در مواجهه با تشنج چه باید کرد؟

نورنیوز- گروه اجتماعی: وبگاه هلث کِر در گزارشی آورده است: متخصصان تأکید می‌کنند تشخیص زودهنگام و درمان مناسب می‌تواند به بیشتر بیماران کمک کند تا زندگی کاملاً عادی داشته باشند.

صرع یک اختلال مغزی است که در آن فرد به طور مکرر دچار تشنج می‌شود. با وجود آمار چشمگیر مبتلایان در جهان، بسیاری به دلیل ترس و باورهای نادرست، به‌موقع به پزشک مراجعه نمی‌کنند. این موضوع به‌ویژه در مناطق کمتربرخوردار نمود بیشتری دارد.

تشنج؛ از لرزش شدید تا خیرگی کوتاه

مادوکار بهاردواج (Madhukar Bhardwaj)، متخصص مغز و اعصاب، توضیح می‌دهد: تشنج زمانی رخ می‌دهد که سیگنال‌های الکتریکی مغز به طور موقت دچار اختلال می‌شوند. این ممکن است باعث لرزش شدید بدن، زمین‌خوردن، خیرگی یا از دست دادن هوشیاری شود. برخی تشنج‌ها خفیف و چندثانیه‌ای هستند و برخی دیگر جدی‌ترند.

باورهای خطرناک و انگ اجتماعی

بهاردواج می‌افزاید: متأسفانه هنوز باورهای نادرستی مانند تأثیر ارواح یا جادو، مسری‌بودن بیماری از راه تماس، یا ناتوانی برای تحصیل و ازدواج درباره صرع وجود دارد. یک باور خطرناک و رایج، قراردادن جسم خارجی مانند قاشق در دهان بیمار در هنگام تشنج است با این تصور نادرست است که مبادا زبانش را بجود یا قورت دهد. وی این ادعا را رد و تأکید می‌کند: در حین تشنج، به دلیل انقباض شدید عضلات، چنین چیزی اصلاً امکان‌پذیر نیست. خطر واقعی، خفگی ناشی از فروبردن همان جسم خارجی است.

در مواجهه با تشنج چه باید کرد؟

متخصصان تأکید می‌کنند: هرگز چیزی در دهان فرد در حال تشنج قرار ندهید. این کار به‌شدت خطرناک است و می‌تواند منجر به خفگی، آسیب به دندان‌ها یا انسداد راه تنفسی شود. کمک صحیح در آن لحظه شامل این اقدامات است:
۱. بیمار را به پهلو بخوابانید؛
۲. اشیای خطرناک و سخت را از اطرافش دور کنید؛
۳. از سر و بدن او در برابر ضربه محافظت نمایید؛
۴. پس از پایان تشنج، در کنارش بمانید و با آرامش با او صحبت کنید.

علل و عوامل محرک

دکتر نها کاپور (Neha Kapoor)، متخصص مغز و اعصاب، درباره علل صرع می‌گوید: علت بروز صرع در افراد مختلف متفاوت است. در بسیاری موارد علت دقیق مشخص نمی‌شود، اما سابقه خانوادگی، آسیب‌ به سر، عفونت‌های مغزی، سکته مغزی یا مشکلات تکامل مغز می‌توانند منجر به صرع شوند. در کودکان نیز کمبود اکسیژن حین تولد یا مشکلات رشد مغز قبل از تولد می‌توانند عامل بروز این بیماری شوند.

دکتر کاپور توضیح می‌دهد: عواملی مانند استرس، کم‌خوابی و مصرف الکل می‌توانند باعث بروز تشنج شوند، اما خود به‌تنهایی باعث ایجاد بیماری صرع نمی‌گردند.

اهمیت تشخیص زودهنگام

پراوین گوپتا (Praveen Gupta)، رئیس مؤسسه بین‌المللی علوم اعصاب و ستون فقرات، می‌گوید: تشخیص زودهنگام اغلب دشوار است، چون همه تشنج‌ها با لرزش شدید همراه نیستند. برخی شبیه به رویاپردازی یا گیجی موقت هستند و به همین دلیل بیماری نادیده گرفته می‌شود. تشخیص به ‌وقع بسیار حیاتی است.

درمان‌های پیشرفته و جراحی

گوپتا تأکید می‌کند: درمان به‌موقع به بیشتر بیماران امکان زندگی کاملاً عادی را می‌دهد. در مواردی که دارو مؤثر نباشد، جراحی صرع با موفقیت انجام می‌شود.

امید تازه با فناوری‌های نوین

گوپتا خاطرنشان می‌کند: امروزه برای موارد مقاوم به دارو، درمان‌های پیشرفته‌ای از جمله جراحی‌های دقیق و روش‌های نورورباتیک در دسترس است که امید تازه‌ای به بیماران می‌بخشد. در جراحی، بخش عامل تشنج در مغز به‌دقت شناسایی و درمان می‌شود که می‌تواند تشنج‌ها را به‌شدت کاهش دهد یا متوقف کند.

تأثیر بر زندگی جنسی و راه‌های مدیریت

وینیت مالهوترا (Vineet Malhotra)، اورولوژیست، درباره تأثیر صرع بر زندگی جنسی مردان می‌گوید: تشنج‌ها، استرس و برخی داروهای ضدصرع گاهی ممکن است سطح انرژی، هورمون‌ها یا میل جنسی را کاهش دهند. با این حال وی اطمینان می‌دهد که با راهکارهای مناسب از جمله مشاوره، تنظیم دارو و تغییر سبک زندگی می‌توان این چالش‌ها را مدیریت کرد.

زندگی عادی با درمان به‌موقع

متخصصان تأکید می‌کنند که صرع یک بیماری کنترل‌شدنی است و بیماران با درمان مناسب می‌توانند زندگی پربار و فعالی داشته باشند. کلید موفقیت، مراجعه به‌موقع، پیگیری درمان و مقابله با باورهای نادرست اجتماعی است.