نورنیوز-گروه اقتصادی: ایران یکی از بالاترین سطوح اتلاف انرژی در جهان را تجربه میکند؛ پرسش اصلی این است: چه مقدار انرژی در ایران هدر میرود و این اتلاف چه پیامدهایی برای اقتصاد، محیطزیست و آینده کشور دارد؟
بر اساس دادههای اعلام شده، راندمان نیروگاههای کشور حدود ۳۹ درصد است؛ رقمی که پایینتر از استانداردهای جهانی قرار دارد. این ناکارآمدی به معنای هدررفت سالانه حدود ۶۵ میلیارد مترمکعب گاز است؛ مقداری که میتواند نیاز چندین کشور منطقه را پوشش دهد یا صرف توسعه صنعتی و صادرات انرژی شود.
از سوی دیگر، شدت مصرف انرژی در ایران حدود ۵۰ درصد بالاتر از میانگین جهانی گزارش شده است. شدت مصرف انرژی نشان میدهد برای تولید هر واحد کالا یا خدمات، انرژی بیشتری نسبت به سایر کشورها مصرف میشود؛ مسئلهای که بهرهوری اقتصادی را کاهش داده و هزینه تولید را افزایش میدهد.
در بخش حملونقل، وضعیت نگرانکنندهتر است. مصرف سوخت خودروها ۲۰ تا ۳۰ درصد بالاتر از میانگین جهانی برآورد شده و نتیجه آن، مصرف روزانه ۲۵ میلیون لیتر بنزین مازاد است. این حجم از مصرف اضافی، فشار مستقیم بر بودجه دولت، یارانههای سوخت و همچنین آلودگی هوا وارد میکند.
بخش صنعت نیز سهم قابل توجهی در این اتلاف دارد. مصرف برق صنایع ۳۰ تا ۴۰ درصد بیش از استانداردهای جهانی است؛ موضوعی که نشان میدهد نوسازی فناوری، بهینهسازی تجهیزات و اصلاح الگوی مصرف بهطور جدی مورد غفلت قرار گرفته است.
در حوزه آب، تصویر وضعیت پایتخت بسیار معنادار است. مصرف آب شهری تهران بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ لیتر در روز برای هر نفر اعلام شده؛ رقمی که دو برابر میانگین جهانی است. این در حالی است که ایران در کمربند خشک و نیمهخشک جهان قرار دارد و با بحران مزمن کمآبی مواجه است.
در نهایت، مصرف سرانه سوخت در ایران حدود دو برابر استاندارد جهانی گزارش شده است؛ شاخصی که جمعبندی تمام مشکلات ساختاری در حوزه انرژی، از قیمتگذاری یارانهای تا ضعف فرهنگ مصرف و نبود سیاستهای بازدارنده مؤثر را نشان میدهد.
این اعداد پیام روشنی دارند: بدون اصلاحات جدی در سیاستهای انرژی، نوسازی زیرساختها و تغییر رفتار مصرفکنندگان، اتلاف انرژی همچنان یکی از پرهزینهترین چالشهای پنهان اقتصاد ایران باقی خواهد ماند.