نورنیوز-گروه بینالملل: گمانهزنیهای اخیر پیرامون نقشآفرینی برخی کشورهای منطقهای برای کاهش تنش میان تهران و واشنگتن، ابعاد جدیدی به تحولات غرب آسیا بخشیده است. در حالی که تهران بر پایبندی خود به میز مذاکره و سابقه بدعهدی طرف غربی تأکید دارد، بازیگران منطقهای و فرامنطقهای باید مجموعهای از چهارچوبها را در فرآیند میانجیگری مد نظر قرار دهند. حساسیت این امر از آنجا ناشی میشود که سابقه آمریکا نشان داده است، این کشور حتی در میانه مذاکرات نیز ممکن است به گزینههای نظامی و ایجاد آشوب روی آورد. انتظار برای عدول ایران از آمادگیهای دفاعی خود بدون تحقق خطوط قرمز تعیین شده، اقدامی مغایر با امنیت ملی و منافع منطقهای تلقی میشود.
کانون دیپلماسی منطقهای ایران: فراتر از میانجیگری غرب
سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بر پایه همگرایی با همسایگان استوار است. تعاملات دیپلماتیک اخیر با کشورهایی چون عراق، قطر، عربستان و پاکستان، امری طبیعی در راستای این محور راهبردی است. تقلیل دادن این سطح از تعاملات صرفاً به نقش میانجیگری برای حل تنش با غرب، یک ارزیابی خلاف واقع است که غالباً با هدف کماهمیت جلوه دادن همگرایی منطقهای تهران و القای انزوای آن مطرح میشود. این رویکرد با واقعیتهای میدانی و اولویتهای سیاست خارجی ایران همخوانی ندارد.
راهحل تنشزدایی: تغییر رفتار آمریکا، نه صرفاً مذاکره
ایران همواره با نگاهی دوستانه به دغدغههای منطقهای همسایگان توجه کرده و طرحهای تنشزدایی را مورد ارزیابی قرار داده است. با این حال، پذیرش این حقیقت که زمینهساز اصلی تنشها در منطقه، عملکرد آمریکا است، ضروری است. هرگونه اقدام برای کاهش حساسیتها باید در چارچوب تغییر رفتار آمریکا و همزمان با مقابله قاطع در برابر رژیم صهیونیستی صورت پذیرد. درخواست صرف رویکرد دیپلماتیک از ایران در حالی که هیچ اقدامی علیه اقدامات تحریکآمیز آمریکا و رژیم صهیونیستی صورت نمیگیرد، مردود است. میانجیگری مؤثر باید به ظرفیتسازی منطقهای در برابر بازیگرانی بینجامد که منافع خود را در بحرانآفرینی جستجو میکنند.
شروط راهبردی و آمادگی نظامی تغییرناپذیر
حقیقت انکارناپذیر این است که آمریکا در عمل پایبندی خود را نسبت به هیچ عهدی، حتی در قبال متحدانش، اثبات نکرده است. بنابراین، امید بستن به میانجیگری برای ایجاد امنیت پایدار در منطقه غرب آسیا بیفایده است. راهبرد نهایی در برابر این رویکرد، صفآرایی در قالب نظم نوین جهانی است؛ چرا که تجربه نشان داده قدرت بازدارنده در برابر واشنگتن، «زبان زور» است. در این میان، ایران میز مذاکره را ترک نکرده، اما حاضر به عقبنشینی از اصول خود نیست. پیششرطهای اساسی مذاکره شامل حفظ حقوق هستهای، عدم ورود به مباحث موشکی و منطقهای، محکومیت تجاوزات آمریکا و صهیونیستها، پرداخت غرامت، و تضمین عینی عدم تکرار دخالتها است. همزمان، ایران فریب جابهجاییهای تاکتیکی را نخورده و آمادگی نظامی خود را به عنوان پشتوانهای انکارناپذیر برای هرگونه دیپلماسی، حفظ کرده است.
نورنیوز