نورنیوز-گروه سیاسی: شش روز از آغاز تجاوز غیرقانونی و ناجوانمردانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران سپری شده است. این تهاجم که با حملات گسترده علیه زیرساختهای نظامی، مراکز خدماتی، بیمارستانها، مدارس و منازل مسکونی همراه بوده و تلفات قابل توجهی از مردم غیرنظامی به دنبال داشته است، تاکنون روندی پیچیده و چندلایه را به نمایش گذاشته است. طرف مقابل در روزهای نخست بر حملات هوایی و تهدیدات نظامی تمرکز کرد تا توان دفاعی ایران را تضعیف کند و فشار سیاسی بر ساختار حکومتی کشور ایجاد کند. با این حال شواهد میدانی و تحلیلی نشان میدهد که ایران موفق شده ضمن دفاع فعال، سطح فشار را به شکل متقابل افزایش دهد، بدون آنکه تمام ظرفیتهای پیشرفته خود را وارد میدان کند یا از همه ابعاد ممکن در جنگ برای ضربه به دشمن استفاده کند.
یکی از شاخصههای قابل توجه در این جنگ، شکلگیری انسجام ملی ذیل پرچم ایران است. حضور گسترده شبانگاهی مردم در میادین شهرها برای عزاداری و حمایت از نیروهای مسلح، نه تنها امید ایجاد موج داخلی ضد حاکمیت را به صفر رسانده، بلکه توان مقابله روانی دشمن را نیز محدود کرده است. مردم در تمامی شهرها، با حضور فعال، مستمر و هماهنگ، نشان دادهاند که پشت ساختار سیاسی و نظامی کشور ایستادهاند و این امر هرگونه برآورد دشمن درباره فشار داخلی یا ایجاد تزلزل اجتماعی را بیاثر کرده است.
در کنار انسجام داخلی، ایران توانسته مرزهای خود را با مدیریت پیشدستانه و هوشمندانه کنترل کند. علیرغم تلاشهای دشمن برای ناامنسازی مرزهای غربی و شرقی، اقدامات سیاسی، امنیتی و نظامی پیشدستانه ایران مانع هرگونه نفوذ جدی و ایجاد بحران شده است. این موفقیت در مدیریت مرزها، ضمن کاهش ریسک گسترش جنگ به خاک کشور، به تثبیت توان دفاعی و امنیتی کمک کرده است.
یکی دیگر از شاخصهای شگفتانگیز این جنگ، ساختار پیچیده و چندلایه مدیریت عملیات از سوی ایران است. در حالی که رهبر معظم انقلاب و تعدادی از فرماندهان عالی نیروهای مسلح در روز اول جنگ به شهادت رسیدند، ایران چه در مقام پاسخگویی و چه در آغاز و تداوم عملیات آفندی، کاملاً هماهنگ، منسجم و مقتدرانه عمل میکند؛ به گونهای که با برآوردهای اولیه دشمن فاصله معناداری دارد و نشان میدهد توان مدیریت جنگ در کشور فراتر از انتظار طرف مقابل است.
در روزهای اخیر، یکی از مهمترین شاخصهای اثرگذاری ایران، مدیریت هوشمندانه تنگه هرمز بوده است. تردد کشتیها به شکل کنترلشده متوقف یا محدود شده، بدون آنکه ایران از مین، پهپاد یا حملات موشکی گسترده استفاده کند. این نشان میدهد که بر خلاف تصور دشمن، توان موشکی و پهپادی عامل تعیینکننده نتیجه جنگ نیست، بلکه توانمندی ایران در مدیریت جریان انرژی، ابزار راهبردی اصلی برای رقم زدن نتیجه جنگ به نفع خود است. تمرکز بر کنترل مسیر انرژی با روشهای هوشمند و کمهزینه، نه تنها جریان انرژی جهانی را تحت تأثیر قرار داده و موجب افزایش کمسابقه قیمت نفت و گاز و سایر فرآوردههای نفتی شده، بلکه فشار اقتصادی و سیاسی مستقیم بر کشورهای وابسته، به ویژه آمریکا، وارد کرده است.
تحلیل روند شش روز گذشته نشان میدهد که پایان جنگ ساده و فوری نیست. آمریکا و اسرائیل، که آغازگر این جنگ غیرقانونی بودهاند، به دلیل محدودیتهای داخلی و فشار افکار عمومی نمیتوانند بدون دستاورد ملموس جنگ را متوقف کنند. از سوی دیگر، ایران به دلیل عبور دشمن از خطوط قرمز و شهادت رهبر معظم انقلاب، حاضر به مصالحه نیست و رسماً اعلام کرده که برای جنگی طولانی با هدف تنبیه کامل متجاوز آماده است. این وضعیت، چشمانداز پایان جنگ را مبهم کرده است.
با این حال، یک نکته راهبردی روشن است: بازار انرژی و مسیرهای عبور نفت خلیج فارس، مهمترین عامل تعیینکننده فشار بینالمللی برای توقف جنگ هستند. طولانی شدن جنگ و افزایش اختلال در مسیر ترانزیت انرژی میتواند جهش قیمت نفت، فشار اقتصادی جهانی و افزایش هزینههای سیاسی و اجتماعی در داخل آمریکا و دیگر کشورها را تشدید نماید. در این شرایط، حتی بدون بهرهگیری از توان نظامی پیشرفته، ایران با ابزارهای ساده و موجود خود میتواند یک اهرم بازدارنده و فشارآفرین مؤثر ایجاد کند.
چشمانداز پایان جنگ، از منظر راهبردی، به تعامل میان فشار اقتصادی، ظرفیتهای ایران و محدودیتهای سیاسی و اقتصادی طرف متجاوز وابسته است. در صورتی که فشار ناشی از کنترل جریان انرژی افزایش یابد و اثر آن با افزایش قیمت انرژی و تورم بر اقتصاد و افکار عمومی آمریکا محسوس شود، دشمن مجبور خواهد شد با عقب نشینی از اهداف اولیه و ساخت دستاورد حداقلی و قابل روایت، جنگ را متوقف کند. در چنین شرایطی، ابتکار عمل و پیش شرط های آتش بس در اختیار ایران قرار خواهد گرفت. تداوم مدیریت هوشمند ایران بر جریان جنگ، به ویژه در حوزه انسجام ملی و کنترل جریان انرژی، تعیینکننده مسیر پایان جنگ خواهد بود.
نورنیوز