نورنیوز-گروه اجتماعی:بر اساس یافتههای یک طرح پژوهشی که با حمایت بنیاد ملی علم ایران (INSF) انجام شده است، شناسایی مولکولها و مسیرهای مولکولی مؤثر در پاسخ ایمنی پشه آنوفل علیه انگل پلاسمودیوم، چشمانداز تازهای برای کنترل و کاهش انتقال بیماری مالاریا فراهم کرده است.
طرح «بررسی تغییرات بیان ژنهای مرتبط با پاسخهای ایمنی ذاتی در غدد بزاقی پشه آنوفلس استفنسی بهدنبال عفونت با پلاسمودیوم برگئی بهمنظور توسعه استراتژی جدید کنترلی مالاریا» به سرپرستی سکینه پیراحمدی، عضو هیئتعلمی انستیتو پاستور ایران، اجرا شده است.
پیراحمدی با اشاره به اهمیت این بیماری گفت: مالاریا همچنان یکی از چالشهای جدی بهداشتی قرن حاضر محسوب میشود و بهطور متوسط نیمی از جمعیت جهان در معرض ابتلا به آن قرار دارند. در ایران نیز این بیماری بهویژه در مناطق جنوب و جنوب شرق کشور شیوع دارد و از طریق گزش پشه آنوفل ماده آلوده منتقل میشود.
وی توضیح داد: انگل پلاسمودیوم برای تکمیل چرخه انتقال خود نیازمند برهمکنشهای مولکولی پیچیدهای با بافتها و سلولهای مختلف پشه آنوفل است. حضور این انگل در بدن ناقل، مجموعهای از پاسخهای جدید ایمنی، ترمیمی و فیزیولوژیک را در پشه فعال میکند که نقش تعیینکنندهای در انتقال بیماری دارند.
این پژوهشگر با اشاره به پیشرفتهای فناورانه افزود: امروزه با توسعه روشهای نوین مولکولی از جمله توالییابیهای نسل جدید (NGS)، توالییابی RNA و بررسی RNAهای کوچک، امکان شناسایی دقیق ژنها و پروتئینهای دخیل در تعامل پلاسمودیوم و آنوفل فراهم شده است. این مطالعات تاکنون به معرفی کاندیدهای مهمی برای مهار انتقال مالاریا منجر شدهاند.
پیراحمدی تأکید کرد: هدف اصلی این تحقیق، تولید دانش فنی برای شناسایی کاندیدهای جدید و توسعه استراتژیهای کنترلی مالاریا بر پایه ناقل است؛ رویکردی که میتواند در کنار دارودرمانی و واکسن، نقش مؤثری در تحقق هدف «جهان عاری از مالاریا» ایفا کند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: بر اساس نتایج این پروژه، میتوان با دستکاری ژنتیکی ناقلین یا استفاده از روشهای پاراترانسژنزیس، مولکولهای کلیدی در پاسخ ایمنی پشه آنوفل را هدف قرار داد؛ اقدامی که میتواند بهطور مستقیم به کاهش انتقال بیماری مالاریا منجر شود.