نورنیوز- گروه بین الملل: به گفته التجویری، ایران علاوه بر آنکه میتواند پایگاههای آمریکا در تمامی کشورهای خلیج فارس را هدف قرار داده، تنگه هرمز را مسدود کرده و حتی حملات موشکی شدیدتری علیه اسرائیل انجام دهد.
دیوید هرست با اشاره به واکنشهای تند سناتور «لیندسی گراهام» (از متحدان ترامپ) علیه عربستان در کنفرانس امنیتی مونیخ نتیجه میگیرد که واشنگتن باید سخنان التویجری و امثال او را جدی بگیرد و باید «در شرایطی که خود را با دنبالهروی از نتانیاهو به سمت جنگی جدید میکشاند، صدای مخالف یکی از مهمترین متحدان عرب خود را بشنود.»
ریاض در برابر محور اسرائیل-امارات میایستد
سردبیر رسانه خبری-تحلیلی ویژه امور غرب آسیا در بخش دیگر مطلبش با تاکید بر اینکه امارات متحده عربی در این منطقه حکم «اسب تروای صهیونیسم» را دارد معتقد است عربستان به تدریج در حال فاصله گرفتن از ابوظبی و متحدان غربی-صهیونیستی آن است.
«دیوید هرست»، تحلیلگر سرشناس انگلیسی و سردبیر رسانه «میدل ایست آی» در این بخش به بررسی تغییر بزرگ عربستان در راهبرد خود در قبال امور غرب آسیا پرداخته و گفته است که ریاض به دنبال ایستادگی در برابر محور امارات-رژیم صهیونیستی است.
تحولات اخیر غرب آسیا به ویژه پس از جنگ غزه و شهادت دهها هزار غیرنظامی، نشان از تغییراتی عمیق در اتحادها و محاسبات قدرتهای منطقهای دارد. در این میان، آنچه بیش از همه توجه ناظران را جلب کرده، فاصله گرفتن تدریجی اما معنادار ریاض از ابوظبی و متحدان غربی-صهیونیستی آن است.
هرست این اتفاق را یک «حرکت راهبردی بزرگ» دانسته و با اشاره به یک مقاله جنجالی دکتر «احمد التویجری»، نویسنده و استاد دانشگاه عربستانی که حدود یک ماه پیش در روزنامه »الجزیره» نزدیک به محافل دولتی این کشور منتشر شد، مینویسد: «وقتی به مردم خاورمیانه اجازه داده شود تا آنچه در ذهنشان است بر زبان بیاورند، تصویری کاملا متفاوت از اسرائیل و اجماع غربی که آن را نمایندگی میکند، پدیدار میشود.»
التویجری در مقاله خود با موضوع بررسی روابط امارات با رژیم صهیونیستی با ادبیاتی بیسابقه، حاکمان امارات متحده عربی را متهم میکند به اینکه خودشان را به آغوش صهیونیستها انداختهاند و تبدیل به «اسب ترووا» برای تحقق پروژه اسرائیل بزرگ شدهاند. هرست در گزارش خود تاکید میکند چنین صحبتها و ادبیاتی پیش از این هرگز در عربستان سعودی درباره متحد دیرینه این کشور یعنی امارات، شنیده نشده بود.
هرست مینویسد: «پادشاهی سعودی حالا نه تنها از ابوظبی فاصله گرفته، بلکه به سمت ترکیه گرایش پیدا کرده و مهمتر از آن، تنشزدایی با ایران را حفظ کرده است.»
شکاف استراتژیک یا اختلاف زودگذر؟
به نوشته هرست التویجری عنوان کرد که این مقاله تنها نظر و تحلیل شخصی خود اوست و به منزله اعلام مواضع رسمی دولت ریاض نیست. با این حال تحلیل او اصلا به مذاق امارات، تلآویو و واشنگتن خوش نیامده و ابوظبی سریعا شبکه حامی اسرائیل خود در ایالات متحده را فعال کرد و آنها این نویسنده عربستانی را متهم به «یهودستیزی» کردند. اما نکته قابل تاملتر، واکنش مقامات عربستانی به این مقاله بود. پس از اینکه مقاله التویجری تحت فشار گروههای طرفدار اسرائیل به طور موقت از دسترس خارج شد، ناگهان از سوی نهادهای بالادستی مجددا بازنشر گردید. این اقدام به روشنی نشان داد که مطالب التویجری فراتر از یک نظر شخصی مورد حمایت محافل تصمیم گیرنده در ریاض قرار گرفته است.
به نوشته هرست اصلیترین عامل نارضایتیهای عربستان از اسرائیل و امارات موضوع غزه بود.
التویجری گفت: «حجم وسیع شرارتآفرینی و نسلکشی غزه، عربستان را متقاعد کرد که با این طرز فکر حاکم بر اسرائیل، هرگز صلحی وجود نخواهد داشت. هرگز همکاری وجود نخواهد داشت. و به همین دلیل است که لفاظیها و ادبیات عربستان تغییر کرده است، زیرا به عنوان قلب جهان اسلام، محترمترین کشور عربی در سراسر جهان، هرگز نمیتوانست فقط نظارهگر این موضوع باشد و بدون موضعگیری از آن بگذرد.»
به گفته التویجری حضور عربستان در طرح «شورای صلح» دونالد ترامپ برای نوار غزه نیز «چیزی بیش از یک مانور کاهش آسیب نیست.»
چرا ریاض از طرح نتانیاهو و بن زاید کنار کشید؟
هرست تاکید میکند هر چند که نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل به دنبال این است که از موضوع نابودسازی نوار غزه به عنوان سکویی برای طرحش به منظور تحمیل خود به عنوان یک «هژمون نظامی» به منطقه استفاده کند اما چنین نیت و تلاشی چیز جدیدی نیست.
دکترین یینون در دهه ۱۹۸۰ انتشار یافت مبتنی بر سلطه نظامی بر منطقه و تجزیه کشورها به گروههای قومی و مذهبی بود و طبق این دکترین، کشورهای عربی «خانههای پوشالی سر هم شده توسط خارجیها» «در منطقهای تکه تکه شده توسط قدرتهای امپریالیستی» توصیف شدند که باید توسط اسرائیل نابود شده و به گروههای قومی و فرقهای کوچک تجزیه شوند.
اما امروز از نظر ریاض، ابوظبی تلاش میکند تا کشوری کوچک با نفوذی بزرگ باشد، اما این نفوذ به بهای تجزیه جهان عرب و منافع ملی عربستان سعودی تمام میشود. التویجری در این باره میگوید عربستان امارات را به یمن دعوت کرد تا کمک کند، اما شاهد است که امارات در حال تجزیه یمن به نفع خود است. وی معتقد است امارات همین رویه را در سودان با حمایت از نیروهای واکنش سریع و در سومالی با دخالت در سومالیلند تکرار کرده است.
به عقیده هرست تغییرات اخیر در گفتمان ریاض نشان میدهد که دوران طرفداری بی قید و شرط ریاض از «عادیسازی روابط» با رژیم صهیونیستی و همراهی با طرحهای تجزیهطلبانه صهیونیستی در منطقه به سر آمده و عربستان در پی تعریف نظم نوینی در خاورمیانه است که در آن، منافع ملی و آرمان فلسطین جایگاه واقعی خود را بازیابند.