چکمه‌های قدیمی در کفش‌های نو

نورنیوز-گروه بین‌الملل: اظهارات بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان، مبنی بر لزوم رفتار «با اعتمادبه‌نفس» اروپا در برابر آمریکا، بیش از آنکه نشانه قدرت باشد، پرده‌برداری از یک ضعف ساختاری است. تشبیه اروپا به «خرگوش در برابر مار» اعترافی آشکار به موقعیت فرودست اتحادیه اروپا در مناسبات فراآتلانتیکی است. این سخنان در واقع اذعان می‌کند که اروپا پس از دهه‌ها وابستگی امنیتی به آمریکا، فاقد اراده و ابزار استقلال راهبردی است. آنچه پیستوریوس از آن به‌عنوان ضرورت تمرکز بر استقلال یاد می‌کند، بیشتر تلاشی برای جبران تحقیرهای انباشته‌شده است تا یک برنامه واقعی برای رهایی از سایه واشنگتن.

اروپا و فروپاشی جایگاه جهانی

این مواضع در امتداد اعتراف‌های دیگر مقامات اروپایی قرار دارد. از نگاه دبیرکل ناتو، استقلال نظامی اروپا «توهم» است و مسئول سابق سیاست خارجی اتحادیه اروپا، این نهاد را صرفاً «ماشین صدور بیانیه» توصیف می‌کند. هشتاد سال وابستگی امنیتی به آمریکا، نه‌تنها استقلال نظامی بلکه استقلال سیاسی و اقتصادی اروپا را نیز فرسوده کرده است. نتیجه، اتحادیه‌ای است که امروز با تحقیرهای علنی مواجه می‌شود؛ از مطالبه گرینلند توسط ترامپ تا معرفی اروپا به‌عنوان بازیگری شکست‌خورده در اسناد راهبردی آمریکا. در این چارچوب، سخنان آلمانی‌ها ناخواسته حقانیت دیدگاه کشورهایی را تأیید می‌کند که آمریکا را تهدیدی جهانی دانسته و بر ضرورت اتحاد برای مهار آن تأکید دارند.

آلمان و بازگشت وسوسه نازیستی

رفتار برلین نشان می‌دهد که ادعای اعتمادبه‌نفس اروپایی، پوششی برای احیای نظامی‌گری آلمان است. تمرکز بر تداوم جنگ اوکراین و طرح مفاهیمی چون «اشتباه راهبردی خروج از انرژی هسته‌ای»، «نیاز آلمان یا اروپا به بمب اتم» و تقویت نظامی در برابر روسیه و چین، یادآور تفکراتی است که پیش‌تر جهان را به دو جنگ ویرانگر کشاند. تخصیص صدها میلیارد یورو به ارتش، خرید پهپادهای انتحاری، بالگردهای سنگین شینوک و ورود گسترده هوش مصنوعی به ساختار نظامی، نشان می‌دهد که آلمان در حال عبور از محدودیت‌های پس از جنگ جهانی دوم است؛ محدودیت‌هایی که برای جلوگیری از تکرار فاجعه تاریخی وضع شده بودند.

تناقض آشکار گفتار و عمل 

در حالی که مقامات آلمان از استقلال و اعتمادبه‌نفس سخن می‌گویند، رفتار عملی آنان حکایت از تبعیت کامل از آمریکا دارد. برلین منافع راهبردی خود، از جمله امنیت انرژی، را در جنگ اوکراین قربانی خواسته‌های واشنگتن کرده است. همسویی با مواضع ضدایرانی آمریکا، حمایت همه‌جانبه از رژیم صهیونیستی، اصرار بر اسنپ‌بک و حتی سرکوب حامیان فلسطین، همگی نشان‌دهنده این تناقض است. بدین‌ترتیب، آلمان نه‌تنها به‌دلیل جاه‌طلبی نظامی، بلکه به‌سبب هم‌راستایی کامل با آمریکا، به تهدیدی برای امنیت بین‌الملل بدل شده است؛ تهدیدی که مهار آن نیازمند اجماع جهانی است.