نورنیوز- گروه بین الملل: «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گفتوگویی در پاسخ به این سوال که آژانس در گزارش خود درباره برنامه هستهای ایران پیش از تجاوز رژیم صهیونیستی در ماه ژوئن که با مشارکت مستقیم آمریکا و بمباران تاسیسات تحت توافق پادمانی ایران با آژانس از سوی واشنگتن همراه شد، چه موارد نگرانکنندهای در ارتباط با پایبندی ایران به توافق منع اشاعه تسلیحات اتمی (انپیتی) یافته بود، گفت که برخی به دلیل آنچه رخ داد آژانس را مقصر دانستند اما «همان گزارش گفت که ما هیچ اطلاعی نداریم که نشان دهد ایران برنامهای برای ساخت سلاح هستهای داشته یا دارد.»
گروسی در گفتوگویی با نشریه فارن پالیسی در توضیح اینکه او از سوی ایرانیها به دلیل نقش داشتن در زمینهسازی این حملات متهم شده است، افزود: «ما نه نیت بدی داشتیم و نه با کسی برای به راه انداختن جنگ علیه کشوری تبانی کرده بودیم که از هر نظر ممکن کاملا نامعقول است، چراکه آژانس باید بیطرف باشد و واقعیت را همانطور که هست بیان کند. ما میگفتیم که از یک سو، هیچ چیز نشاندهنده این نیست که آنها به سمت آن مسیر میروند اما در عین حال عوامل نگرانکنندهای وجود دارد. ما از ایران میخواستیم که دسترسی کامل به ما بدهد.»
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره سطح دسترسی آژانس به تاسیسات اتمی ایران پیش از تجاوز با تکرار این ادعا که آژانس دسترسی کامل به تاسیسات اتمی ایران داشت، گفت: «ما به برخی چیزها دسترسی داشتیم اما موارد متعددی را کشف کرده بودیم از جمله آثاری از اورانیوم غنیشده در مکانهایی که اصلا به این برنامه هستهای مرتبط نبودند. مشخصا چیزی پنهان شده بود. بنابراین سوالات متعددی وجود داشت اما اتفاقی است که افتاده. ما نمیتوانیم تاریخ را بازنویسی کنیم. آژانس همیشه فوقالعاده بیطرف بوده است. واقعیت این است که ما تصویر کامل را ترسیم میکردیم.»
گفتنی است، ایران پس از وقوع حملات به تاسیسات اتمی ایران از سوی رژیم صهیونیستی و با همراهی آمریکا در ماه ژوئن با انتقاد از مدیرکل آژانس برای عمل نکردن به تعهدات قانونی خود برای حفاظت از تاسیسات اتمی ایران که تحت توافق جامع پادمانی آژانس قرار داشتند، همکاری با آژانس را به تعلیق درآورد. مقامات تهران همچنین گفتند گزارش گروسی درباره برنامه هستهای ایران زمینهساز این حملات غیرقانونی به تاسیسات اتمی ایران بوده است.
به علاوه ایران بارها در شورای حکام و نیز در سایر مجامع بینالمللی خواستار محکومیت حملات نظامی به تاسیسات هسته ای فعال و تحت نظارت آژانس از سوی مدیرکل آژانس شد اما این درخواست هر بار از سوی وی رد شده است.
از نظر ایران رویکرد آژانس در قبال ایران و به ویژه در رابطه با حمله نظامی به تاسیسات هستهای بر اساس استانداردهای دوگانه و سیاسی بوده است.
در عین حال ایران در راستای تامین نظر آژانس و ایجاد گشایش در مذاکرات سیاسی با میانجیگری مصر، توافقی را با آژانس درباره تعیین شیوههای جدید همکاری امضا کردند که این توافق نیز تحت تاثیر اقدامات ضد ایرانی از سوی کشورهای اروپایی و آمریکا علیه ایران ملغی شد.
شایان ذکر است، بازرسیهای آژانس از تاسیسات هستهای ایران به جز تاسیساتی که مورد حمله نظامی قرار گرفتهاند با مجوز شورای عالی امنیت ملی در سه ماه گذشته انجام شده است.
ایران تاکید دارد، باید پروتکل و قوانین جدیدی برای بازرسی از تاسیسات مورد حمله واقع شده از سوی آژانس پیشنهاد و توافق شود چرا که مقررات پادمان جامع پاسخگوی شرایط جدید ایجاد شده برای ایران که در سطح دنیا بیسابقه است، نیست.
ایران توانایی فنی و صنعتی بازسازی زیرساخت هستهای اش را دارد
مدیرکل آژانس در بخش دیگری از این گفتوگو، در پاسخ به این سوال که با توجه به ادعاهای رژیم صهیونیستی مبنی بر اینکه برنامه هستهای ایران هدف نظامی را دنبال میکند و غنیسازی اورانیوم در ایران تا خلوص ۶۰ درصد توجیه غیرنظامی ندارد، حتی با وجود اینکه مقامات ایرانی بارها این ادعا را رد کرده و گفتهاند قصدی برای تولید تسلیحات اتمی ندارند، نظر نهایی او در این باره با توجه به فعالیتهای ایران پیش از جنگ ۱۲ روزه چیست؟ توضیح داد: «واضح است که انباشت اورانیوم با خلوص بالا در این سطح، اگرچه به خودی خود ممنوع نیست سوالات زیادی را ایجاد میکند، چراکه هیچ کاربرد عملی، فوری و آشکاری برای آن وجود نداشت. این موضوع همراه با همه این سوالات بیپاسخ و محدودیتها زنگهای هشدار را به صدا درآورده بود. اکنون شرایط متفاوت است. همه چیز تغییر کرده است، چراکه جنگی رخ داد.»
