نورنیوز-گروه فرهنگی: چهارمین روز چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر با اجرای آثاری همچون «اسبهای طاعون»، «گویا، گویا گویهایش را گم کرده»، «یک تن» و «همای» پایان یافت و نمایشهای خیابانی همچون روزهای گذشته با استقبال قابل توجه مخاطبان روبه رو شدند. «یک تن» اقتباسی آزاد از نبرد گردآفرید و سهراب در شاهنامه فردوسی است که مفهوم وطن را به هنگام حمله تورانیان به ایران برای مخاطب روی صحنه تئاتر جان میبخشد.
چهارمین روز چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر یکشنبه (پنجم بهمن ماه) با اجرای آثاری در بخشهای صحنهای، دیگرگونههای اجرایی، فجرپلاس و خیابانی با مضامین مختلف میزبان مخاطبان در مجموعه تئاتر شهر، تماشاخانههای ایرانشهر، صحنه آبی، همای سعادت، تالار حافظ، حوزه هنری، عمارت نوفل لوشاتو و پهنه فرهنگی هنری رودکی بود.
«اسبهای طاعون»
نمایش «اسبهای طاعون» کاری از گروه تئاتر «ژاو» از قزوین به نویسندگی رضا گشتاسب، طراحی و کارگردانی میثم ملازینل برگزیده جشنواره تئاتر استان و در بخش «مسابقه ایران» طی دو سانس در تالار چهارسو مجموعه تئاتر به روی صحنه رفت.
این نمایش داستان شهری را روایت کرد که گرفتار مرگ و ترس ناشی از طاعون است. در میان این ویرانی، اسبهایی نمادین ظاهر میشوند و انسان را با وجدان، تقدیر و انتخابهایش روبهرو میکنند. «اسبهای طاعون» تلاش کرد با زبانی استعاری و اپیزودیک، تصویری از انسان معاصر در مواجهه با فاجعه، تنهایی و امید را به نمایش بگذارد.
میثم ملازینل کارگردان نمایش «اسبهای طاعون» درباره تقابل اخلاق و جامعه در این نمایش گفت: «اسبهای طاعون» با زبانی شاعرانه فروپاشی انسان و جامعه را در برابر فاجعههای اخلاقی و وجودی به تصویر میکشد که در نهایت اثر، در پایان خود بارقههای امید را تزریق میکند.
وی با اشاره به زبان استعاری «اسبهای طاعون» و فضای سوررئال آن بیان کرد: از ابتدای نمایش در حال واکاوی فرضیههای ذهنی مادری هستیم که قهرمان نمایش است و برای بهتر به نمایش گذاشتن این موضوع، به سمت فضایی غیرواقعگرایانه حرکت کردیم. این نمایش از نمادها و تصویرهای ذهنی بهره میبرد.
ملازینل درباره جشنواره تئاتر فجر اظهارداشت: جشنوارههای تئاتر به ویژه جشنواره بینالمللی تئاتر فجر فرصتی برای گردهمایی هنرمندان است، همه هنرمندان تلاش میکنند علاوه بر اجراهای خوب در استان با حضور در جشنواره تئاتر فجر با دیگر هنرمندان تبادل تجربه داشته باشند. آرزوی تئاتریها در جشنواره خلاصه نمیشود اما حضور در چنین رویدادی میتواند مسیری برای دیدن و جستوجو کردن ایدهها، شیوهها و تفکرات جدید تئاتری باشد و انگیزهای برای تولید باکیفیت و متفاوتتر گروهها در سالهای بعد ایجاد کند.
همچنین امروز نمایشهای «جمهوری در اتوبوس» به نویسندگی و کارگردانی یاسین رضوانی در بخش «ایران من» در تالار سایه، «۲۴ دقیقه و ۳۳ ثانیه» به نویسندگی و کارگردانی رضا غیور در بخش «دیگرگونههای اجرایی» در تالار قشقایی و «خشم قلمبه» به نویسندگی سعید ابک و کارگردانی وحید نفر در کارگاه نمایش مجموعه تئاتر شهر اجرا شدند.
