نورنیوز-گروه سیاسی: «مسعود پزشکیان» امروز یکشنبه ۱۹ بهمن ماه ۱۴۰۴ در آیین اختتامیه چهل و سومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و در جمع نویسندگان، پژوهشگران، نخبگان و اهالی کتاب با قدردانی از هم کسانی که در حوزه کتاب و تقویت و توسعه فرهنگ کتابخوانی تلاش می کند،گفت: گنجینه علم و دانش با کمک شما گسترش پیدا میکند. اگر در کشور توانایی داریم به برکت کتاب و معلمان است و اگر ضعفی وجود دارد باید در همان مسیر جستجو و ریشهیابی کرد که چرا در این وضعیت گرفتار شدهایم.
رئیسجمهور با تاکید بر اینکه انسان به برکت کتاب رشد میکند، تجربه پیدا میکند و راه خود را از تاریکی به روشنایی رهنمون میشود، ادامه داد: در تمام زمینهها از اقتصاد و صنعت گرفته تا سیاست، نوع آگاهی، درک و مهارت ما در اجراست؛ گاهی وقتی از قرآن نقلقول میکنم میگویند که قرآن نخوان بلکه ترجمه آنرا بگو، وقتی اولین بار نهجالبلاغه را نیز خواندم با همین برخورد مواجه شدم. مشکل ما این است که عدهای همواره مخالفت میکنند این در حالی است که کتاب دستور زندگی است و اگر به آن عمل نکنیم به انحراف رفتهایم.
اگر به کتاب خدا عمل می کردیم با اوضاع امروز مواجه نبودیم
وی خاطرنشان کرد: نمیشود مدیران، مسئولان و سیاستگذاران کشور نسبت به کتاب و دستورات آن ناآگاه باشند و خلاف آن دستورات عمل کنند، کتاب و تحقیق برای گذاشتن در طاقچه و انجام کار خود نیست، باور دارم که ما به کتاب خدا عمل نکردیم، اگر عمل میکردیم با اوضاع امروز مواجه نبودیم.
رئیسجمهور تبعیت از کتاب خدا را واجب و لازم دانست و تصریح کرد: سعادت با تبعیت و اجرای دستورات کتاب خدا است و ضلالت و بدبختی نیز حاصل عدم توجه و عمل به این کتاب است؛ کتاب خدا به دنبال تحقق حق و عدالت است و تمام اقدامات بشر نیز برای دستیابی به حق و تحقق عدالت است.
بدون حق و عدالت امکان سرپا ماندن جامعه وجود ندارد
پزشکیان تحقق عدل و عدالت در جامعه را وظیفه همگانی (دولت و حاکمیت) دانست و گفت: اگر در این زمینه قصوری داریم حاصل جهل، ناآگاهی و عدم درک مناسب از سنت پیامبر و کتاب خداست. بدون عدالت و حقیقت امکان سرپا ماندن یک جامعه وجود ندارد، ما موظف هستیم به کتاب خدا عمل کنیم و آنچه ما را از عمل به کتاب بازمیدارد، منیت و نفسانیت است.
رئیس جمهور نفس انسان را مانعی بزرگ بر سر تحقق عدالت، انصاف و انسانیت دانست و تاکید کرد: ظالم کسی است که حق را نداند، نبیند و در مقابل آن بایستد و هیچ ظلمی بالاتر از این نیست که انسان در مقابل حق بایستد. بسیاری از مشکلات ما در نبود آگاهی، مطالعه، درک، باور و اجرای آن است.
رئیسجمهور با تاکید بر اینکه درک، عمل و اجرای دستورات کتاب خدا گمشده ما در تمام زمینههاست، خاطرنشان کرد: خواندن کتاب زندگی بهتر و ارتباط سالمتر را برای ما به ارمغان خواهد آورد، خواندن کتاب کینه و دشمنی را از ما دور میکند و انسانیت را گسترش میدهد.
دفاع از مظلومان عالم به واسطه انسانیت است
پزشکیان اظهارداشت: اگر از فلسطین و مظلومان عالم دفاع میکنیم به واسطه انسانیت ماست و به همین دلیل است که باید در درون جامعه خود نیز برای حل مشکلات مردم و کسانی که مشکل دارند تلاش کنیم.
رئیس جمهور تلاش برای حل مشکلات جامعه را بار سنگینی بر دوش دولت دانست و اضافه کرد: امیدوارم که تلاش شما اندیشمندان و اندیشهورزان در تغییر نگاه جامعه محقق شود. کتاب موجب میشود که غرور و منیت در برخورد شخصی با افراد را کنار بگذاریم و درباره ایده و اندیشه مطرح شده فکر کنیم. در پذیرش ایده مطرح شده در کتاب مقاومتی وجود ندارد و انسان صحت آنرا منصفانه قضاوت میکند.
