نورنیوز-گروه بینالملل: مودی پس از هشت سال بار دیگر راهی سرزمینهای اشغالی میشود؛ سفری که در سطح نظامی، اقتصادی و سیاسی طراحی شده است. در حوزه دفاعی، هند با وجود تأکید بر خودکفایی، همچنان برای برتری در برابر پاکستان و چین به همکاریهای خارجی نیازمند است. همکاریهای تسلیحاتی با اروپا، روسیه، آمریکا و تلآویو بخشی از این راهبرد است و گزارشها از میلیاردها دلار خرید نظامی دهلینو حکایت دارد.
گفته میشود اسرائیل آماده انتقال فناوریهای پیشرفته دفاعی از جمله سامانههای لیزری و دورایستا به هند است. همچنین توسعه مشترک سامانه دفاع ضد موشک بالستیک با محوریت مأموریت «سودرشان» برای حفاظت از مناطق داخلی هند در برابر موشکهای دوربرد، از جمله اهداف کلیدی این سفر است.
در بعد اقتصادی، هند به دنبال فعالسازی کریدوری است که پیش از تحولات «طوفان الاقصی» طراحی شده بود؛ مسیری از هند به سرزمینهای اشغالی و سپس به کشورهای عربی، که رقیبی برای ابتکار «یک کمربند–یک راه» چین تلقی میشود. اعزام کارگران هندی به اسرائیل برای جبران کمبود نیروی کار نیز از دیگر محورهای محتمل مذاکرات است. افزون بر این، دهلینو امیدوار است از ظرفیت تلآویو برای گسترش نفوذ در آسیای مرکزی و قفقاز و تنوعبخشی به منابع انرژی خود بهره گیرد.
نتانیاهو و جستوجوی دستاورد تبلیغاتی
برای نتانیاهو، این سفر بیش از هر چیز کارکرد تبلیغاتی دارد. پس از عملیات «طوفان الاقصی»، اسرائیل با موجی از انزوای بینالمللی و اعتراضات داخلی روبهرو شده است. نتانیاهو تلاش دارد دیدار با رهبر کشوری ۱.۵ میلیارد نفری را بهعنوان نشانهای از تداوم مشروعیت بینالمللی خود عرضه کند.
فروش تسلیحات، جذب سرمایه و استفاده از ظرفیت هند برای فشار سیاسی بر ایران، روسیه و چین از جمله اهداف طراحیشده تلآویو است. همچنین امید به میانجیگری هند برای پیشبرد روند سازش با برخی کشورهای عربی در این چارچوب قرار میگیرد. اسرائیل که از افول جایگاه اروپا بهعنوان متحد سنتی خود نگران است، در پی یافتن شرکای جدیدی چون هند است تا موازنه دیپلماتیک خود را بازسازی کند.
افکار عمومی هند؛ متغیر تعیینکننده
با وجود اهداف رسمی، فضای افکار عمومی هند بهشدت نسبت به عملکرد اسرائیل در غزه حساس است. گزارشها از نارضایتی گسترده اجتماعی نسبت به نزدیکی بیش از حد دولت به تلآویو حکایت دارد. این شکاف میتواند هزینه سیاسی برای مودی ایجاد کند، بهویژه آنکه جامعه متکثر هند نسبت به تحولات خاورمیانه واکنشپذیر است.
از سوی دیگر، روابط هند با کشورهای اسلامی ـ که بخش مهمی از تأمین انرژی و بازار کار این کشور را تشکیل میدهند ـ ممکن است تحت تأثیر این نزدیکی قرار گیرد. دهلینو همواره تلاش کرده موازنهای میان تلآویو و جهان اسلام برقرار کند؛ سفری با ابعاد تبلیغاتی پررنگ میتواند این موازنه را تضعیف کند.
ابهامات ساختاری در تحقق اهداف
تحقق اهداف دو طرف با موانع جدی روبهروست. انزوای جهانی اسرائیل، اعتراضات داخلی و فرسایش مشروعیت سیاسی پس از جنگهای اخیر، ظرفیت اجرایی توافقات بلندمدت را محدود کرده است. حتی تحولات اوکراین یا تلاش برای تغییر دستور کار رسانهای نتوانسته از شدت فشارها بکاهد.
برای هند نیز ریسکهای اعتباری و ژئوپلیتیکی قابل توجه است. دورهای که رابطه با اسرائیل بهعنوان پلی برای تعامل با غرب تلقی میشد، دستخوش تغییر شده است. امروز هرگونه همگرایی آشکار با تلآویو میتواند به بازتاب منفی داخلی و منطقهای منجر شود.
در مجموع، اگرچه این سفر ممکن است در کوتاهمدت دستاوردهایی نمادین برای دو طرف به همراه داشته باشد، اما پایداری آن محل تردید است. لبخندهای دیپلماتیک در شرایطی که محیط داخلی و بینالمللی ناپایدار است، میتواند زودتر از انتظار به چالش بدل شود.
نورنیوز