گروسی در پاسخ به سوالی درباره میزان آسیب تاسیسات اتمی ایران در پی بمباران آمریکا و سرنوشت اورانیوم غنیشده ایران که به گفته مقامات تهران زیر آوار مدفون شده است، با بیان اینکه «آسیب فیزیکی به زیرساختها بسیار زیاد بوده است، به این معنی که آنچه مورد حمله قرار گرفته دیگر عملیاتی نیست»، اظهار کرد: بازرسان من نتوانستهاند به آنجا بروند و آسیب را ببینند اما ما این تاسیسات را به خوبی میشناسیم و با یک برآورد ساده از آنچه رخ داد - میزان قدرتی که در طول حمله استفاده شد، اتفاق نظر وجود دارد که توانمندیهایی که داشتند دیگر وجود ندارد.
وی با تایید موضع مقامات ایرانی مبنی بر اینکه دانش هستهای ایران با بمباران از بین نمیرود، گفت: این به آن معنا نیست که همه چیز نابود شده است. شما نمیتوانید آنچه را که آموختهاید از یاد ببرید و ایران توانایی فنی و صنعتی بازسازی این زیرساخت را در صورت تمایل دارد. ما نمیبینیم که این اتفاق اکنون بیفتد اما این مسالهای است که باید در نظر گرفت. آنها بر فناوری سانتریفیوژهای فوقپیشرفته بسیار پیچیده مسلط شدهاند.
گروسی در پاسخ به این سوال که اگر برنامه هستهای ایران هماکنون در حال بازسازی باشد، آژانس قادر خواهد بود متوجه آن شود؟ بیان کرد: خیر، چراکه ما به این مکانها دسترسی نداریم. این یکی از دلایلی است که بازپسگیری این دسترسی بسیار اهمیت دارد. عامل دیگر این است که مواد هستهای هنوز آنجاست.
مدیرکل دیدهبان هستهای سازمان ملل در پاسخ به اینکه آیا اطلاعی از مقدار این مواد هستهای دارد؟ گفت: طبق آخرین گزارش، حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا ۶۰ خلوص درصد و مقادیر حتی بیشتری از خلوص ۲۰ درصد و ۵ درصد. بنابراین ذخیره عظیمی از مواد هستهای وجود دارد، بهویژه مواد ۶۰ درصد. ما باید برگردیم و بررسی کنیم که این مواد دچار انحراف یا جای دیگری پنهان نشده باشد.
مذاکرات تهران ـ واشنگتن مسئله دسترسی آژانس در ایران را پیچیده میسازد
گروسی با مرتبط دانستن موضوع مذاکرات تهران ـ واشنگتن به فعالیت آژانس در ایران در آینده گفت: فکر میکنم ایران درک میکند که ما باید برگردیم؛ ما در حال گفتوگو درباره این موضوع هستیم. پیچیدگی در این است که یک رابطه ضمنی میان این موضوع و مذاکرات یا رایزنیها یا گفتوگوهای جاری با ایالات متحده وجود دارد که بسیار مهم است.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره کارساز بودن مذاکرات ایران و آمریکا در حالی که آمریکا استقرار نیروهای نظامیاش در منطقه علیه تهران را تشدید کرده است، بیان کرد: در حال حاضر یک فرایند بسیار محرمانه در جریان است که هر دو طرف در تلاشند فضایی برای همگرایی بیابند. مشخصا این کار آسان نیست. از سویی سرنوشت مواد هستهای مطرح است. مهمتر از آن با نگاهی به آینده بحث درباره این است که برنامه هستهای ایران قرار است چگونه باشد؟ معتقدم این برنامه باید بهگونهای باشد که بتوانیم به ثبات برسیم و ایالات متحده و دیگران راضی باشند و تحت نظارت دقیق آژانس خطری برای اشاعه نبینند.
به گزارش ایسنا، ایران و آمریکا در هفتههای گذشته ۲ دور مذاکرات غیرمستقیم با میانجیگری عمان را در مسقط و ژنو برگزار کرده و نسبت به پیشرفت مذاکرات ابراز رضایت کردند.
واشنگتن مصرانه میخواهد هرگونه توافق با ایران را به مسائل غیرهستهای، از جمله محدودسازی برنامه موشکی ایران و فعالیتهای منطقهای ایران گره بزند. در حالی است که ایران ضمن اعلام آمادگی برای تداوم دیپلماسی هدفمند با آمریکا و توافقی منصفانه برای لغو تحریمها در اسرع وقت، گفته است برنامه دفاعی اش غیرقابل مذاکره است.