انتقال زندانی یا انتقال بحران؟

نورنیوز-گروه بین‌الملل: با فرار هزاران داعشی از زندان‌های سوریه و انتقال شماری از آنان به عراق، دولت بغداد با تهدیدی بی‌سابقه روبروست. مقام‌های عراقی در گام نخست، مذاکره با مقامات آمریکایی و سوری را در پیش گرفتند تا از گسترش این بحران جلوگیری کنند. هشدار وزیر خارجه عراق به کشورهای اروپایی مبنی بر ضرورت تقبل مسئولیت مشترک در قبال اسرا، نشان‌دهنده جدیت دولت در پیگیری منافع ملی و کاهش بار مالی و امنیتی این پدیده است. دیپلماسی فعال بغداد، پیامی روشن برای غرب مبنی بر پایان دوره هزینه‌سازی یک‌جانبه در منطقه داشت.

پاسخ میدانی بغداد به تهدید بازگشتی داعش

در کنار مذاکره، نیروهای نظامی و امنیتی عراق به‌سرعت در مرزهای سوریه و استان‌های حساس مستقر شدند. سابقه تلخ حمایت‌ و ایجاد داعش توسط برخی قدرت‌های فرامنطقه‌ای، دولت را به رویکردی حقیقت‌بینانه سوق داد؛ بر این اساس، هم ارتش و هم حشدالشعبی بسیج شده‌اند تا موج تازه تروریسم را مدیریت کنند. حضور نیروهای مردمی و ارتش نه‌تنها در خط مقدم نبرد بلکه عامل ثبات داخلی تفسیر شده و به دولتمردان امکان می‌دهد فرصت هرگونه سوءاستفاده را از تروریست‌ها و حامیان خارجی‌شان سلب کنند.

نقش آمریکا؛ از ادعای مبارزه تا ابزارسازی تروریسم

بررسی شواهد و تحرکات آمریکایی‌ها در عراق، مؤید دوگانگی در رفتار واشنگتن است. از یک سو، آمریکا مدعی مبارزه و همکاری امنیتی با بغداد است و از سوی دیگر، با انتقال و آزادسازی تروریست‌ها نقش‌آفرین بحران آفرینی مضاعف بوده است. حضور نظامی غیررسمی در استان نینوا و استفاده ابزاری از تروریست‌ها برای اعمال فشار بر جریان‌های ضدآمریکایی، بخشی از راهبرد دائمی ایالات متحده در منطقه برای بی‌ثبات‌سازی و تحمیل سیاست‌های خود بر عراق و کشورهای مجاور به شمار می‌رود.

گزینه‌های راهبردی بغداد؛ ضرورت هم‌افزایی منطقه‌ای

در سناریوی فعلی، تکیه صرف بر توافقات امنیتی با آمریکا نتیجه‌ای جز هزینه و ناامنی بیشتر نخواهد داشت. راهبرد عراق باید بر ظرفیت‌سازی نظامی داخلی، هم‌افزایی با نیروهای مقاومت، ارتش و تقویت اتحاد امنیتی منطقه با کشورهایی چون ایران استوار باشد. بهره‌گیری از تجربه مشاوره‌ای و امنیتی کشورهای همسایه و بازتعریف روابط منطقه‌ای، تنها راه خروج بغداد از دام جدید آمریکایی-صهیونیستی بوده و ضامن بقای امنیت عراق و منطقه است. هوشیاری نخبگان، مردم و نیروهای عراقی در خنثی‌سازی فتنه و جلوگیری از تکرار فجایع گذشته، همچنان نقش تعیین‌کننده دارد.