نورنیوز-گروه اقتصادی: بازار نقره در ایران، طی یک سال گذشته مسیری را طی کرد که کمتر دارایی توان رقابت با آن را داشت. از ۱۸ بهمن ۱۴۰۳ تا ۱۸ بهمن ۱۴۰۴، نقره نهتنها از سایه طلا خارج شد، بلکه در عمل به یکی از پربازدهترین بازارها تبدیل شد.
این جهش، در شرایطی رخ داد که بازار جهانی نیز شاهد صعود کمسابقه فلزات گرانبها بود؛ اونس جهانی طلا رکوردهای تاریخی را جابهجا کرد و نقره، همزمان با رشد تقاضای سرمایهای و صنعتی، وارد فاز جدیدی از کشف قیمت شد. ترکیب این عوامل با نوسانات دلار و انتظارات تورمی، مسیر نقره را در بازار داخلی بهشدت صعودی کرد.
افزایش ملایم نقره تا پایان تابستان 1404
بررسی روند یک ساله قیمت هر گرم نقره در بازار ایران، حاکی از این است که این فلز پرطرفدار خلاف آنچه در ماههای بعد تجربه کرد، آن زمان هنوز در فضای آرامتری معامله میشد. در ۱۸ بهمن سال گذشته، هر گرم نقره ۹۹۹ در بازار داخلی ۹۲ هزار و ۹۷۰ هزار تومان قیمت داشت؛ سطحی که بازتابی از ثبات نسبی اونس جهانی و نوسان کنترلشده قیمت دلار بود.
اما این آرامش، تنها نقطه شروع مسیری بود که در ادامه به یکی از پرنوسانترین دورههای تاریخ بازار نقره در ایران تبدیل شد. گفتنی است قیمت هر گرم نقره در اسفند ۱۴۰۳، وارد کانال ۱۰۰ هزار تومان شد و در ماههای ابتدایی ۱۴۰۴، نقره بیشتر نظارهگر بود تا پیشتاز.
تا ابتدای شهریور سال جاری، قیمت این فلز سفید عمدتاً در بازه ۱۱۰ تا ۱۲۰ هزار تومان نوسان داشت. حتی در خرداد ۱۴۰۴، همزمان با دورهای از التهاب سیاسی و جنگ ۱۲ روزه، قیمت نقره تا محدوده ۹۴ هزار تومان عقب نشست. این افت مقطعی، بیش از آنکه ریشه در بازار جهانی داشته باشد، نتیجه کاهش موقت تقاضا، احتیاط معاملهگران و توقف بخشی از دادوستدها در فضای نااطمینانی بود.
جهش قیمت نقره در نیمه دوم سال جاری
اما نقطه عطف قیمت نقره، ابتدای شهریور ۱۴۰۴ بود؛ جایی که روند صعودی آن نه بهصورت خزنده، بلکه با شتاب آغاز شد. قیمت هر گرم نقره در بازار داخلی در پایان شهریور امسال، به ۱۷۰ هزار تومان رسید؛ عددی که دیگر نمیشد آن را صرفاً با نوسان دلار توضیح داد.
این فلز سفید مهرماه سال جاری را با قیمت ۱۹۵ هزار تومان به پایان رساند، آبان ۲۱۱ هزار تومان را ثبت کرد و پایان آذر، جهشی جدی تا مرز ۳۰۰ هزار تومان داشت. دیماه اما نقطهای بود که بازار نقره از فاز رشد خارج و وارد فاز هیجانی شد؛ جایی که قیمت با ثبت ۴۳۸ هزار تومان، عملاً از رفتار معمول بازار فاصله گرفت.
فتح قله ۷۰۰ هزار تومانی برای هر گرم نقره در ۹ بهمن ۱۴۰۴
شتابگیری قیمت نقره در بهمنماه به اوج رسید. نقره ۹ بهمن، عدد تاریخی ۷۰۰ هزار تومان را برای هر گرم لمس کرد؛ رکوردی که بیش از هر چیز محصول همزمانی سه عامل مهم بود؛ جهش انتظارات تورمی، صعود کمسابقه اونس جهانی و رفتار هیجانی سرمایهگذاران خرد.
