نورنیوز-گروه فرهنگی: سیاوش آریا، کنشگر و پژوهشگر میراث فرهنگی درباره آنچه به تازگی در تخت جمشید رخ داده است، به ایسنا گفت: میراث جهانی پارسه که در میان مردم به تخت جمشید شناخته میشود، بیگمان از مهمترین و ارزندهترین یادمان تاریخی و فرهنگی کشور است و چشم و چراغ و قلب تپنده آثار تاریخی ایران به شمار میآید. گزافه نیست اگر بگوییم جهانیان ایران را با نام پارسه (تخت جمشید) میشناسند. میراث به جا مانده از شاهنشاهی هخامنشی که نشانه هویت و شناسنامه بالنده و غرورآمیز ایرانیان است. جایی که در آن هنر و معماری ایرانی به اوج میرسد. اما این میراث جهانی هنوز تا استانداردهای حفاظتی فاصلهای زیاد دارد و گاهی خبرهای ناگوار، کام دوستداران تاریخ و فرهنگ ایرانی را تلخ میکند.
او ادامه داد: در چند روز گذشته فرد یا افرادی ناشناس، که باید آنها را جزو «وندالها» (تخریبگران یا خرابکاران اموال و آثار تاریخی) به شمار آورد، در پیِ غفلت نیروهای نگهبانی با شئای نوک تیز یا چیزی همانند کلید، اقدام به یادگارینویسی روی بدنه سنگ نگاره ورودی دروازه ملل یا فرهنگها کرده و به یادگار پارسیان آسیب رسانده و چهرۀ این یادگار هخامنشیان را خدشهدار کرده است.
این کنشگر میراث فرهنگی گفت: آنچه مایه نگرانی بوده، این است که دوربینهای مدار بسته در سراسر میراث جهانی پارسه (تخت جمشید) کار میکند و در همه بخشهای محوطه نیروهای زحمتکش حراست و نگهبانی وجود دارد و پیاپی، بخشهای گوناگون مجموعه را رصد میکنند. حال چگونه است که با گذشت پنج تا شش روز کسی از این رخداد تلخ با خبر نشده و جمعه ۲۴ بهمن ماه، تازه با دست به دست شدن خبر یادگارینویسی در شبکههای اجتماعی مسئولان و مدیران مجموعه جهانی پارسه آگاهی یافته و در پی پاسخ دادن نیز برآمدهاند!
او در ادامه اظهار کرد: یکی از چالشهای بزرگ و مهم وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کمبود نیرو بهویژه در بخش حراست و نگهبانی و یگان حفاظت میراث فرهنگی است. کمبود نیروی کاری که انگیزه آسیبهای بسیار فراوانی در چند سال گذشته به یادمانهای تاریخی و فرهنگی و ملی شده است و همچنان نیز وزارت میراث فرهنگی نتوانسته است این چالش بزرگ و مهم و اساسی را حل کند و روشن نیست که چرا وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و معاون و مدیران رده بالای وزارتخانه، همچنان سکوت پیشه کرده و تنها گاه گاهی از کمبود نیرو در سخنان خود نام میبرند. آیا هنوز ارزش میراث فرهنگی برای مدیران و مسئولان شناخته نشده و پی به اهمیت آن نبرده اند؟ چرا وزیر میراث فرهنگی با نمایندگان مردم در خانه ملت (مجلس) وارد گفت و گوی اساسی و چانهزنی نمیشود تا مشکل کمبود نیرو یک بار برای همیشه حل شود؟ چرا از شخص رییس جمهور و دیگر مقامهای رده بالای کشوری درخواست نیرو را به گونه اختصاصی و ویژه پیگیری نمیکنند؟ آیا زمان آن نرسیده که دست از شعار دادن و سخنان زیبا برداریم و به فکر میراث فرهنگی کشور که نشانه هویتی مردم است، بیفتیم؟
این کنشگر میراث فرهنگی افزود: از سویی، غفلت نیروهای نگهبانی در میراث جهانی پارسه (تخت جمشید) سبب آسیبرسانی به یادمانهای تکرارناپذیر ملی و جهانی کشور میشود و توجیهپذیر و قابل دفاع نیست و از سویی هم، کمبود نیروهای نگهبانی و حراست، انگیزه. ای خواهد شد تا یادمانهای تاریخی و فرهنگی آسیب دیده و خدشهدار شوند.
سیاوش آریا در ادامه گفتوگویی با سرپرست پایگاه جهانی پارسه (تخت جمشید) در این باره داشت که محمد جواد جعفری در همین زمینه گفت: «رخداد روی داده قابل دفاع نیست. اما باید توجه داشت که ما با کمبود شدید نیرو روبهرو هستیم و باید در مکانی همانند دروازه ملل یا فرهنگها، دو نیروی نگهبانی وجود داشته باشد که اگر یکی از آنها به هر انگیزهای در مکان خود نبود، نیروی دیگری باشد که از آن بخش پاسداری و حفاظت کند. شاید نیروی نگهبانی آن زمان برای استفاده از سرویس بهداشتی رفته باشد و نمیتوان خردهای گرفت.»
سرپرست پایگاه جهانی پارسه (تخت جمشید) افزود: شاید «وندالها» با گچ روی سنگنگاره یادگارینویسی کرده باشند که زود و آسان قابل برطرف شدن است و یا با نوک کلید دست به این کار زده باشند که آسیب زیادی نمیرساند و میتوان آن را برطرف کرد. با این همه، باید شنبه به پارسه بروم و از نزدیک آن را بررسی کنم تا بتوان پاسخ درست و درخوری داد.»
سیاوش آریا در عین حال این نکته را یادآور شد که وجود دوربینهای مداربسته در محوطههای تاریخی بدان معنا است که باید در پایان هر روز یا آغاز روز بعد، آنها را بررسی کرد و دید؛ زیرا خطر خبر نمیکند و خدای ناکرده هر زمان، امکان رویداد ناگوار و بزرگی وجود دارد.
در همین رابطه، داریوش اسدی، رئیس اداره حقوقی ادارهکل میراثفرهنگی فارس در متنی که برای رسانهها فرستاده است، از مستندسازی دقیق آسیب ناشی از حک یادگاری بر بخشی از مجموعه تاریخی تخت جمشید خبر داد و اعلام کرد که پس از تکمیل تحقیقات برای شناسایی متخلفان، پرونده برای رسیدگی قضایی ارسال خواهد شد.
میراث جهانی پارسه (تخت جمشید) در ۵۷ کیلومتری شهر شیراز و در شهرستان مرودشت قرار دارد و یکی از بی همتاترین یادمان های تاریخی ایرانیان به شمار میآید.