نورنیوز-گروه اقتصادی:پایگاه خبری الجزیره در گزارشی با اشاره به افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی در نتیجه تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران نوشت که نگرانیها در بازارهای جهانی از سناریوی اعلام وضعیت فوق العاده «فورس ماژور» توسط شرکتهای انرژی در کشورهای خلیج فارس در حال افزایش است. این نگرانیها پس از آن شدت گرفت که قطر، کویت و بحرین در پی تشدید جنگ در خاورمیانه و اختلال در ناوبری در تنگه هرمز، این گام را برداشتند.
الجزیره با تاکید بر اینکه «این امر میتواند منجر به افزایش قیمت نفت به بیش از ۱۵۰ دلار در هر بشکه و اختلالات گسترده در اقتصاد جهانی شود، نوشت که کشورهای خلیج فارس یکی از مهمترین مراکز تولید انرژی در جهان هستند و حدود ۳۲.۷ درصد از ذخایر نفتی جهان را تشکیل میدهند که مجموعاً تقریباً ۱۸ میلیون بشکه در روز تولید میکنند که معادل حدود ۱۹ درصد از تقاضای جهانی است.
همچنین قطر پس از آمریکا، دومین صادرکننده بزرگ گاز طبیعی مایع در جهان است و حدود ۲۰ درصد از تجارت جهانی گاز مایع را به خود اختصاص داده است که اختلال در صادرات، آن را به عاملی مؤثر بر بازارهای بینالمللی انرژی تبدیل میکند.
«حالت فوق العاده» و تاثیر آن بر بازارهای جهانی
شرکتها و دولتها در قراردادهای بینالمللی انرژی معمولا از بند «فورس ماژور» استفاده میکنند تا در زمان های خارج از کنترل، عمل به قرارداد را بدون جریمه یا ادعاهای قانونی به حالت تعلیق درآورند. اعلام این بند عملاً به معنای توقف یا کاهش صادرات است.
در همین راستا شرکت نفت کویت وضعیت فوق العاده را برای فروش نفت خام پس از توقف حرکت کشتیها از طریق تنگه هرمز اعلام کرد. شرکت پاپکو انرژی بحرین نیز امروز دوشنبه وضعیت فورس ماژور را برای عملیات خود اعلام کرد. این اقدامات نشاندهنده احتمال سرایت این شرایط به سایر تولیدکنندگان در خلیج فارس است.
«نهاد اسماعیل» کارشناس انرژی به الجزیره گفت که اعلام فورس ماژور توسط کشورهای خلیج فارس منجر به توقف عرضه حدود ۱۸ میلیون بشکه در روز خواهد شد. وی افزود که جبران این مقدار در کوتاهمدت بسیار دشوار خواهد بود و اگر این روند ادامه پیدا کند، قیمت نفت جهش بی سابقه ای پیدا خواهد کرد.
وی خاطرنشان کرد که افزایش هزینههای حمل و نقل و بیمه نیز به عامل دیگری در فشار بر بازارهای انرژی تبدیل شده است.
تحلیلهای اقتصادی نشان میدهد که اختلال در ناوبری در تنگه هرمز صادرات مواد اساسی دیگر، از جمله پتروشیمیها، کودها و فلزات صنعتی را نیز مختل کند. «هاشم عقل» کارشناس امور انرژی، میگوید که اعلام فورس ماژور توسط کشورهای خلیج فارس ممکن است منجر به افزایش ۳۰ درصدی تا ۵۰ درصدی هزینههای حمل و نقل و تأخیر چند هفتهای در زنجیرههای تأمین جهانی انرژی شود.
به نوشته الجزیره، افزایش قیمت برق و گاز به ویژه در اروپا ممکن است فشارها را بر صنایع پرمصرف انرژی، مانند صنایع شیمیایی و فولاد افزایش دهد و برخی شرکتها را به کاهش تولید یا انتقال فعالیتهای خود به مناطق کمهزینهتر سوق دهد.
بر اساس این گزارش؛ در صورتی که جنگ ادامه یابد و صادرات خلیج فارس برای هفتهها مختل شود، اقتصاد جهانی ممکن است با یکی از بزرگترین شوکهای انرژی در دهههای اخیر روبرو شود و شاهد افزایش سرسام آور قیمتها، اختلال در تجارت و افزایش فشارهای تورمی بر اقتصاد کشورها باشد.