اما بازار، همانقدر که سریع بالا رفت، تاب ماندن در قله را نداشت. ریزش سنگین پس از آن، قیمت را تا ۱۸ بهمن به محدوده ۴۵۵ هزار تومان بازگرداند؛ نشانهای روشن از حبابی که در فاصلهای کوتاه شکل گرفت و تخلیه شد.
دستیابی به سقف ۱۱۶ دلاری برای اونس جهانی نقره
در سوی دیگر این روایت، بازار جهانی نقره قرار دارد؛ بازاری که زمینهساز بخش مهمی از تحولات داخلی بوده است. بهمن ۱۴۰۳، اونس جهانی نقره در محدوده ۳۲ دلار معامله میشد و حتی در فروردین ۱۴۰۴ تا ۲۹ دلار عقبنشینی کرد. تا میانه شهریور ۱۴۰۴، قیمت اونس جهانی نقره عمدتاً در کریدور ۳۰ دلاری نوسان داشت و روزهایی کمهیجان و محتاط را سپی میکرد؛ اما از همان مقطع، ورق برگشت. میانه شهریور، اونس به ۴۰ دلار رسید و پایان شهریور سال جاری با قیمت ۴۳ دلار بسته شد.
گفتنی است پایان مهرماه قیمت نقره جهانی به ۴۸ دلار، پایان آبان ۵۰ دلار و انتهای آذر به ۶۷ دلار رسید. دیماه سال جهانی این فلز سفید در بازارهای جهانی تا رقم ۹۴ دلار جهش کرد و نهایتاً سقف تاریخی ۱۱۶ دلار را در ۹ بهمن فتح کرد و نقره را به یکی از خبرسازترین فلزات بازارهای جهانی تبدیل کرد. هرچند این بازار نیز، مانند ایران، پس از قله با اصلاح سنگین مواجه و در ۱۸ بهمن، اونس جهانی نقره در محدوده ۷۸ دلار معامله شد.
نقره از طلا پیشی گرفت
نگاهی به بازدهی بازارها در بازه یک ساله مورد بررسی، ابعاد این جهش را روشنتر میکند. قیمت هر گرم نقره در بازار ایران از ۱۸ بهمن ۱۴۰۳ تا ۱۸ بهمن ۱۴۰۴، با رشد ۳۶۲ هزار تومانی، بازدهی ۳۸۹.۴۱ درصدی را ثبت کرد؛ رقمی که نقره را بالاتر از طلا قرار میدهد. در همین مدت، قیمت هر گرم طلا با افزایش ۱۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومانی، از حدود ۵ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان به ۱۸ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسید و بازدهی ۲۱۶.۹۵ درصدی داشت.
در بازار جهانی نیز، اونس طلا از ۲۸۶۰ دلار به ۴۹۶۱ دلار افزایش یافت که معادل رشد ۲۱۰۱ دلاری و ۷۳ درصدی است. اونس جهانی نقره اما عملکردی فراتر از طلا داشت و با افزایش ۴۶ دلاری، از ۳۲ دلار به ۷۸ دلار رسید؛ رشدی معادل ۱۴۳ درصد که نقش مهمی در جهش کمسابقه قیمت نقره در بازار داخلی ایران ایفا کرد.
چرا نقره برنده بیشترین رشد ارزش شد؟
کارشناسان اقتصادی دلایل صعود جهانی نقره را تضعیف دلار در پی تغییر انتظارات نسبت به سیاستهای پولی، افزایش تقاضای صنعتی نقره در صنایع انرژیهای نو و الکترونیک، و در نهایت تشدید ریسکهای ژئوپلیتیک میدانند که نقره را دوباره بهعنوان دارایی امن، در کنار طلا، مطرح کرد.
بازار داخلی ایران نیز، با اثرپذیری از دلار و انتظارات تورمی، این موج جهانی را با شدتی چندبرابر بازتاب داد و قیمت نقره سقف تاریخی ۷۰۰ هزار تومان را در هر گرم دید.
در نهایت، آنچه در یک سال گذشته بر بازار نقره گذشت، تصویری روشن از پیوند سهگانه اونس جهانی طلا، دلار داخلی و سیاست است؛ پیوندی که نقره را از فلزی کمخبر به یکی از پرنوسانترین داراییهای بازار ایران تبدیل کرد. فلزی سفید که حالا دیگر، فقط یک فلز صنعتی یا زینتی نیست؛ بلکه آینهای تمامنما از انتظارات اقتصادی و سیاسی بازار است.