، بلکه نقض آشکار تمامی قواعد و کنوانسیونهای بینالمللی در زمینه حفاظت از میراث فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه محسوب میشود و انتظار میرود نهادهای بینالمللی همچون یونسکو و سازمان ملل نسبت به این تجاوز صریح فرهنگی واکنش نشان دهند.
فلک الافلاک بنای عظیم آجری است که در دوره ساسانی روی تپه ای باستانی در مرکز شهر خرمآباد ساخته و زیبایی و معماری شگفت انگیز این قلعه موجب شده است از سوی بسیاری کارشناسان به عنوان یکی از شاهکارهای مهندسی و معماری دنیا لقب بگیرد.
این قلعه به لحاظ موقعیت استراتژیک، در قرن چهارم هجری قمری به عنوان مقر حکومت آل حسنویه و گنجور در زمان آل بویه درآمد و از قرن ششم هجری پس از ساخته شدن شهر جدید خرم آباد نیز به نام این شهر معروف شد و احتمال می رود نام فلک الافلاک در دوره قاجار به آن اطلاق شده است.
محوطه باستانی قلعه حدود ۱۲۰ هزار مترمربع وسعت دارد و ارتفاع تپه با احتساب ارتفاع دیوارهای بنا از سطح خیابان های مجاور حدود ۴۰ متر است، بر اساس مدارک تصویری تا حدود ۱۰۰ سال پیش بارویی ۱۲ برجی در پیرامون بنای فعلی وجود داشته که اکنون آثار آن در محوطه شمال غربی قلعه، قابل مشاهده است.
داخل قلعه فلک الافلاک از چهار سالن بزرگ، ۲ حیاط خلوت، چند تالار کوچک، اتاقها و دروازههایی به سمت شمال ساخته و در زمان قاجار بازسازی و موزههای باستان شناسی، مردمشناسی، آزمایشگاه مرمت اشیا و چایخانه سنتی در قلعه فلک الافلاک راه اندازی شده است.
معماری قلعه فلکالافلاک و مصالح به کار رفته در آن بینظیر می باشد چراکه با توجه به اینکه خرمآباد، شهری خوش آب و هوا و همراه با بارشهای سیل آسا است، قلعه روی تپه ساخته شده است و سیستم رطوبت گیری دارد.
این بنای کم نظیر به شماره ۸۸۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده که از دهه های گذشته دغدغه بسیاری برای ثبت جهانی این اثر ارزشمند عنوان شده است و شاهکار معماری جهان در فهرست ثبت موقت جهانی قرار دارد.