نورنیوز- گروه بین الملل: نشریه میدل ایست فارم آبزرور در گزارش خود نوشت: دولت قطر درآمد حاصل از گاز را به نفوذ جهانی تبدیل کرده و خود را به عنوان تامینکنندهای معرفی کرده است که حتی در زمان آشفتگی بازار نیز عرضه خود را تضمین میکند.
در ادامه این گزارش آمده است: قطر، تنشهای ایران و آمریکا را با منطق صریح بقای خود ارزیابی میکند. دوحه کمتر نگران بیثباتی منطقهای است تا اینکه نگران از دست دادن شرایطی باشد که به آن اجازه داده است یک امپراتوری گاز طبیعی مایع (ال ان جی) با رقابت منطقهای محدود ایجاد کند.
میدان گازی مشترک ایران و قطر (پارس جنوبی در ایران و گنبد شمال در قطر) که بزرگترین مخزن گاز طبیعی جهان است، ثروت و نفوذ دیپلماتیک قطر را تضمین میکند. قطر توسعه این میدان را در سمت خود تسریع کرد در حالی که تحریمها و محدودیتهای فنی، بهرهبرداری ایران از پارس جنوبی را کند کرد.
این عدم تقارن باعث شد که دوحه به عنوان یک بازیگر غالب و عمدتاً بدون رقابت در بازار جهانی گاز مایع عمل کند. اکنون عدم قطعیت در مورد جنگ ایران و آمریکا، قطر را مجبور میکند دو تهدید را به طور همزمان در نظر بگیرد: تشدید تنش که تولید و زنجیره صادرات را مختل میکند و همچنین صلح و توافق که به تهران دسترسی به سرمایه و فناوری را باز میگرداند و آن را به یک رقیب قویتر در زمینه گاز تبدیل میکند.
قطر با اقدام زودهنگام و سرمایهگذاری سنگین، به سلطه در این بازار رسید. دوحه با شرکتهای بزرگ بینالمللی مشارکت کرد، قطارهای حامل گاز مایع و ظرفیت حمل و نقل ایجاد کرد و همچنین قراردادهای بلندمدت در اروپا و آسیا منعقد کرد.
سپس، درآمد حاصل از گاز را به نفوذ جهانی تبدیل کرد و خود را به عنوان تامینکنندهای معرفی کرد که حتی در زمان آشفتگی نیز عرضه را تضمین میکند.
تحریمها با محدود کردن دسترسی ایران به منابع مالی و همچنین خدمات و فناوریهای تخصصی، این شکاف بین دو کشور در بهره برداری از این میدان را گسترش داد.تهران میدان پارس جنوبی را در فازهای مختلف توسعه داد اما بخش زیادی از تولید خود را به صورت داخلی مصرف کرد و نتوانست ظرفیت صادراتی در مقیاس قطر ایجاد کند.
قطر به عملکرد ایران تکیه کرد و بر اساس آن برنامهریزی کرد.اولین خطری که قطر آن را جدب میبیند، جنگ است. جنگ نیازی ندارد که مستقیماً به تاسیسات قطری ضربه بزند تا به قطر آسیب برساند.
جنگ همچنین هزینههای بیمه را افزایش میدهد، هزینه های امنیت در دریا را افزایش میدهد و الگوهای حمل و نقل مورد نیاز گاز مایع را مختل میکند. اگر تشدید تنشها جریانها را مختل کند، خریداران این گاز دست به اقدام احتیاطی میزنند و مزیت قابل اعتماد قطر از بین میرود.
تهدید دوم یعنی توافق و صلح، قطر را حتی بیشتر نگران میکند. کاهش تحریمها به ایران اجازه میدهد تا رقابت کند. قطر مدتهاست که به انزوا بودن ایران تکیه کرده است تا رقابت صادراتی را محدود کرده و اهرمهای قیمتی خود را حفظ کند. اگر توافق فشار تحریمها را کاهش دهد یا مسیرهایی را برای سرمایهگذاری و فناوری باز کند، ایران میتواند ارتقای میدان پارس جنوبی را تسریع کرده و گاز بیشتری را به بازارهای صادراتی هدایت کند.
ایران برای تضعیف موقعیت قطر نیازی ندارد که همانند این کشور گاز مایع تولید کند. تهران برای این کار فقط به یک عرضه تدریجی و قابل اعتماد نیاز دارد و این که نشان دهد میدان پارس جنوبی را به شکلی پایدار گسترش می دهد.بازارهای گاز مایع بر اساس انتظارات قیمتگذاری میشوند، بنابراین تهدید میتواند قبل از ورود محموله های ایرانی، مزیت قطر را کاهش دهد.