تجسم آثار نقاش اسپانیایی در یک نمایش
نمایش «گویا، گویا گویهایش را گم کرده» از تنکابن به نویسندگی، طراحی و کارگردانی فریبرز رسولیزاده پنجم بهمن ماه در بخش «دیگرگونههای اجرایی» چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر در تالار حافظ به روی صحنه رفت.
این نمایش با بهرهگیری از تاریخ، تخیل و هنر نقاشی، آثار فرانسیسکو گویا نقاش اسپانیایی قرن هجدهم را در قالب هنر نمایش ارایه کرد. گویا یکی از برجستهترین هنرمندان تاریخ هنر است که به عنوان پدر رمانتیسم و پیشرو در بسیاری از حرکات هنری بعدی شناخته میشود. او با آثارش که شامل نقاشی، گراور و طراحی است، به بررسی مسائل اجتماعی، سیاسی و انسانی پرداخت. آثار گویا نه تنها زیباییهای بصری را به تصویر میکشند بلکه گاهی اوقات به نقد اجتماعی و سیاسی نیز میپردازند.
فریبرز رسولیزاده کارگردان نمایش «گویا، گویا گویهایش را گم کرده» درباره این نمایش بیان کرد: «گویا، گویا گویهایش را گم کرده» درباره زندگی و آثار فرانسیسکو گویا نقاش اسپانیایی قرن هجدهم است. یک گالری هنری بعد از مدتها هیچ بازدیدکنندهای ندارد و افراد این گالری که بیشترشان هنرمندان مدرن و پست مدرن هنرهای تجسمی هستند؛ برای رونق گالری تصمیم به اجرای نمایشی درباره یک نقاش و آثار او میگیرند.
وی افزود: فرانسیسکو گویا، آغازگر هنر مدرن بوده که چهار دوره زندگی داشته است. دوره آخر زندگی او شامل نقاشیهای سیاه او بوه است که این آثار برایم همیشه ارزشمند است و به زندگی او علاقهمند شدم. در این نمایش قصد داشتم مواجهه گویا را با آثار یک گالری به نمایش بگذارم؛ اگر این هنرمند وارد یک گالری هنری شود و آثار گالری را به عنوان دنباله هنر او، معرفی کنند؛ برخورد، نگاه و دیدگاه او چه خواهد بود؟ هنر علیه هنر و برخورد هنر کلاسیک با هنر پست مدرن، دستمایه اجرایم شده است.
رسولیزاده درباره سبک اجرای «گویا، گویا گویهایش را گم کرده» بیان کرد: این نمایش به شیوه چرخشی و اینتراکتیو اجرا میشود؛ به گونهای که گویی مخاطب در یک گالری هنری حضور دارد و در طبقات این گالری مشغول تماشای آثار است اما متاسفانه به دلیل شرایط فعلی و با وجود تلاش ستاد برگزاری، امکان در اختیار داشتن سالنی متناسب با اجرا برایمان فراهم نشد. با این وجود سعی کردیم با آسیب کمتری به واسطه تغییر شیوه اجرایی، در تالار حافظ میزبان مخاطبان باشیم.
این کارگردان اظهارداشت: در طول سالها، صحنه تئاتر و مخاطب آن تغییر کرده است و تئاتر به اشکال متفاوت اجرا شده است. قطعا در بخش دیگرگونههای اجرایی با نگرش و نگاههای نو از کارگردانهای جدید روبهرو میشویم که برای مخاطب جذابیت بیشتری دارد و میتواند بر اثر نمایشی تاثیر بگذارد تا اینکه تنها نظارهگر باشد.
روایت «همای» در تماشاخانه سنگلج
نمایش «همای» به نویسندگی و کارگردانی ابراهیم رهگذر در بخش «ایران من» چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر در تماشاخانه سنگلج به روی صحنه رفت. این نمایش داستان سه زن را در سه دوره تاریخی روایت کرد که تلاش میکنند به حقوقشان دست پیدا کنند؛ همای دختر کارگردانی است که در تلاش است بعد از سالها نمایشی را با موضوع دختری در دوره قاجار که عاشق بازیگری است، روی صحنه ببرد اما نخستین روز نمایش با جنگ تحمیلی ۱۲ روزه رژیم صهیونیستی علیه کشورمان، همزمان میشود، در این داستانها، قصه «همای» نخستین پادشاه زن ایرانی روایت میشود.
