نورنیوز- گروه بین الملل: نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، دعوت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا برای عضویت در نهاد تازهتأسیس موسوم به «شورای صلح غزه» را پذیرفت؛ نهادی که طبق ادعای واشنگتن، قرار است بر دوران گذار از حاکمیت حماس در این باریکه نظارت کند. علاوه بر ارمنستان، از کشورهای دیگری همچون روسیه، مجارستان و بلاروس نیز برای پیوستن به این شورا دعوت به عمل آمده است.
ذوقزدگی ایروان از نامه ترامپ
بامداد سهشنبه، نازلی باغداساریان، سخنگوی پاشینیان، اعلام کرد که نخستوزیر ارمنستان دعوت ترامپ را «با کمال میل و احساس مسئولیت» پذیرفته و بر تعهد ایروان به ترویج صلح تأکید کرده است.
باغداساریان همچنین متن نامه ترامپ را منتشر کرد؛ نامهای که در آن از پاشینیان دعوت شده تا در آنچه «تلاشی بسیار تاریخی و باشکوه برای تحکیم صلح در خاورمیانه و همزمان آغاز رویکردی جسورانه برای حل مناقشات جهانی» خوانده شده، مشارکت کند.
ترامپ در این نامه با ادبیاتی اغراقآمیز، شورای صلح را «تأثیرگذارترین و مهمترین هیئتی که تاکنون تشکیل شده» توصیف کرده و مدعی شده که این شورا به عنوان یک سازمان بینالمللی جدید و «اداره حاکمیتی انتقالی» تأسیس خواهد شد.
او همچنین ادعا کرده که این شورا گروهی متمایز از کشورها را گرد هم میآورد که آماده بر عهده گرفتن مسئولیت ساخت «صلح پایدار» هستند.
عضویت دائم به نرخ یک میلیارد دلار
طبق گزارش شبکه «الجزیره» قطر، پیشنویس منشور این شورا برای حدود 60 کشور ارسال شده است. نکته قابل تأمل در این طرح آمریکایی آنجاست که دولت ترامپ شرط عضویت دائم در این ساختار را مشارکت مالی سنگین تعیین کرده است؛ به طوری که هر کشور اگر بخواهد عضویت دائم داشته باشد، باید مبلغ یک میلیارد دلار نقد پرداخت کند. هنوز مشخص نیست که آیا ارمنستان به عنوان یکی از «اعضای موسس»، در آینده عضویت کامل خود را حفظ خواهد کرد یا خیر.
الجزیره با استناد به بیانیه کاخ سفید، ساختار این شورا را تشریح کرده که در رأس آن یک «شورای اجرایی موسس» قرار دارد. این شورا که «کنترل منابع مالی و تعیین چشمانداز استراتژیک» را در دست دارد، به ریاست شخص ترامپ اداره خواهد شد و شامل تعدادی از مقامات و مدیران اجرایی با روابط نزدیک با اسرائیل و آمریکا است، اما هیچ چهره فلسطینی یا عربی در سطوح عالی آن حضور ندارد.
ابهام در مأموریت؛ فراتر از بازسازی غزه
اگرچه در ابتدا گفته میشد هدف اصلی این شورا نظارت بر بازسازی نوار غزه است، اما در اساسنامه آن هیچ اشاره مستقیمی به این منطقه تحت محاصره فلسطین نشده است؛ مسئلهای که احتمال وجود یک مأموریت گستردهتر و فراتر از خاورمیانه را تقویت میکند. به نوشته نیویورک تایمز، اساسنامه شورا به همراه دعوتنامهها در اواخر هفته گذشته برای اعضای احتمالی ارسال شده است.
کاخ سفید روز جمعه اعلام کرد که چهرههای شاخصی در ترکیب این شورا حضور خواهند داشت. از جمله این افراد میتوان به «مارکو روبیو» وزیر امور خارجه آمریکا، «جرد کوشنر» داماد و مشاور ارشد سابق ترامپ (که طراح اصلی طرحهای پیشین آمریکا در منطقه بود) و «آجای بانگا» رئیس بانک جهانی اشاره کرد.
صفبندی کشورها و ابهام در موضع باکو
تاکنون تعدادی از رهبران جهان به دعوت ترامپ پاسخ مثبت دادهاند. کشورهایی نظیر ازبکستان، قزاقستان، آرژانتین، پاراگوئه و مجارستان آمادگی خود را اعلام کردهاند. در مقابل، کشورهایی مانند روسیه، بلاروس، ترکیه، انگلیس و اتحادیه اروپا هنوز پاسخ قطعی ندادهاند.
وضعیت دعوت از جمهوری آذربایجان نیز در هالهای از ابهام قرار دارد. در منابع داخلی و خارجی خبری از دعوت باکو نیست. الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان، در اوایل ژانویه اعلام کرد که کشورش قصد ندارد نیروی حافظ صلح به غزه اعزام کند. این موضعگیری پس از آن اتخاذ شد که گزارشهایی مبنی بر تمایل غرب برای سپردن مدیریت «نیروی ثباتساز» در غزه به باکو منتشر شده بود.
از زمان نشست واشنگتن در آگوست 2025، هم پاشینیان و هم علیاف به طور منظم در پیامهای سیاسی ترامپ حضور داشتهاند. رئیسجمهور آمریکا بارها از میانجیگری خود در توافق صلح میان ایروان و باکو (که شامل پاراف پیمان صلح بدون امضای نهایی بود) به عنوان یکی از موفقیتهای سیاست جهانی خود یاد کرده و مدعی شده که این یکی از هشت جنگی است که او پایان داده است.