نورنیوز- گروه اقتصادی: حمیدرضا فرتوکزاده پژوهشگر حوزه توسعه صنعتی در تحلیلی جامع از وضعیت کنونی اقتصاد و سیاست بینالملل، به کالبدشکافی مفهوم اقتصاد جنگ پرداخت.
فرتوکزاده با تشبیه بحرانهای اخیر به یک کوه یخ تصریح کرد: باید توجه داشت که حمله نظامی تنها نوک این کوه یخ است، بدنه اصلی و پنهان آن شامل محاصره اقتصادی، حقوقی، اطلاعاتی و امنیتی میشود. در واقع ما از سال ۲۰۱۸ و با خروج ترامپ از برجام، وارد یک جنگ تمامعیار و همهجانبه شدهایم که از ترور سردار سلیمانی تا درگیریهای کنونی ادامه یافته است.
انتقاد از عدم انطباق ساختار اقتصادی با شرایط جنگی
این پژوهشگر توسعه صنعتی با اشاره به کاستیهای داخلی خاطرنشان کرد: اقتصاد ما باید متناسب با شرایط جنگی بازطراحی میشد، اما متاسفانه در این مسیر خطاهای بزرگی رخ داد و نتوانستیم به توافقی جامع برای پیادهسازی یک الگوی اقتصادی مقاوم و متناسب با این نبرد دست یابیم.
نفت خلیجفارس، ستون خیمه امپراتوری دلار
وی ابزار اصلی این نبرد را "دلار" معرفی کرد و افزود: حتی جنگ نظامی هم در خدمت حفظ سیطره آمریکا و امپراتوری دلار بر مخازن نفتی خلیجفارس است. نفت و گاز این منطقه، پشتوانه اصلی اعتبار دلار محسوب میشود، همانگونه که نفت ونزوئلا پیشتر قربانی همین سیاستهای دلاری واشینگتن شد.
فرتوکزاده با اشاره به امنیت چرخش دلار در ضلع جنوبی خلیجفارس تحت سیطره آمریکا، گفت: تصور دشمن بر این بود که با جنگ کنونی، پرونده ایران بسته شده و کل خلیجفارس به پشتوانه پترودلار تبدیل میشود، اما به لطف الهی، طراحی (گرند استراتژی) رهبر انقلاب و مقاومت مردم ایران، دشمن را زمینگیر کرد و این نقشه راهبردی ناکام ماند.
پترودلار، معادله نفت در برابر امنیت
فرتوکزاده در ادامه تشریح ماهیت جنگ کنونی به ریشههای تاریخی (پترودلار) اشاره کرد و گفت: این پدیده محصول توافق آمریکا و عربستان در دهه ۷۰ میلادی است، معادلهای که در آن امنیت پادشاهی سعودی در قبال انجام تمامی معاملات نفتی با واحد دلار تضمین شد. این یعنی حتی کشورهایی مثل چین، هند و ژاپن برای خرید انرژی، ابتدا باید کاغذهای چاپ شده توسط واشنگتن را بخرند تا بتوانند نفت تهیه کنند.
بازیافت دلار، از پروژههای فیک تا هوش مصنوعی
این پژوهشگر توسعه صنعتی به مکانیسم پیچیده (ریسایکلینگ) یا بازیافت دلار اشاره کرد و افزود: آمریکاییها برای دلارهای نفتی که در دست اعراب میماند هم برنامه دارند. این ثروت یا صرف خرید اوراق خزانه آمریکا میشود، یا در پروژههای فیکی مثل شهرنئوم، جامجهانی قطر و یا سرمایهگذاری در حوزههایی نظیر هوش مصنوعی هزینه میگردد تا در نهایت دوباره به جیب پیمانکاران آمریکایی برگردد و قدرت این کشور را در منطقه بازتولید کند.
وی با صراحت به منشا ثروت اردوگاه دشمن اشاره کرد و تصریح کرد: باید پرسید هزینه سالانه هزار میلیارد دلاری ارتش آمریکا، بودجه سیا، هالیوود و حقوق کارمندان رسانههایی مثل اینترنشنال و بیبیسی از کجا تأمین میشود؟ تمام اینها از همین چرخه پترودلار تغذیه میکنند. در واقع، دلار نفتی منطقه است که تبدیل به بمب میشود و بر سر مردم فرو میریزد یا در دهان کارشناسان واشنگتن گذاشته میشود تا علیه مقاومت گزارش بدهند.
فرتوکزاده تاکید کرد: اولین فصل برای فهم اقتصاد جنگی ایران، شناخت دقیق این موجودیت تهاجم و بدخیم به نام دلار است. جنگی که امروز بر ما تحمیل شده، توسط (اصحاب اپستین) و با هدف حفظ سیطره دلار به عنوان ابزار اصلی قدرت ایالات متحده مدیریت میشود. ما با دشمنی روبرو هستیم که قدرت نظامی، رسانهای و اطلاعاتیاش، همگی شاخ و برگهای درخت پترودلار هستند.
