نورنیوز- گروه اجتماعی: بارش برف در تهران برای روز سه شنبه ۳۰ دی ماه به عنوان اتفاقی دلگرمکننده در برابر عقبماندگی پایتخت از میانگین بارشها قرار میگیرد. این وضعیت به وجودآورنده پرسشی مهم برای تابستان پیش روست؛ با این دست فرمان آیا سال جدید باری دیگر با بحران آب مواجه خواهیم بود؟
احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی به بررسی وضعیت سدهای تهران، میانگین بارندگی و رودخانههای آن پرداخته و اشارهای به بارندگیهای سایر استانها دارد.
۷ سانتیمتر عقبماندگی در تهران وجود دارد
احد وظیفه میگوید: «بارندگی در تهران همچنان کمتر از نرمال است. در حال حاضر، پایتخت با پهنه ۱۴۵۰۰ کیلومتر مربع باید تاکنون ۱۰۰ میلیمتر باران دریافت کرده باشد، به بیانی حدود ۱۰ سانتیمتر، اما تا امروز سهشنبه ۳۰ دیماه تنها ۳ سانتیمتر، معادل ۳۰ میلیمتر باران دریافت شده است. بنابراین، حدود ۷ سانتیمتر عقبماندگی در تهران وجود دارد، در حالی که کل بارش سالیانه آن ۲۸ سانتیمتر است و نیمه اول سال آبی در حال پایان یافتن است.»
در یکی دو هفته آینده، بارندگی در تهران پیشبینی میشود
طبق پیشبینی او: «البته در یکی دو هفته آینده بارندگی در تهران پیشبینی میشود، اما همچنان عقبماندگی باقی خواهد ماند. جبران این عقبماندگی برای رسیدن به وضعیت نرمال در نیمه دوم سال آبی، که شامل دو ماه باقیمانده زمستان و دو ماه بهار است، احتمال کمی دارد، چراکه در خرداد و تابستان معمولا بارندگی نداریم. در این چهار ماه باید ۳۰ میلیمتر از ۲۸۰ میلیمتر کل بارش سالانه دریافت شود، یعنی ۲۵۰ میلیمتر کمبود وجود دارد که به طور میانگین حدود ۶۰ میلیمتر برای هر ماه است. این در حالی است که میانگین بارش ماههای بهمن، اسفند، فروردین و اردیبهشت معمولا کمتر از ۶۰ میلیمتر است، بنابراین با احتمال قوی در تهران کمبارشی خواهیم داشت.»
سدها خالی و تابستان آینده گرمتر خواهد بود
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی در مورد وضعیت سدهای تهران میگوید: «سدهای تهران خالی هستند و پیشبینی میشود تابستان پیش رو دمایی بالاتر از نرمال داشته باشیم؛ بنابراین شرایط برای فصل گرم بسیار پیچیده خواهد بود و نگرانی وجود دارد. وزارت نیرو باید هر اقدامی که برای مدیریت آب لازم است انجام دهد تا میزان قطعی آب به حداقل برسد.»
حال سد طالقان خوش نیست
سد طالقان که به تازگی در مسیر آبرسانی به تهران قرار گرفته نیز از نظر وظیفه حال چندان خوشی ندارد؛ او در این مورد میگوید: «سد طالقان در حال حاضر مجموع آب پایینتری نسبت به حد معمول دارد، چرا که آن منطقه نیز با تنش آبی مواجه بوده است. باقی سدهای تهران نیز خالی هستند و برای تامین آب شهر، مستقیما از سد طالقان استفاده میشود. در حال حاضر پشت سدها نیز آبی جمع نخواهد شد؛ برفهای بالادست ذوب نمیشوند بلکه تا بهار به تدریج آب میشوند. حجم آب رودخانهها در فروردین و اردیبهشت افزایش یافته و در خرداد به اوج میرسد، زیرا دما بالا رفته و بارشهای بهاره نیز به حجم رودخانهها افزوده و سدها را پر میکند. بنابراین اگر زمستان و بهار نرمال باشند، شرایط قدری بهتر میشود، اما در غیر این صورت انتظار وضعیت ناخوشایندی وجود دارد.»
رودخانههای دائم تهران کمجاناند
وظیفه در مورد وضعیت رودخانههای دائمی میگوید: «در خصوص رودخانههای دائمی تهران، دو رودخانه اصلی کرج و جاجرود در حال حاضر وجود دارند که یکی به سد امیرکبیر و دیگری به سد لتیان میریزد. یک رودخانه دائمی دیگر مربوط به سد لار است که از بخشهای غربی رشتهکوه دماوند سرچشمه میگیرد. این سه رودخانه دائمی در نزدیکی تهران قرار دارند و در حال حاضر جریان آنها به حداقل رسیده و بسیار کمجان است، زیرا بارشها بسیار پایین بوده.»
تهران و البرز از نظر بحران آب در بدترین وضعیت قرار دارند
او در ادامه میگوید: «به این دلیل که کمبارشی در تهران برای چند سال پیاپی اتفاق افتاده است، این مساله که امروز سدها خالی و رودخانهها کمآب باشند، غیرقابل باور نیست. از سوی دیگر، این وضعیت رطوبت خاک را کاهش داده و کمآبی در تهران و البرز را تشدید کرده است. در واقع، از نظر بحران آب، تهران و البرز در بدترین وضعیت قرار دارند، زیرا هر دو حوزه به یکدیگر وابسته هستند و رودخانه کرج و سد طالقان هر دو این حوزه را تامین میکنند. این دو حوزه و همچنین رودخانه جاجرود و سدهای لتیان و لار با کمبارشی مفرط و بدون آب مواجه هستند و انتظار میرود در طول مدت باقیمانده مقداری آبگیری انجام شود تا بتوان از آن در فصل گرم استفاده کرد.»
تنش آبی در حوزه دریاچه ارومیه کاهش یافته
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی میگوید: «استان مرکزی و شهر اراک نیز در معرض تهدید هستند. خراسان رضوی با وجود اینکه بارشهای نرمالی داشته است، به دلیل خالی شدن سد دوستی، در معرض تهدید قرار دارد. آذربایجان و تبریز هم شرایط ناگواری داشتهاند، اما با توجه به بارندگیهایی که در حوزه دریاچه ارومیه رخ داده، تا حدی تنش آب کاهش یافته است. همزمان با افزایش باران، مصرف نیز کاهش یافته که این امر برای بهبود وضعیت کارآمد بوده است، اما ممکن است در تابستان دوباره با بحران آب مواجه شویم.»
بارندگیهای آتی احتمالا نرمال است
او در نهایت تاکید کرد: «به طور کلی، پیشبینیها نشان میدهد که بارندگیهای آتی در حد نرمال باشد، اما این پیشبینی در مقیاس حوزه کوچکی مانند تهران سخت است و نمیتوان از الان آن را قطعی اعلام کرد. با این حال، در میانگین کشوری احتمال دارد بهار امسال نسبت به بهار سال گذشته شرایط بهتری داشته باشد. مدلهای عددی نیز نشان میدهد که وضعیت بلندمدت معمول و متناسب خواهد بود. البته این اطلاعات مربوط به ماه قبل است و به دلیل قطعی اینترنت، اطلاعات بهروز در دسترس نیست که بتوان آن را ارائه کرد.»