نورنیوز- گروه اجتماعی: عباس مسجدی آرانی، رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، در یک برنامه تلویزیونی به تشریح نقش و وظایف این سازمان در رسیدگی به امور جانباختگان حوادث اخیر پرداخت.
مسجدی گفت: سازمان پزشکی قانونی کشور سالانه قریب به دو و نیم میلیون پرونده را که از مراجع قضایی ارجاع میشود، مورد بررسی قرار میدهد. ما هیچ اقدامی را خارج از دستور قضات چه در بخش معاینات و چه در بخش آزمایشگاه در پزشکی قانونی ورود پیدا نمیکنیم، مجموعه تعیین علت فوت یا احیاناً قصور پزشکی، روندی کاملاً علمی، فنی و تخصصی دارد.
رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور در پاسخ به سوالی درباره امکان حضور خانوادهها و بستگان جانباختگان در کنار اجساد، توضیح داد که این امر به دلیل ملاحظات روانشناختی و وضعیت روحی مراجعین امکانپذیر نیست. معمولاً افرادی که به ما مراجعه میکنند یا عزیزی را از دست دادهاند، عمدتاً افراد دردمند هستند و در شرایط روحی روانی عادی نیستند. این رویه، نه تنها در ایران بلکه در سطح جهانی مرسوم است.
وی تنها استثنا را برای شناسایی هویت فرد عنوان کرد و گفت: تنها جایی که بستگان درجه یک برای شناسایی فرد و تایید هویت مثلاً اینکه این برادر من است یا این پدر من است، حضور پیدا میکنند، فقط چهره و صورت متوفی به آنها نشان داده میشود. این روندی است که در مجموعه پزشکی قانونی اتفاق میافتد.
مسجدی تاکید کرد که این سازمان با تکیه بر کارشناسان و متخصصین خود، خدمات دقیق و علمی را در راستای اجرای عدالت و پاسخگویی به مراجع قضایی ارائه میدهد.
رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور، در واکنش به حضور برخی خانوادهها و افراد در مراکز پزشکی قانونی به دنبال حوادث اخیر، بر غیرعرفی بودن و تبعات روانشناختی مواجهه مستقیم با اجساد تاکید کرد و از تلاش دشمن برای ایجاد اختلال در روند کاری این سازمان خبر داد.
مسجدی با اشاره به سوابق حوادث مشابه در سالهای گذشته از جمله وقایع سالهای ۹۸ و ۱۴۰۱، شهدای هواپیمای اوکراین و حتی جنگ ۱۲ روزه اخیر رژیم صهیونیستی که عمده شهدا به کهریزک منتقل شدند، گفت: عرف نیست و از نگاه روانشناسی نیز کار صحیحی نیست که خانواده با عزیز از دست رفتهاش مواجهه مستقیم داشته باشد. این سازمان پروتکلهای مشخصی برای شناسایی و تحویل پیکرها دارد.
رئیس سازمان پزشکی قانونی در خصوص ازدحام اخیر در مرکز کهریزک توضیح داد: این ازدحام به دلیل تعداد جانباختگان بود و مجموعه کهریزک ظرفیت محدودی دارد. سالانه قریب به ۹۰ هزار فوتی بر اساس استانداردهای علمی و دستور قاضی به پزشکی قانونی ارجاع میشوند هر فوتی که غیر طبیعی باشد، که تهران پنج درصد این آمار را به خود اختصاص میدهد. همکاران ما در کهریزک روزانه نزدیک به ۵۰ متوفی را معاینه میکنند. اگر فرض بر این باشد که تعداد جانباختگان ۲۰۰ نفر باشد، در روال عادی و آرام، حدود چهار روز زمان نیاز است تا این اجساد تعیین تکلیف شوند.
مسجدی کار پزشکی قانونی را اساساً استرسزا و دشوار توصیف کرد و افزود: پزشکان ما نیز انسان هستند و از جهت روانی و عاطفی، معاینه انواع اجساد شرایط سختی را برایشان رقم میزند.
وی با اشاره به حوادث اخیر، اظهار کردبه نظر من، اساساً این اتفاقات اخیر در یک سناریوی کشتهسازی توسط دشمن و تروریستها برنامهریزی شده بود. بخشی از افرادی که ما در کهریزک شاهد حضورشان بودیم، عزیزی را از دست نداده بودند و با هدف ایجاد اختلال در کار پزشکان ما حضور یافته بودند. عکسها و فیلمهایی که گرفتند نیز نشاندهنده این بود که همه افراد حاضر، خانوادههای داغدار نبودند و اقدام آن ها در هیچ کجا دنیا عرف نیست.