حمیدرضا فرتوکزاده با کالبدشکافی مکانیسم سلاحسازی از دلار، اظهارکرد که این ارز برونزا چگونه ابتدا اقتصاد ایران را تسخیر و سپس با دستور اتاق جنگ خزانهداری آمریکا، شوکهای تورمی و نابودی تولید داخل را رقم میزند. وی تاکید کرد که دلار نه تنها هزینهی جوخههای ترور موساد و منافقین را تامین میکند، بلکه با وابسته کردن کشور به واردات، عملا اقتصاد را زیر ساتور تحریم قرار داده است.
دلار؛ منبع تغذیه جوخههای ترور و سرویسهای اطلاعاتی
فرتوکزاده با اشاره به ابعاد امنیتی پترودلار گفت: باید بدانیم دلاری که از معاملات نفتی حاصل میشود، مستقیم به جیب ارتش آمریکا، موساد، سرویسهای اطلاعاتی و جوخههای تروری میرود که از اقلیم کردستان یا باکو علیه امنیت ما حرکت میکنند. حوادثی مثل ۱۸ دی و تحرکات منافقین، همگی با همین دلارها تأمین مالی میشوند.
مکانیسم سلاحسازی، وقتی دلار تبدیل به بمب میشود
این پژوهشگر توسعه صنعتی به پدیده سلاحسازی اشاره کرد و افزود: دلار یک ابزار به ظاهر صلحآمیز است که توسط آمریکا مورد استفاده جنگی قرار میگیرد. این ارز ابتدا به صورت صلحآمیز اقتصاد ایران را تسخیر میکند، اما به محض اینکه اراده کنند، از طریق خزانهداری آمریکا تبدیل به سلاح شده و با ایجاد شوک و تورم، زیر ساختهای تولیدی ما را هدف قرار میدهد.
وی با نقد وابستگی تاریخی به واردات، تصریح کرد: کارکرد اختصاصی پترودلار برای اقتصاد ما، نابودی تولید داخل است. وقتی دلار برونزا (حاصل از نفت) وارد سفره اقتصاد میشود، میل به خرید جنس خارجی افزایش مییابد. این دردی است که ما از اواخر دهه ۴۰ به آن مبتلا شدیم، در سال ۵۴ به اوج رسید و رژیم پهلوی را زمینزد و در سالهای ۸۵ و ۹۷ نیز با خروج ترامپ از برجام، ضربات سختی به پیکره تولید ملی ما وارد کرد.
فرتوکزاده هشدار داد: دلار ما را در یک تله قرار داده است از یک سو ما را به واردات وابسته کرده و از سوی دیگر به دلیل همین وابستگی ما را تحریمپذیر ساخته است. اکنون اقتصاد ما زیر ساتورقرار دارد و دشمن هر زمان که بخواهد با ابزار دلار، نبض بازار و تولید ما را به بازی میگیرد.
استادحوزه استراتژیک با تبیین تقابل تولید درونزا و دلار نفتی، هشدار داد که سیطره دلار برونزا باعث شده تا دانش فنی و مهارت نخبگان ایرانی در بازار کار بیارزش شود. وی با بیان اینکه دلار برونزا عملا به ابزاری برای سربازگیری دشمن تبدیل شده، تاکید کرد که این پدیده با بیمعنا کردن آینده شغلی در داخل، جوانان و متخصصان را به سمت مهاجرت سوق داده و بنیه هویت ملی را تضعیف کرده است.
فرتوکزاده با اشاره به آسیبهای ساختاری دلار در روابط بینالملل گفت: دلار برونزا ما را در وضعیت Open loop (حلقه باز) قرار داده و عملا مانع از همکاری ما با اقتصادهای مکمل شده است. این موجودیت تهاجمی اجازه نداد تا تولید قابلیتمحوردر ایران شکل بگیرد، چرا که اجتماع ایرانی به جای تولید، حول محور دلار نفتی سازماندهی شده است
این پژوهشگر توسعه صنعتی، صحنه اقتصاد ایران را یک میدان نبرد توصیف کرد و افزود: در یک سو، تولید درونزایی است که میخواهد کفش، پوشاک و خودروی ملی بسازد و در سوی دیگر، دلار برونزایی است که دستور میدهد همهچیز را آماده از خارج بیاورید یا نهایتا قطعات (CKD) را سرهم کنید. وجود دهها کارخانه یخچالسازی یا اتوبوسسازی که عمق تولید ندارند، نشاندهنده پیروزی دلار برونزا بر تولید ملی است.
وی در پایان درخصوص وضعیت سرمایه انسانی گفت: وقتی اقتصاد تحت سیطره دلار برونزا باشد، دانش فنی مهندس ایرانی و مهارت کارگر ما خریدار ندارد. در این شرایط، نیروی انسانی دچار بیوزنی وبحران هویت میشود. جوان نخبهای که در بهترین دانشگاهها درس خوانده، وقتی میبیند تخصصش در برابر واردات دلاری ارزشی ندارد احساس میکند در کشور خود آیندهای ندارد و مهاجرت می کند.
صفحه اقتصاد