نورنیوز-گروه اجتماعی: علی ابراهیمی سراجی، رصدگر هلال ماه و عضو کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران و مسئول رصدخانه ماهانی درباره رؤیتپذیری هلال ماه رمضان اظهار کرد: تقویم قمری یکی از قدیمیترین تقویمهای بشر است که آغاز آن با مشاهده نخستین هلال ماه پس از غروب خورشید تعیین میشود.
وی گفت: واژه «هفته» و شکلگیری مفهوم آن از چهار وضعیت اصلی قرارگیری ماه (ماه نو، تربیع اول، ماه بدر و تربیع اخر) در مدار خود به دور زمین نشأت گرفته و این موضوع نشاندهنده اهمیت یگانه قمر زمین در زندگی بشر بوده است.
ابراهیمی سراجی خاطر نشان کرد: در دورههایی که انسان برای کشاورزی و دامپروری نیازمند تشخیص زمان و گذر ایام بود، بدون نگارش و ثبت مکتوب نیز میتوانست از طریق مشاهده هلال ماه متوجه شود اول ماه چه زمانی است و روزهای بعد متوجه شود چه مقدار از ابتدای ماه سپری شده است.
عضو کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران ادامه داد: برای مشخص کردن ابتدای ماه قمری، نیاز به رؤیت هلال است و آغاز ماه قمری نیز باید با دیدن هلال ماه تعیین شود.
وی تصریح کرد: با وجود پیشرفتهای گسترده فناوری و آگاهی دقیق از محل قرارگیری ماه، به دلیل عوامل مداری، وضعیت جوی و تابش نور خورشید، همچنان در برخی مواقع برای دیدن هلال ماه با چالشهایی مواجه هستیم. از این رو رؤیت هلال ماه در برخی مواقع میتواند جذاب باشد و بسیاری را در ایران و سایر نقاط جهان درگیر کند تا این پدیده نجومی را رصد کنند.
ابراهیمی سراجی به بیان وضعیت و شرایط هلال ماه رمضان ۱۴۴۷ پرداخت و اظهار کرد: برای بررسی رؤیتپذیری این هلال، ابتدا باید زمان مقارنه ماه و خورشید محاسبه شود؛ زمانی که مرکز ماه، زمین و خورشید در یک راستا قرار میگیرند و از آن لحظه ماه قمری جدید آغاز میشود.
وی افزود: زمان مقارنه ساعت ۱۵:۳۱ روز سهشنبه ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ است و همزمان در بخشهایی از جنوبگان شاهد خورشیدگرفتگی حلقوی خواهیم بود.
این عضو کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران خاطرنشان کرد: پیشتر شایعهای مبنی بر وقوع خورشیدگرفتگی در ۲۷ دیماه در برخی خبرگزاریها منتشر شده بود که صحت نداشت، اما خورشیدگرفتگی یادشده مربوط به تاریخ ۲۸ بهمن است.
وی ادامه داد: پس از زمان مقارنه، ماه به تدریج از خورشید فاصله میگیرد، اما به دلیل نزدیکی زاویهای ناشی از وقوع خورشیدگرفتگی، در غروب همان روز به جز در بخشهایی از اقیانوس آرام، در سایر نقاط جهان هلال ماه قابل رؤیت نخواهد بود.
مسئول رصدخانه ماهانی اضافه کرد: در غروب روز چهارشنبه ۲۹ بهمنماه، هلال ماه در اکثر نقاط جهان با چشم غیرمسلح قابل مشاهده است.
ابراهیمی سراجی افزود: تنها در بخشهایی از قاره استرالیا رؤیت هلال با چشم مسلح امکانپذیر خواهد بود و نیوزیلند تنها منطقهای است که در این روز امکان رؤیت هلال ماه را نخواهد داشت. در سایر نقاط جهان، هلال ماه بهراحتی با چشم غیرمسلح دیده میشود.
رصدگر هلال ماه درباره شرایط مداری هلال ماه توضیح داد: شرایط مداری ماه و زمین به گونهای است که حدود ۲۴ ساعت پس از خورشیدگرفتگی، ماه میتواند ارتفاع قابل توجهی از افق بگیرد.
وی با بیان اینکه در ایران ارتفاع هلال ماه در زمان غروب خورشید حدود ۱۱ تا ۱۲ درجه خواهد بود که ارتفاع مناسبی برای رصد به شمار میرود، ادامه داد: در این زمان دو سیاره عطارد در بالای ماه و زهره در پایین آن قرار دارند که میتوانند به عنوان نشانههایی برای یافتن هلال ماه به رصدگران کمک کنند.
ابراهیمی سراجی خاطر نشان کرد: انتظار میرود حدود نیم ساعت پس از غروب خورشید و در صورت مساعد بودن شرایط جوی، هلال ماه در ایران با چشم غیرمسلح قابل مشاهده باشد.
وی تصریح کرد: بر این اساس به نظر میرسد ماه رمضان از روز پنجشنبه ۳۰ بهمنماه در اکثر نقاط جهان که ملاک آنها رؤیت با چشم غیرمسلح است، آغاز شود.
این عضو کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران خاطرنشان کرد: در کشورهایی مانند عربستان که تقویم قمری را به صورت محاسباتی تعیین میکنند، احتمال دارد به علت غروب ماه سه دقیقه زودتر از خورشید آغاز ماه قمری یک روز زودتر اعلام شود و کشورهایی که از این رویه تبعیت میکنند نیز ممکن است یک روز پیش از ۲۹ بهمنماه شروع ماه رمضان را اعلام کنند.
وی در پاسخ به این پرسش که تیمهای استهلال از چه زمانی اعزام میشوند، گفت: معمولاً تیمهای رصد هلال از غروب روز چهارشنبه ۲۹ بهمنماه در نقاط مختلف ایران مستقر میشوند تا عملیات رصد هلال را انجام دهند. از آنجا که شامگاه بیستونهم ماه قمری زمان اصلی استهلال ماه رمضان است، گروههای مختلف برای انجام رصد در مناطق تعیینشده حضور پیدا میکنند.