نورنیوز-گروه بین الملل: ترامپ توجیهات خود را در یک ویدیوی هشت دقیقهای که در رسانههای اجتماعی به اشتراک گذاشت، ارائه کرد. اما سه مورد از ادعاهای کلیدی او - سرزنش ایران برای حمله تروریستی در سال ۲۰۰۰، توصیف برنامه هستهای آن به عنوان نابود شده توسط حملات قبلی آمریکا، و هشدار در مورد اینکه سلاحهای آن میتواند به زودی به ایالات متحده برسد - نادرست بودند.
او گفت: "در سال ۲۰۰۰، آنها از حمله به ناو آمریکایی کول مطلع بودند و احتمالاً در آن دست داشتند."
این فاقد مدرک است. القاعده مسئولیت حمله اکتبر ۲۰۰۰ به ناوشکن آمریکایی کول را بر عهده گرفت و آژانسهای اطلاعاتی آمریکا نیز با آن موافق بودهاند. هیچ مدرک عمومی مبنی بر اینکه ایران مستقیماً مسئول این حمله بوده است، وجود ندارد. اما سالهاست که دادگاههای ایالات متحده به ایران دستور دادهاند که دهها میلیون دلار خسارت به قربانیان حمله و بازماندگان آنها بپردازد و دریافتهاند که ایران با ارائه حمایت مادی و مالی به القاعده، این حمله را "تسهیل" کرده است.
افبیآی، در وبسایت خود که تاریخچه حمله را شرح میدهد، خاطرنشان میکند که این آژانس "در نهایت تشخیص داد که اعضای شبکه تروریستی القاعده بمبگذاری را برنامهریزی و اجرا کردهاند." این گزارش هیچ اشارهای به ایران نمیکند. عبدالرحیم النشیری، شهروند عربستان سعودی، به سازماندهی این حمله متهم است و در حال حاضر در خلیج گوانتانامو در انتظار محاکمه است.
یک قاضی فدرال در سال ۲۰۱۵ حکم داد که ایران در این حمله همدست بوده است و خاطرنشان کرد که حمایت این کشور از القاعده، آن را قادر به انجام حمله به کشتی کول کرده و یکی از طراحان اصلی آن به احتمال زیاد قبل و بعد از بمبگذاری از طریق ایران سفر کرده است. (این پرونده توسط خانواده یک ملوان کشته شده در حمله علیه ایران و سودان مطرح شد؛ هیچ یک از دو کشور به این دادخواست پاسخ ندادند.)
در یک پرونده مدنی مشابه، یک قاضی فدرال در سال ۲۰۲۴ حکم داد که ایران از طریق دههها حمایت مادی از القاعده، «برنامهریزی و اجرای حمله به کشتی کول را تسهیل کرده است».
ترامپ گفت: «به همین دلیل است که در عملیات «میدنایت هامر» در ژوئن گذشته، ما برنامه هستهای رژیم را در فردو، نطنز و اصفهان نابود کردیم.»
این اغراقآمیز است. ایالات متحده در ژوئن گذشته حملات هوایی را علیه تأسیسات هستهای ایران انجام داد، اما گزارشهای دولتی و سایر مقامات به اندازه ادعاهای ترامپ مبنی بر نابودی کامل، پیش نرفتهاند.
نیویورک تایمز در روزهای پس از حمله گزارش داد که ارزیابی اولیه نشان میدهد که این حملات ورودیهای دو تأسیسات ایران را مسدود کرده اما ساختمانهای زیرزمینی آنها را فرو نریخته است.
جان راتکلیف، مدیر سیا، ژوئن گذشته گفت که برنامه هستهای ایران توسط حملات هوایی «به شدت آسیب دیده است». رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در همان ماه به سیبیاس گفت که این حملات «خسارت شدیدی وارد کرده است، اما خسارت کامل نیست». سخنگوی پنتاگون نیز در اوت گذشته همین سخنان را تکرار کرد و به خبرنگاران گفت که این حملات «توانایی ایران را به شدت کاهش داده» و برنامه را دو سال به عقب انداخته است.
دولت نیز در ارزیابی خسارات رویکردی خاموشتر در پیش گرفت. در استراتژی امنیت ملی که نوامبر گذشته با مقدمهای از رئیس جمهور منتشر شد، مقامات اظهار داشتند که حملات هوایی ژوئن «به طور قابل توجهی برنامه هستهای ایران را تضعیف کرد.»
ترامپ گفت: «در عوض، آنها تلاش کردند برنامه هستهای خود را بازسازی کنند و به توسعه موشکهای دوربرد ادامه دهند که اکنون میتوانند دوستان و متحدان بسیار خوب ما در اروپا، نیروهای ما مستقر در خارج از کشور را تهدید کنند و به زودی به خاک آمریکا برسند.»
این ادعا فاقد مدرک است. مقاماتی که به اطلاعات ایالات متحده دسترسی دارند، به نیویورک تایمز گفتند که « ترامپ در مورد فوریت تهدیدی که برنامه موشکی ایران برای ایالات متحده ایجاد میکند، اغراق کرده است». این پیشنهاد که ایران در تلاش برای ساخت بمب هستهای است نیز بیاساس بود.
ترامپ درست میگوید که زرادخانه موشکی فعلی این کشور میتواند به بخشهایی از اروپا و پایگاههای نظامی ایالات متحده در خاورمیانه برسد، اما کارشناسان و گزارشهای رسمی تردید دارند که موشکهای ایران بتوانند به ایالات متحده برسند. طبق گزارش ۲۰۲۵ آژانس اطلاعات دفاعی، ایران موشکهای بالستیک قارهپیما که بتوانند به ایالات متحده برسند، نداشت، هرچند میتواند تا سال ۲۰۳۵، ۶۰ سلاح از این نوع را توسعه دهد.
همچنین شواهد کمی وجود دارد که نشان دهد ایران در تلاش برای ساخت بمب است.
گروسی به یک شبکه خبری فرانسوی گفت که آژانس او هیچ مدرکی مبنی بر اینکه ایران قصد تولید سلاح هستهای داشته باشد، ندیده است.
مقامات همچنین به نیویورک تایمز گفتند که ایران از زمان حملات ژوئن، سایتهای هستهای جدیدی نساخته است، اگرچه فعالیتهای اخیر در سایتهای موجود شناسایی شده است. همچنین هیچ مدرکی مبنی بر تلاش ایران برای استخراج اورانیوم غنیشده وجود ندارد.
داریل جی. کیمبال، مدیر اجرایی انجمن کنترل تسلیحات، در مقالهای که اخیراً در یک مجله منتشر کرد، نوشت: «هیچ تهدید قریبالوقوعی وجود ندارد. ایران به «تسلیحاتی کردن» مواد هستهای خود نزدیک نیست تا حمله دیگری از سوی ایالات متحده را توجیه کند.»