مسجدی تاکید کرد که سازمان پزشکی قانونی برای خانوادههای واقعی، سالنهای ویژهای برای پذیرایی، نمایش عکسها و کمک به شناسایی عزیزانشان (تنها از طریق چهره و صورت) در نظر گرفته است. حلقههایی که دشمن و تروریستها برنامهریزی کرده بودند، همین بود که بتوانند به عواطف و احساسات مردم غلبه پیدا کرده و تصاویر را در شبکههای خود منتشر کنند.
رئیس سازمان پزشکی قانونی از ورود غیرقانونی و شکستن دربها توسط برخی افراد خبر داد و گفت: یک حجم عظیمی از مردم وارد سالن تشریح و سالن بحران ما شدند. همکاران من نهایت تلاش خود را برای برقراری آرامش انجام دادند، حتی با وجود اینکه افرادی ناسزا گفتند و برخی پزشکان متخصص ما مورد آسیب قرار گرفتند.
وی بار دیگر بر ملاحظات روانشناختی تاکید کرد و گفت: از جهت روانشناختی و روحی، مواجه شدن با اجساد، به خصوص اجسادی که به شدت آسیب دیدهاند مانند اجساد سوخته یا دارای جراحات متعدد، کار صحیحی نیست و تاثیرات درازمدتی بر روان بیننده خواهد داشت. تنها در موارد ضروری و برای شناسایی، آن هم صرفاً از طریق چهره، این مواجهه صورت میگیرد.
شرح سوله بحران کهریزک و روند معاینه اجساد
مسجدی به سوله بحران این سازمان در کهریزک اشاره کرد و توضیح داد: این سوله ظرفیتی قریب به ۲۰۰ نفر دارد و اجساد جانباختگان و شهدا روی تختهای موجود در آن مورد معاینه قرار میگیرند.
وی بر غیرعادی بودن حضور افراد متفرقه در کنار اجساد تأکید کرد و افزود: اینها همکاران من نیستند که بین اجساد قدم میزنند؛ این یک عرف نیست و یک شرایط عادی محسوب نمیشود چرا برخی از اجساد مورد معاینه قرار گرفتند و برخی در لیست انتظار هستند.
رئیس سازمان پزشکی قانونی در ادامه به روند انتقال اجساد به بهشت زهرا اشاره کرد و گفت: اجسادی که توسط همکاران من معاینه شدهاند، در محوطه مجموعه کهریزک منتظر کانتینر هستند تا برای تحویل به خانوادههایشان به بهشت زهرا منتقل شوند.
مسجدی درباره زمانبر بودن معاینات تخصصی بیان کرد: کار معاینه همکاران ما برای هر جسد در شرایط عادی، کمتر از یک ساعت زمان میبرد تا کالبدشکافی و نمونهبرداریهای لازم انجام شود. در موارد گلولهخوردگی نیز کارشناس اسلحه و تشخیص هویت حضور دارد و در تمام حوادث دستهجمعی به همین روال است.
وی تردد آمبولانسها به کهریزک و بهشت زهرا را یک کار روتین روزانه برای انتقال اجساد معاینهشده یا تحویل اجساد جدید دانست.
مسجدی با اشاره به مشاهدات شخصی خود از حوادث اخیر در تهران، گفت: خودم روز جمعه، به جهت ترددی که آخر شب داشتم، وسط این تروریستها در تهران افتادم. کمتر از سه دقیقه، این افراد با لباسهای مشکی و کلاههایی که صورتشان را پوشانده بود و فقط چشمانشان پیدا بود، یکی از خیابانهای بزرگ را بستند و به آتش کشیدند.
وی با ابراز ناراحتی شدید از نحوه برخورد این افراد با مردم عادی، ادامه داد: حدود چهل تا پنجاه خودرو که زن، بچه و سالمند در آنها بودند، در ثانیه اول گرفتار شدند. این افراد بیچاره میخواستند از کنار سطلهای زباله آتشگرفته رد شوند، اما با چوب، قمه و احتمالاً اسلحه، اجازه عبور نمیدادند. قطعا این کار یک معترض نیست، کار یک اغتشاشگر است؛ حتی به نظر من اغتشاشگری که حتماً مأموریت خارج از کشور به او داده شده که اینگونه داعشیمسلکانه و وحشیانه با زن و بچه مردم مواجه میشود.
