نورنیوز-گروه اقتصادی:شرکتهای بزرگ انرژی شل (Shell) و توتالانرژیز (TotalEnergies) به برخی مشتریان خود در آسیا اعلام کردهاند که به دلیل توقف تولید گاز طبیعی مایعشده (الانجی) در قطر، قادر به تحویل محمولههای قراردادی نیستند.
بر اساس گزارش امروز رویترز و به نقل از منابع آگاه، این دو شرکت غربی به همراه چند شرکت آسیایی دیگر که گاز خود را از قطر انرژی (QatarEnergy) خریداری میکنند، برای مشتریان پاییندستی خود اعلام فورس ماژور کردهاند . این به معنای توقف موقت تعهدات قراردادی به دلایل خارج از کنترل است.
قطر که دومین صادرکننده بزرگ گاز طبیعی مایعشده در جهان است، هفته گذشته پس از حملات پهپادی به تأسیسات خود در راس لفان و مسیعید، تولید را متوقف و اعلام فورس ماژور کرد . بر اساس دادههای کشتیرانی، قطر پنج روز متوالی را بدون هیچ محموله صادراتی پشت سر گذاشته که طولانیترین وقفه از سال ۲۰۰۸ تاکنون است.
وزیر انرژی قطر به فایننشال تایمز گفته حتی اگر جنگ همین امروز تمام شود، بازگشت به وضعیت عادی «هفتهها تا ماهها» طول میکشد . منابع آگاه میگویند محمولههای مارس تحت تأثیر قرار نمیگیرند اما از آوریل به بعد، اثر توقف تولید آشکار خواهد شد.
تحلیلگران میگویند شل سالانه ۶.۸ میلیون تن و توتالانرژیز ۵.۲ میلیون تن گاز قطر را برداشت کرده و به مشتریان خود در اروپا و آسیا میفروختند . حالا این زنجیره تأمین گسیخته شده است.
وضعیت قطر؛ توقف کامل صادرات از تنگه هرمز
قطر تقریباً ۲۰ درصد از گاز طبیعی مایعشده جهان را تأمین میکند و تمام صادرات آن از طریق تنگه هرمز انجام میشود. از ۲۸ فوریه تاکنون، هیچ کشتی حامل گاز قطری از این آبراه عبور نکرده است.
مرکز مالی قطر (QFC) در تحلیلی هشدار داده ظرفیت مازاد جهانی برای جایگزینی گاز قطر «کافی نیست» و بازار از قبل هم تحت فشار بوده است . به گفته این مرکز، ظرفیت مازاد جهانی تنها ۱۵ میلیارد مترمکعب است در حالی که ۱۱۰ میلیارد مترمکعب گاز قطر در معرض خطر قرار دارد.
قیمت گاز در آسیا و اروپا جهش کرده است. شاخص آسیایی ۳۹ درصد و شاخص اروپایی بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته که بزرگترین جهش از بحران ۲۰۲۲ است.
بانک مورگان استنلی هشدار داده اگر توقف تولید قطر یک ماه طول بکشد، بازار جهانی گاز با کسری مواجه خواهد شد و تولیدکنندگان آمریکایی نمیتوانند به سرعت جای خالی را پر کنند چون تأسیسات آنها با حداکثر ظرفیت کار میکنند.