نورنیوز-گروه اجتماعی:دکتر احمد ولیپور درباره اجرای برنامه نظام ارجاع و پزشکی خانواده و برنامه ریزی وزارت بهداشت به این منظور، اظهار کرد: برنامه پزشکی خانواده که در سایر کشورها پیادهشده، دو هدف اصلی دارد. نخست، کنترل هزینههای حوزه درمان از طریق اجرای نظام ارجاع و سپس، پیشگیری و کنترل شیوع بیماریهای واگیر و غیرواگیر که شامل مباحث مراقبتی میشود و از طریق مراقبتها و پیشگیریهایی که مراکز بهداشت انجام میدهند، دنبال میشود.
اجرای برنامه پزشکی خانواده به زیرساخت نیاز دارد
وی با بیان اینکه برنامه پزشکی خانواده روی کاغذ طرح خوبی است، افزود: اجرای این برنامه به زیرساختها و منابع مالی کافی نیاز دارد. براساس شرایط اقتصادی کشور و با توجه به اینکه مطالبات درمان طی یک سال گذشته پرداخت نشده، بعید به نظر میرسد که دولت بتواند از عهده اجرای کامل این طرح بربیاید. در نهایت، این احتمال وجود دارد که بخش اول این برنامه یعنی «نظام ارجاع» اجرایی شود که آن هم به احتمال زیاد با نارضایتی گسترده مردم مواجه میشود؛ چرا که این فرهنگ غلط در جامعه ما نهادینه شده که مردم همیشه به طور مستقیم به فوقتخصصها مراجعه میکنند.
ضرورت فرهنگسازی برای اجرای برنامه
رئیس انجمن پزشکان عمومی ادامه داد: نظام ارجاع میگوید هر بیمار ابتدا باید به پزشک عمومی مراجعه کند، چرا که بیش از ۹۰ درصد مراجعان در سطح یک توسط پزشک عمومی درمان میشود. اگر به مردم گفته شود که نمیتوانند به طور مستقیم به پزشک فوقتخصص مراجعه کنند، قاعدتاً نارضایتی ایجاد میشود و این موضوع نیازمند فرهنگسازی است. از سوی دیگر، منابع مالی پایداری برای این طرح وجود ندارد و در بودجه سال آینده نیز دیده نشده است.
ذخیرهسازی منابع با اجرای برنامه
ولیپور با اشاره به اجرای آزمایشی این طرح در پنج شهرستان گفت: وزارت بهداشت این طرح را به صورت آزمایشی آغاز کرده تا موارد ضعف و نواقص آن برطرف شود، اما بعید میدانم در شرایط فعلی کشور امکان اجرای کامل آن وجود داشته باشد؛ هرچند اجرای نظام ارجاع و پزشکی خانواده میتواند سبب ذخیره منابع و صرفهجویی شود، چرا که در حال حاضر درخواستهای بدون مورد زیادی از سوی مردم برای انجام چکاپها، آزمایشها و تصویربرداریهایی وجود دارد که نیاز نیست؛ درخواستهایی که هزینههای زیادی را به نظام سلامت تحمیل میکند.
نقش پزشکان عمومی در اجرای پزشکی خانواده
وی درباره نقش پزشکان عمومی را اجرای این برنامه تصریح کرد: در حوزه پزشکی عمومی، پزشکان عمومی ستون طرح پزشک خانواده در سطح یک هستند. پزشک عمومی رهبری تیم سلامت را بر عهده دارد که شامل ماما، بهورز، مراقب سلامت، پرستار و داروساز است. به طور قطع، میبایست توجه ویژهای به پزشکان عمومی چه در حوزه آموزش و چه در حوزه تأمین حقوق مکفی که پزشک خانواده نیاز دارد، صورت بگیرد.
رئیس انجمن پزشکان عمومی با اشاره به مطالبات کادر درمان بیان کرد: درمان، حوزهای پرهزینه در دنیا است و انتظار کنترل هزینههای درمان با تعرفههای دستوری محقق نمیشود. هزینههای درمانی که به مردم تحمیل میشود باید از طریق تقویت بیمهها پوشش داده شود تا فشار به مردم کاهش یابد. بخش کوچکی از هزینهها مربوط به حقوق کادر درمان است و عمده هزینهها به تجهیزات، دارو و خدمات پاراکلینیکی اختصاص دارد.
تعرفهها واقعی و آزادسازی شود
وی تاکید کرد: تعرفهها باید واقعی و آزادسازی شود، حقوق کادر درمان دیده شود و پرداختها نیز به صورت آنلاین و بهروز باشد. در حال حاضر، بسیاری از پرستاران و پزشکان هنوز کارانه ماههای خرداد و تیر را دریافت نکردهاند و این تأخیر در شرایط تورمی کشور قطعاً باعث نارضایتی کادر درمان و افت کیفیت خدمات خواهد شد.
تدوین برنامهها بدون نظر انجمنهای علمی
ولیپور درباره نسخه جدید برنامه پزشکی خانواده نیز گفت: یکی از ایرادهای اصلی نسخههایی که تدوین میشود این است که با انجمنهای علمی و ذینفعان که خدمات را ارائه می دهند مشورتی صورت نمیگیرد. اگر نسخهای تدوین شده باشد، قطعاً لازم است نظرات انجمن پزشکان عمومی و سازمان نظام پزشکی اخذ و اعمال شود. تدوین نسخههای دستوری از بالا و اجرای آن در سراسر کشور بدون مشارکت ذینفعان در تدوین آن، به طور قطع با نواقص همراه خواهد بود و اجرایی نخواهد شد؛ همانطور که تجربه اجرای این طرح در استانهای فارس و مازندران در یک دهه گذشته نتوانست اهداف مورد نظر را محقق کند.