وی فطرت انسان را عاملی در جهت سوق پیدا کردن به سمت تعالی و رشد عنوان کرد و افزود: جایگاه کتاب در تغییر رفتار انسانها بیبدیل است. ما نیز تمام تلاش خود را به کار گرفتهایم که با کمک مردم، نهضت عدالت آموزشی و مدرسهسازی را متحول کنیم، امسال ۲۵۰۰ مدرسه افتتاح شده و در دهه فجر یک هزار مدرسه دیگر نیز به این آمار خواهد شد، هرجای کشور که نیاز به مدرسه باشد در حال ساخت هستیم. ساخت مدرسه با همراهی و مشارکت مردم و خیرین صورت میگیرد و متکی به اعتبارات دولتی نیست.
رئیسجمهور میزان سرمایهگذاری خیرین در حوزه مدرسه سازی را ۲۴ هزار میلیارد تومان اعلام و تاکید کرد: همکاری، همراهی، تلاش، وحدت و انسجام مردم در این مسیر مثالزدنی است. وقتی مادری دیه فرزند خود را برای مدرسه سازی اختصاص می دهد، این اقدام شایسته تقدیر است.
وی با بیان اینکه در حوزه سلامت برای تجهیز بیمارستانها تاکنون ۲۹ هزار میلیارد تومان هزینه شده است، گفت: گام بعدی دولت پس از ساخت مدرسه در نهضت توسعه عدالت آموزشی، «تجهیز» مدارس است؛ همزمان در حال کار کردن بر روی روشهای آموزش، نوع آموزش و مهارت اجرا توسط دانشآموزان هستیم.
پزشکیان افزود: دانستن و ایجاد مهارت مهم است اما استفاده و استخدام دانستهها و مهارتها برای خدمت به مردم، موضوعی است که باید در اولویت قرار گیرد. هدف ما تنها ساختن مدرسه نیست، مدرسه بستر و تکنولوژی نیز ابزار آموزش است، جوانان و بچههای ما باید خوب آموزش ببینند و مهارت کسب کنند چرا که آیندهسازان کشور هستند، ما نیز به دنبال این هستیم که بهترینها را در اختیار آنان قرار دهیم.
رئیسجمهور در ادامه تاکید کرد: باور دارم که هر یک از فرزندان ایران، منابع و گنجی عظیم هستند، هر یک میتوانند کاری کنند که در تصور انسان نمیگنجد، کافی است که این توانمندی و ظرفیت را به فعل تبدیل کنیم.
اگر جوانان حرف ما را متوجه نمی شوند، مشکل از خودمان است
وی تصریح کرد: اگر ذهن جوان ما قفل شده، حرف تازه را نمیپذیرد و یا کجفهمی دارد مشکل از ماست. ما باید بستر لازم را فراهم کنیم و لازمه آن نیز تامین فضای مناسب، تجهیزات به روز، امکانات، کتاب و اساتید و معلمانی است که در عمل به دانشآموزان ما بیاموزند.
پزشکیان با ابراز امیدواری به اینکه با کمک دانشمندان، دانشپژوهان و نویسندگان، روشهای مناسب برای انتقال دانستهها به نسل آینده فراهم شود، گفت: دولت تلاش میکند که ارتباط موثر خود با شما عزیزان را حفظ کند و در این مسیر از دانش شما بهره گرفته و در جهت آبادانی و سازندگی کشور عزیزمان گام برداریم.
رئیس جمهور در پایان سخنان خود با اشاره به میانگین بالای مصرف انرژی در کشور نسبت به سایر نقاط جهان، اظهار داشت: در این شرایط و بخاطر مصرف بالا و بی رویه، گاز و برق کارخانجات را قطع میکنیم، کار و تولید متوقف میشود، بیکاری و مشکلات پیاپی ایجاد میشود. البته ما به دنبال اصلاح این روند هستیم و در این مدت برای حل مشکل انرژی بیش از پنج هزار مگاوات پنل خورشیدی نصب شده و این اقدام همچنان ادامه دارد.
وزیر فرهنگ: هویت ملی خود را مدیون کتاب هستیم
سید عباس صالحی در آئین اختتامیه چهلوسومین جایزه کتاب سال که با حضور مسعود پزشکیان رئیس جمهور در تالار وحدت برگزار شد، اظهار داشت: ایرانیان در همه علوم اسلامی، علوم انسانی و علوم طبیعی با کتابهایی که نوشتند، تاریخ تمدن زرین اسلامی را نوشتند و پرورش دادند و باز در همین بخش باید اشاره کنیم به اینکه ما به شکلی هویت ملی خودمان را مدیون کتاب هستیم.
وی افزود: تاریخ روایتهای خودش را در کتابهای دینی، فلسفی، ادبی، علوم محض و طبی دارد که یک بخش آن، تاریخ ارزشمند دانشگاه جندیشاپور است که از دوره شاپور اول تا دوره اسلامی و پس از اسلامی برای خود یک تاریخ بزرگ کتابت و کتاب دارد.
