نورنیوز- گروه اجتماعی: روغنهای معطر از گیاهان و از طریق روشهایی مانند تقطیر یا تبخیر به دست میآیند. اگرچه این روغنها بیش از همه بهخاطر عطرشان شناخته میشوند اما ترکیبات شیمیایی فعالی هم دارند که میتوانند برای سلامت بدن مفید باشند.
در طبهای جایگزین، شرقی و هومیوپاتی، روغنهای معطر از دیرباز بهعنوان درمانهای طبیعی استفاده شدهاند.
برخی از این روغنها، در صورت رقیقسازی صحیح میتوانند برای سلامت مو و پوست سر مفید باشند. در ادامه با چند روغن عطرمایه پرکاربرد برای مو و فواید احتمالی آنها از نگاه کارشناس نشریه «هلت لاین» آشنا میشوید:
- روغن «اسطوخودوس» حاوی ترکیبات زیستفعال مفیدی است که میتوانند خاصیت ضدالتهابی، آنتیاکسیدانی و ضدقارچی داشته باشند و به سلامت پوست سر کمک کنند، هرچند برای اثبات اثر مستقیم آن بر مو و پوست سر انسان، به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
مرکز ملی سلامت مکمل و یکپارچه آمریکا (NCCIH) اشاره میکند که اسطوخودوس مدتهاست در محصولات مراقبت از پوست، رایحهدرمانی و حمامهای آرامشبخش به کار میرود. این روغن عموما بیخطر است اما در برخی افراد میتواند واکنش حساسیتزا ایجاد کند.
- روغن «نعنافلفلی»، حاوی ترکیبی موسوم به «منتول» است که هنگام تماس با پوست، احساس خنکی و گزگز ایجاد میکند. یک مطالعه در سال ۲۰۱۴ نشان داد استفاده از روغن نعنافلفلی روی موشها باعث افزایش تعداد فولیکولها، عمق آنها و رشد کلی مو شد. با این حال، برای مشخص شدن اثر مشابه در انسان، پژوهشهای بیشتری لازم است.
طبق گزارش مرکز ملی سلامت مکمل و یکپارچه آمریکا، استفاده موضعی از روغن نعنافلفلیِ رقیقشده، معمولا بیخطر است و میتواند فوایدی مانند کاهش سردردهای تنشی داشته باشد اما در برخی افراد ممکن است باعث تحریک پوستی یا بثورات شود.
- روغن «رزماری» هم به دلیل توانایی در تحریک بازسازی سلولی، ممکن است به افزایش ضخامت و رشد مو کمک کند. بر اساس یک مطالعه در سال ۲۰۱۵، روغن رزماری عملکردی مشابه ماینوکسیدیل (داروی رایج رشد مو) داشت، اما با خارش کمتر پوست سر. مطالعات دیگری نیز از آن در ترکیب با روغنهای معطر دیگر برای درمان ریزش مو استفاده کردهاند.
با این حال برای تایید اثربخشی و تعیین شیوه مصرف آن به مطالعات گستردهتر از جمله روی افرادی بدون ریزش موی ارثی، نیاز است.
- تصور میشود روغن «چوب سدر» با متعادلسازی غدد تولیدکننده چربی در پوست سر به رشد مو کمک کند و ریزش مو را کاهش دهد. این روغن همچنین خواص ضدقارچی و ضدباکتریایی دارد که میتواند در بهبود عارضهای مانند شوره سر موثر باشد.
در چند مطالعه کوچک که در یک مرور پژوهشی در سال ۲۰۲۰ گزارش شد، عصاره چوب سدر در ترکیب با روغنهای دیگر به کاهش ریزش مو و افزایش ضخامت و رشد مو در افراد مبتلا به طاسی سکهای کمک کرد. با این حال چون این روغن بهتنهایی استفاده نشد، برای تایید اثر مستقل آن به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
روغن چوب سدر ممکن است بهراحتی در فروشگاههای معمولی پیدا نشود اما معمولا در عطاریها در دسترس است.
- بر اساس یک مطالعه آزمایشگاهی در سال ۲۰۲۰، «مریمگلیِ» معمولی ممکن است با وارد کردن سلولهای مرتبط با رشد مو به مرحله تکثیر، به رشد مو کمک کند. البته این اثر بالقوه باید در مطالعات انسانی بررسی شود تا مشخص شود آیا همین نتایج در انسان نیز دیده میشود یا خیر.
- روغن «درخت چای» دارای خواص ضدالتهابی، ضدباکتریایی و ضدمیکروبی است و استفاده موضعی از آن ممکن است به افزایش رشد مو کمک کند.
یک مطالعه کوچک در سال ۲۰۱۳ نشان داد ترکیب روغن درخت چای با دیکلوفناک (داروی ضدالتهاب) و ماینوکسیدیل، نسبت به مصرف ماینوکسیدیل بهتنهایی، تاثیر بیشتری در بهبود رشد مو دارد. با این حال، برای تایید این نتیجه، مطالعات بزرگتری لازم است زیرا در این پژوهش، روغن درخت چای بهعنوان عامل ضدعفونیکننده استفاده شد و هنوز مشخص نیست بهتنهایی چه تاثیری دارد.
روغنهای درخت چای با غلظتهای متفاوتی عرضه میشوند، بنابراین پیروی از دستورالعمل تولیدکننده اهمیت دارد. برخی از آنها بسیار غلیظ هستند و ممکن است در صورت استفاده نادرست، باعث تحریک پوست شوند.
عوامل اثرگذار بر رشد موها
تغذیه
تغذیه تأثیر زیادی بر سلامت مو دارد. کمبود مواد مغذی میتواند باعث ریزش مو و کاهش کیفیت آن شود.
مواد مغذی مهم برای رشد مو
پروتئین: مو از پروتئین (کراتین) ساخته شده است، بنابراین مصرف کافی پروتئین ضروری است.
ویتامین A: برای تولید سبوم ضروری است که مو را مرطوب نگه میدارد.
ویتامینهای گروه B: مانند بیوتین که در تولید کراتین نقش دارند.
ویتامین C: برای جذب آهن و تولید کلاژن مهم است.
ویتامین D: باعث تحریک رشد فولیکولها میشود.
ویتامین E: از فولیکولهای مو در برابر آسیبهای اکسیداتیو محافظت میکند.
آهن: برای رساندن اکسیژن به فولیکولها مهم است.
روی: در سنتز پروتئین و تقسیم سلولی نقش دارد.
سلنیوم: از پوست سر محافظت میکند.
یک رژیم غذایی متعادل که شامل منابع پروتئینی، میوهها، سبزیجات و غلات کامل باشد، میتواند به رشد و سلامت مو کمک کند.