ابراهیم رهگذر نویسنده و کارگردان نمایش «همای» درباره اجرای این اثر اظهارداشت: هنرجویی داشتم که علاقه زیادی به تئاتر داشت اما برادرش مانع از ادامه فعالیت و حضور او در کلاسها شد. این موضوع دستمایه نگارش متن اولیه بود. این متن قرار بود با پایانبندی متفاوت از آنچه اکنون روی صحنه است، اجرا شود که در پی اتفاقات جنگ ۱۲ روزه، پایانی دیگر برای آن رقم زدم.
وی گفت: «همای» به معنای سعادت و خوشبختی است که این سعادت تنها به واسطه کنار هم بودن محقق میشود، برای این نمایش از نمادها و شیوه نمایشهای آیینی سنتی همچون سایه و عروسکهای تنپوش، ماپت، فکزن و ... بهره گرفتیم تا در کنار بخش واقعگرایانه، بتوانیم دنیای خیالی نیز داشته باشیم و برای تماشاگران صحنههای جذابتری در بیان روایت ایجاد کنیم.
رهگذر درباره جشنواره تئاتر فجر بیان کرد: با تمام اتفاقات سالهای اخیر و موضوعاتی که باعث ایجاد اختلال در روند برگزاری جشنواره تئاتر فجر شده است، این رویداد همچنان جایگاه خود را در میان هنرمندان دارد و بسیاری از آنان همچنان علاقه دارند تا در این رویداد حضور داشته باشند و آن را اتفاق مهمی در مسیر فعالیت هنری خود میدانند.
نمایش «یک تن» از اصفهان به نویسندگی، طراحی و کارگردانی احسان جانمی برگزیده جشنواره تئاتر استان و در بخش «مسابقه ایران» در تالار استاد سمندریان تماشاخانه ایرانشهر اجرا شد. این نمایش داستان حمله تورانیان به دژ سفید در ایران است. در جریان این حمله، هژیر اسیر شده و قرار است نامهای به دست رستم برسد. تا قبل از رسیدن نامه به دست رستم، این قصه با روایت «شاهنامه» حکیم ابوالقاسم فردوسی بیان شده و ادامه داستان به قلم نویسنده به زبان مدرن روایت شده است.
نمایش «برای هانا» همچون روز گذشته به نویسندگی و کارگردانی مریم شعبانی و تهیهکنندگی امیرحسین شفیعی ویژه بانوان در بخش «ایران من» در تالار اندیشه حوزه هنری به روی صحنه رفت.
همچنین نمایشهای «شنبه ساعت ۱۰:۱۰» به نویسندگی و کارگردانی الهه موچانی، دراماتورژی و طراحی وحید معینی دانشمندی در تماشاخانه صحنه آبی، «راز شکست فاتحان» به نویسندگی اکبر یادگاری و کارگردانی نوید خدام عباسی در عمارت نوفل لوشاتو و «لنگه کفشهای سیندرلا» به نویسندگی و کارگردانی فرهاد اسماعیلی در تماشاخانه همای سعادت در بخش «فجر پلاس» چهل و چهارمین جشنواره تئاتر فجر اجرا شدند.
چهارمین روز چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر در بخش خیابانی میزبان نمایشهای «چهل تیکه از حکایات حکیم» از دهلران به نویسندگی حیدر رضائی و مالک آبسالان و کارگردانی مالک آبسالان، «کوران» از فلاورجان به نویسندگی سیدمحسن موسوی و کارگردانی علیرضا شمسی، «خرمگس معرکه» از کرمان به نویسندگی حسام ایرانمنش و کارگردانی محمدعلی زاهدیان و «هیچ پلاس» از لاهیجان به نویسندگی سعید خیراللهی و کارگردانی امیر امینی بود که این نمایشها همچون روزهای گذشته با استقبال قابل توجه مخاطبان در پهنه فرهنگی هنری رودکی، مقابل تالار وحدت اجرا شدند.
ایرنا