رئیس سازمان پزشکی قانونی به شدت جراحات وارده به مصدومین اشاره کرد و گفت: بسیاری از مصدومین در بیمارستانها، عناصر حیاتیشان آسیب دیده است. قطعاً این افراد آموزش دیدهاند که چگونه چاقو یا تبر را وارد کنند تا میزان صدمات بیشتر باشد و چگونه از مواد اشتعالزا استفاده کنند.
وی همچنین به نوع سلاحهای بهکار رفته اشاره کرد و افزود: نوع اسلحههایی که در برخی از گلولهخوردهها مشاهده شد، اساساً سازمانی نیست. این نشان میدهد که حتماً یک طراحی در راستای کشتهسازی و به قصد قتل و کشتار اتفاق افتاده است.
مسجدی تأکید کرد: سناریوی دشمن دقیقاً همین بود که بتوانند به عواطف و احساسات مردم غلبه کرده و تصاویر را در شبکههای خود منتشر کنند. اولین بار بود که من دیدم همکاران پزشک ما بر سر یک جنازه متأثر میشوند و گریه میکنند، چرا که نوع آسیبها و جراحات بسیار بیسابقه و دلخراش بود. اساساً دی ماه ۱۴۰۴ با سایر موارد و بحرانها و حوادث دسته جمعی سالهای گذشته ما متفاوت بوده است.
رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور در ادامه در واکنش به شایعاتی پیرامون شماره کاور متوفیان، گفت: به طور متوسط سالانه ۹۰ هزار جسد بر اساس دستور قضایی به مراکز پزشکی قانونی ارجاع داده میشوند که ۱۵ هزار مورد آن مربوط به استان تهران است؛ بنابراین از اول فروردین با کد ۰۰۰۰۱ شمارهگذاری اجساد را آغاز میکنیم. این آمار تا پایان اسفند ماه معمولا کمتر از ۱۵ هزار نفر است که جواز دفن آنها در پزشکی قانونی کهریزک صادر میشود.
وی افزود: در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه ۷۶۰ نفر شهید شدند و شمارهگذاری اجساد آنها نیز بر همین اساس انجام شده است.
مسجدی تصریح کرد: روزانه ۴۰ تا ۵۰ جسد در پزشکی قانونی کهریزک معاینه میشوند. بر اساس جوازهای دفن صادره این عدد در تاریخ ۳ دی ماه ۱۴۰۴، ۱۱ هزار و ۳۶ نفر بوده است؛ یعنی تا این تاریخ ۱۱ هزار و ۳۶ جسد از ابتدای سال در پزشکی قانونی کهریزک معاینه شدند. این عدد تا ۱۸ دی ماه احتمالا به حدود ۱۲ هزار نفر رسیده است و این عدد طبیعتا تا پایان سال افزایش خواهد داشت.
وی بیان کرد: برخیها با انتشار عکس کاور جسدها و به اشتباه گفته بودند ۱۲ هزار نفر کشته شده در کهریزک وجود داشته که این ادعا کذب است و این آمار مربوط به متوفیان سال ۱۴۰۴، از ابتدای سال تاکنون است.
وی با تاکید بر اینکه قطعا این اتفاق از سوی خانوادههای کشته شدهها انجام نشده است، گفت: در آن شرایط هرکس به دنبال پیکر عزیز کشته شده خود بود و مردم سعی میکردند زودتر جواز دفن را دریافت کنند. قطعا این کار سناریوی از پیش تعیین شده دشمنان بوده است. ما هیچ وقت در حوادث، آمار خود را صفر نمیکنیم و آمار خود را در هر صورت ادامه میدهیم. زیرا این آمار هم در سیستم ثبت احوال و هم در سیستم وزارت بهداشت ثبت میشود.
رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور عنوان کرد: همکاران ما برای هر پیکر یک کد و پابند اختصاص میدهند و این کد در سیستم ثبت احوال مینشید و امکان تغییر آن وجود ندارد.
وی در پایان گفت: ما وظیفه داریم بهترین خدمات را برای مردم و کشور داشته باشیم. در این فرصت از همه همکارانم که خالصانه در این مدت خدمت کردند تقدیر و تشکر میکنیم. همچنین به عنوان یک شهروند از همه نیروهای انتظامی و امنیتی، بسیجیان و حافظان امنیت و همینطور مردم عزیز که تیر خلاص را به فتنههای دشمن زدند تقدیر و تشکر میکنم.