صالحی ادامه داد: دائرة المعارف طبی جندی شاپور «کناش فی الطب» که المعارف پزشکی بود، چیزی است که رد پای آن در کتابهای پزشکی بعد از اسلام در آثار ابو زکریا رازی و دیگران دیده میشود. ایران در قبل از اسلام تمدنی سرشار از عشق به کتاب و علاقهمندی به کتاب بود. وقتی اسلام به این سرزمین آمد، بخشی از مهرورزی ایرانیان به اسلام به دلیل این بود که دینی بود که با کتاب خود را معرفی می کرد. در دوره پس از اسلام هم همان طوری که بخشی از آن را شهید مطهری در کتاب خدمات متقابل اسلام و ایرانیان روایت کرد، بخشی از یک مجموعه وسیع است که چطور ایرانیان با کتابت و کتاب، تمدن اسلامی را شکوفا کردند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: ایران و ایرانی در طول هزار ساله پس از اسلام به شکلی از کتاب هویتیابی و هویتخوانی کرده و کتاب هایی همچون شاهنامه، کلیله و دمنه، دیوان حافظ، گلستان و بوستان سعدی، به گونهای است که سرشت ایرانی ما را ساختند و پرداختند.
چاپ بیش از یک و نیم میلیون عنوان کتاب پس از انقلاب اسلامی
صالحی گفت: کتاب قبل و پس از اسلام همزاد تمدن ایرانی است. با ظهور انقلاب اسلامی دوره جدیدی برای زمانه ما آغاز شد. ویژگی انقلابی ایران این بود که انقلاب گلوله نبود، انقلاب کلمه بود و چون انقلاب کلمه بود، کتاب در این مسیر ۴۵ ساله جایگاه خاص خود را پیدا کرده است.
وی ادامه داد: از سال ۱۳۲۰ تا سال ۵۷ یعنی در ۳۷ سال حدود ۵۰ هزار عنوان کتاب داشتیم اما پس از انقلاب اسلامی تاکنون بیش از یک و نیم میلیون عنوان کتاب چاپ اول و چاپ مجدد داریم. نمیتوان گفت همه این کتابها بیهوده یا کم فایده اند. بخش بزرگی از این کتابها موثر و مفیدند و این یکی از دستاوردهای انقلاب اسلامی است که ما در این ۴۵ سال سهم کمّی تألیف و کتابت چنین بوده است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اضافه کرد: پس از انقلاب اسلامی هشت درصد زنان مولف بودند، دهه چهارم ۲۹ درصد و اکنون حدود ۴۰ درصد است. ما به یک نوع عدالت جنسیتی در تألیف نزدیکتر شدیم که از دستاوردهای انقلاب اسلامی در حوزه کتاب است و در حوزه موضوعات هم چنین نکاتی دیده میشود.
صالحی گفت: چهار هزار عنوان کتاب در علوم کاربردی مانند مهندسی و در دهه چهارم ۸۸ هزار عنوان کتاب داشتیم. مسیری که انقلاب اسلامی در ۴۵ سال گذشته در مسیر کتاب طی کرده را می توان تحلیل معنایی کرد و این بر پهنا و شالوده آن چیزی است که عرض کردم ایران از قبل و پس از اسلام همزاد کتاب است و انقلاب بازگشتی به این هسته معنایی بود. مولفان در جامعه اسلامی فراوان شدهاند و باید نسبت آنها را با مسائل جامعه وثیقتر کنیم.
به گزارش ایرنا جایزه کتاب سال در ایران برای اولین بار با هدف تشویق خادمان دانش و فرهنگ ایران در سال ۱۳۳۴ هجری شمسی اهدا شد. این جایزه به پدیدآورندگان یازده کتاب برگزیده که در سال ۱۳۳۲ منتشر شده بودند تعلق گرفت از آن سال به بعد هر ساله طی فراخوانی از تمام، نویسندگان مترجمان و مولفان دعوت میشود تا پنج نسخه از کتاب خود را که در سال گذشته برای اولین بار و به زبان فارسی منتشر شده است به نشانی دبیرخانه این جایزه ارسال کنند تا توسط هیات داوران ارزیابی شود.
این جایزه تا سال ۱۳۵۶ خورشیدی در رشتههای علوم و فنون ادبی، علوم انسانی و علوم اجتماعی - تربیتی کودکان و نوجوانان به برندگان اهدا میشد. از سال ۱۳۵۶ با افزایش و قوت گرفتن وقایع انقلاب و حرکتهای مردمی اهدای این جایزه به تعویق افتاد و چهار سال بعد در سال ۱۳۶۱ دوباره این موضوع در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مطرح شد و در سال ۱۳۶۲ آیین نامه نحوه انتخاب کتاب سال توسط سیدمحمد خاتمی، وزیر وقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تصویب شد. از آن به بعد هر سال در دهه فجر مراسم اهدای جایزه کتاب سال برگزار میشود.