نورنیوز-گروه بین الملل: در آستانه برگزاری نشست داووس با شعار «روح گفتوگو»، فضای روابط میان ایالات متحده و اروپا بیش از هر زمان دیگری متشنج و بیثبات به نظر میرسد. اگرچه قرار است رهبران مهمی همچون «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا، «امانوئل مکرون» رئیسجمهور فرانسه، «فریدریش مرتس» صدراعظم آلمان و «اورسولا فوندرلاین» رئیس کمیسیون اروپا در این گردهمایی حضور یابند، اما به نوشته اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک «حقیقت این است که در حال حاضر روح گفتوگو بسیار اندک است و حتی گفتوگو میان ترامپ و همتایان اروپاییاش از آن هم کمتر.»
بحران اخیر پس از آن آغاز شد که دونالد ترامپ در شبکههای اجتماعی اعلام کرد قصد دارد تعرفهای ۱۰ درصدی بر واردات از چند کشور اروپایی از جمله فرانسه، هلند، دانمارک، نروژ، سوئد و بریتانیا اعمال کند. این تعرفهها بهاحتمال زیاد علاوه بر تعرفههای موجود خواهند بود، و تا زمانی ادامه مییابند که به گفته ترامپ توافقی برای خرید کامل گرینلند حاصل شود. او همچنین تهدید کرد در صورت حاصل نشدن چنین توافقی تا اول ژوئن (۱۱ خرداد سال بعد)، این تعرفهها به ۲۵ درصد افزایش خواهند یافت.
این تهدید، شوک بزرگی برای اروپا و حتی تحلیلگران والاستریت بود که انتظار داشتند در سال دوم ریاستجمهوری ترامپ، ثبات بیشتری در سیاستهای تجاری آمریکا ایجاد شود. همچنین تحولات مجموعهای از عوامل نگرانکننده را در کنار هم قرار داده است: رئیسجمهوری آمریکا که گویا آماده است برای تحقق اهداف خود حتی به اعمال فشار بر یک متحد ناتو یا تحمیل فروش سرزمین متوسل شود؛ دیوان عالی ایالات متحده که بهزودی قرار است درباره قانونی بودن بسیاری از تعرفههای دولت ترامپ رأی دهد؛ و اتحادیه اروپا که اکنون با تردید جدی نسبت به آینده اتحاد فراآتلانتیک و حتی درستی توافق تجاری اخیر خود با آمریکا مواجه شده است.
در واکنش به این تهدیدها، اروپا تلاش کرده است پاسخی هماهنگ ارائه دهد. اورسولا فوندرلاین و آنتونیو کوستا رئیس شورای اروپا، بر ضرورت هماهنگی میان ۲۷ کشور عضو اتحادیه تأکید کردند.
طبق این گزارش، مکرون موضعی تندتر اتخاذ کرد و تعرفههای آمریکا را «غیرقابلقبول» دانست و خواستار استفاده از «ابزار ضداجبار» (ACI) اتحادیه اروپا شد که تاکنون هرگز به کار گرفته نشده است.
«جورجیا ملونی» نخستوزیر ایتالیا که روابط نزدیکی با ترامپ دارد، ضمن اشتباه خواندن تعرفهها، مناقشه بر سر گرینلند را یک سوءتفاهم توصیف کرد و خواستار گفتوگو و تنشزدایی شد.
کمیسیون اروپا برای افزایش قدرت چانهزنی خود، در حال بازبینی بستهای ۹۳ میلیارد یورویی از تعرفههای تلافیجویانه است که پیشتر و پس از توافق تجاری «تِرنبری» با واشنگتن تعلیق شده بود. با این حال، بعید است چنین تهدیدی تأثیر جدی بر کاخ سفید بگذارد، زیرا آمریکا بهخوبی میداند که اتحادیه اروپا با رشد اقتصادی پایین و مازاد تجاری ۲۳۶ میلیارد دلاری با ایالات متحده، در موقعیت آسیبپذیری قرار دارد و منافع اعضای آن نیز همسو نیست.
دیگر نقطه ضعف اروپا، اجرایی نشدن کامل توافق تجاری آمریکا و اتحادیه اروپا است. اگرچه چارچوب این توافق تابستان گذشته مورد توافق قرار گرفت اما هنوز به تصویب نهایی نرسیده و مخالفتها در پارلمان اروپا شدت گرفته است. حتی بزرگترین گروه سیاسی این پارلمان اعلام کرده در شرایط فعلی از تصویب آن حمایت نخواهد کرد. بدون اجرای این توافق، اتحادیه اروپا ابزار مؤثری برای مقابله با تعرفههای تنبیهی ترامپ نخواهد داشت.
شورای آتلانتیک مشکل عمیقتر را نبود فضای توافق میان آمریکا و اروپا دانست و افزود: موضوع گرینلند متفاوت است. مشخص نیست اروپا چه امتیازهایی — نظامی، امنیتی، اقتصادی یا غیره — میتواند ارائه دهد که ترامپ را راضی کند. هنوز روشن نیست که آیا او به چیزی کمتر از قرار گرفتن گرینلند تحت مالکیت ایالات متحده رضایت خواهد داد یا نه. این نگرانکنندهترین بُعد تهدید است.
در داووس، «روح گفتوگو» ممکن است بهسرعت جای خود را به لحظهای سرنوشتساز بدهد. رهبران اروپایی یک بار دیگر تلاش خواهند کرد «تعامل کنند، نه تشدید تنش»؛ این همان رویکردی بود که به تثبیت حمایت آمریکا از ناتو و اوکراین کمک کرد و برای آنها آتشبس تجاری به ارمغان آورد.
ایرنا