نورنیوز- گروه سیاسی: بر طبق اخباری که از محتوای مذاکرات اخیر منتشر شده، «غنیسازی صفر» همچنان محور اصلی اختلافات میان دو تیم ایرانی و آمریکایی است و حتی طرح رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای ایجاد مدلی از غنیسازیِ محدودشده به منظور تامین نیازهای دارویی و تحقیقاتی ایران – که با استقبال کلی تهران روبهرو شده تا درباره ابعاد جزئی و فنی آن در نشستهای بعدی تصمیمگیری شود – هم نتوانسته زوج «ویتکاف - کوشنر» را که با دستورکار تعطیلی کامل برنامه اتمی ایران وارد مذاکرات شدهاند، به سمت پذیرش یک توافق موقت پیش ببرد.این مسئله از آنجایی اهمیت مضاعفی پیدا میکند که تیم ایرانی به ریاست وزیر امور خارجه با اختیار کامل به ژنو رفته بود و حتی مقدمات اعلام یک توافق موقت هم در سفر برخی از مقامات ارشد کشور به برخی کشورهای منطقه طراحی شده بود اما طرف آمریکایی ضمن استقبال از طرح جدید ایران، همچنان سنگ بزرگِ «غنیسازی صفر» را به پشتوانه استفاده تهدیدآمیز از لشکرکشی نظامی واشنگتن به منطقه غرب آسیا، در مسیر ایجاد یک توافق قرار داده است.
این رویکرد دوگانه در برابر طرح جدید و نهایی تهران – یعنی استقبال از مفاد آن در کنار عدم پذیرش به دلیل عدم وجود غنیسازی صفر – باعث شد تا بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان شخصا دست به کار شود و در یک سفر برنامهریزی نشده، از ژنو به واشنگتن برود تا با جی دی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا و یکی از چهرههای مخالف با درگیر شدن ایالات متحده در یک جنگ فرامنطقهای دیدار کند؛ دیداری که شاید بتواند قفل «عدم اختیارات کافی» از سوی ویتکاف و کوشنر را بشکند.
اما علت اصلی ناتوانی طرف آمریکایی در تصمیمگیری برای انجام یک اقدام واقعی – چه توافق، چه جنگ – را باید در خطای استراتژیک ترامپ در برابر راهبرد ایران جستوجو کرد؛ جایی که تلاش رئیسجمهور آمریکا برای تصویرسازی از تهدید نظامی علیه ایران به منظور دستیابی به امتیاز حداکثری در مذاکرات، با طراحی رهبر انقلاب مواجه شد و ناکام ماند.سخنان چند هفته گذشته رهبر انقلاب را میتوان باطلالسحر راهبرد تصویرسازی ایالات متحده دانست؛ سخنانی که در برابر «تصویر وحشت» رئیسجمهور آمریکا، یک «تابلوی وحشت» ترسیم کرد: «اگر این بار جنگی راه بیندازند، جنگی منطقهای خواهد شد.» در ادبیات آکادمیک روابط بینالملل، آن چیزی که جلوی وقوع جنگ را میگیرد، «آمادگی برای جنگ» است؛ یعنی برخلاف روایت عمومی در فضای سیاسی داخل کشور که «دیپلماسی» را مسیر جلوگیری از وقوع جنگ معرفی میکند، این میدان و بالا بردن ریسک طرف مقابل است که پیشرو در تحقق صلح است. در همین راستا و با بررسی اخبار روزهای اخیر در زمینه تنش میان ایالاتمتحده و ایران، مشخص شد آن چیزی که فعلا رئیسجمهور آمریکا را از اقدام نظامی - حتی به صورت محدود - علیه ایران منصرف کرده، اعلام رسمی تهران مبنی بر مقابله واقعی و حتی پیشدستانه با آن بوده است. در بیانیه شورایعالی دفاع به صورت شفاف بیان شده بود که نه تنها «هر اقدام» بلکه هرگونه «تلاش برای اقدام» هم با پاسخ مستقیم نظامی و میدانی ایران روبهرو خواهد شد. همین رویکرد صحیح و منطبق بر علم روابط بینالملل بود که زمینه را برای تغییر فاز دونالد ترامپ علیه کشورمان فراهم کرد و فرایندی که خبر از یک جنگ قطعی در منطقه را میداد، در لحظه تعلیق کرد.راهبرد طراحی شده از سوی رهبر انقلاب در برابر راهبرد ضدایرانی رئیسجمهور آمریکا، مبتنی بر همین مسیر و به منظور بالا بردن ریسک طرف مقابل است. این مسئله در شرایطی صورت گرفته که با سفرهای وزیر امور خارجه و دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان به ترکیه و روسیه و همچنین حضور برخی مقامات ارشد کشورهای منطقه نظیر قطر و عمان در تهران، آمادگی ایران برای نهایی شدن یک توافق نیز اعلام شده است؛ دو مسیری که درنهایت به یک هدف میرسند و آن، بالا بردن هزینه اقدام نظامی برای کاخ سفید است. شطرنج هوشمندانه آیتا... خامنهای، حالا ترامپ را – مطابق با همان چیزی که وال استریت ژورنال و چندین اندیشکده مهم آمریکایی نوشتند – در یک برزخ واقعی قرار داده است: اگر گزینه اقدام نظامی را انتخاب کند، علاوه بر درگیرشدن در فضای سیاست داخلی آمریکا و تحمل فشار جدی داخلی به دلیل آسیب دیدن نظامیان آمریکایی، باید پاسخگوی متحدان منطقهای خود نیز باشد که چرا با وجود آمادگی تهران برای انجام مذاکره هستهای، کار را به جایی رسانده که امنیت و اقتصاد این کشورها نیز دچار فروپاشی شده است. در طرف مقابل، اگر ترامپ دست به انتخاب گزینه توافق بزند، نمیتواند دستاورد جدید و متفاوتی از آنچه قبلا ایران قرار بود به عنوان امتیاز به طرف آمریکایی بدهد، کسب کند؛ چرا که «تصویر وحشت» از بین رفته و ایران نه تنها زیر تهدید عقب نرفته بلکه متوجه شده که با یک ببر کاغذی روبه روست.
در مجموع به نظر میرسد که طرف آمریکایی، آمادگی لازم برای انجام یک توافق را ندارد اما از خطرات درگیری نظامی با ایران در خلیج فارس و کشورهای منطقه نیز در هراس است. این «برزخ» نهایتا منجر به یک انتخاب از سوی کاخ سفید خواهد شد؛ انتخابی که اگر به سمت جنگ برود، احتمالا پایان زمان حضور دونالد ترامپ در کاخ سفید را زودتر از پایان دوره ریاست جمهوری او رقم خواهد زد.
خراسان