نورنیوز-گروه اجتماعی: در شرایط خاص، بیش از هر زمان دیگری لازم است از سلامت روان خود و اطرافیانمان مراقبت کنیم. همچنین باید بیش از پیش حواسمان به سالمندان، بهویژه سالمندان تنها، باشد. چرا که روزهای بحرانی و حوادث همراه آن، نهتنها سلامت جسمی را تهدید میکند، بلکه سلامت روانی را نیز در معرض آسیبهای جدی قرار میدهد: ترس، اضطراب، ناتوانی، درماندگی، سوگ، بیخوابی و بسیاری احساسات دیگر، بخشی از تجربه روانی افراد در بحرانهاست.
در سنین سالمندی، سلامت روان به اندازه سلامت جسمی مهم است. ناآرامی و بحران میتواند باعث ایجاد سطوح بالایی از استرس، اضطراب و افسردگی شود. بنابراین، توجه منظم به وضعیت روانی برای جلوگیری از خستگی عاطفی مهم است. مراقبت از خود به حفظ شفافیت ذهن، حمایت از خلق و خوی مثبت و کاهش تأثیر منفی موقعیتهای استرسزا کمک میکند. وقتی از سلامت خود مراقبت میکنیم، نه تنها نشاط خود را افزایش میدهیم، بلکه به یک پشتیبان قابل اعتماد برای اطرافیانمان نیز تبدیل میشویم. مهم است به یاد داشته باشیم که رفاه ما بر عزیزان، خانواده و دوستانمان تأثیر میگذارد. روحیه قوی و سالم، کلید توانایی ما در غلبه بر مشکلات و حمایت از دیگران است.
نکاتی که در ادامه میآید، میتواند به کاهش آسیبهای روانی ناشی از بحران و تقویت سازگاری در این شرایط دشوار به سالمندان کمک کند:
۱. احساسات خود را بپذیرید، سرکوب نکنید
ترس، اندوه، خشم و اضطراب در زمان بحران طبیعیاند. انکار یا سرکوب این احساسات نهتنها آنها را از بین نمیبرد، بلکه فشار روانی را افزایش میدهد. آگاهی از هیجانهایی که تجربه میشود، نامگذاری و پذیرش آن هیجانها، پایه بسیاری از درمانهای روانشناختی مبتنی بر تروماست.
۲. به اطلاعات موثق و محدود دسترسی داشته باشید
دریافت بیش از حد اخبار، بهویژه از منابع غیررسمی، اضطراب و نگرانی را تشدید میکند. راهکار توصیهشده، استفاده از منابع خبری معتبر و در عین حال محدودسازی میزان استفاده از اخبار است.
۳. از ارتباط انسانی غافل نشوید
ارتباط اجتماعی یکی از مهمترین عوامل محافظتکننده در برابر اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و افسردگی است. توصیه میشود سالمندان، بخصوص آنهایی که تنها هستند، با ایجاد یا حفظ ارتباطات خانوادگی، دوستان و روابط اجتماعی به کاهش احساس انزوا و افزایش تابآوری روانی خود کمک کنند.
۴. روال زندگی را تا حد امکان حفظ کنید
حفظ عادات روزمره، به افراد حس پیشبینیپذیری، کنترل و ثبات میدهد که برای مقابله با بحران بسیار ضروری است. این توصیه در برنامههای خدمات سلامت روان و حمایت رواناجتماعی سازمان ملل نیز تاکید شده است.
۵. تکنیکهای ساده آرامسازی را تمرین کنید
نفس عمیق، تمرینهای توجهآگاهی (Mindfulness) و حرکات بدنی ساده از ابزارهای مهم برای تنظیم هیجانی هستند. این تکنیکها توسط سازمان جهانی بهداشت بهعنوان مداخلات سطح اول توصیه میشوند.
۶. به قدر نیاز بخوابید
شاید عجیب به نظر برسد، اما خواب یکی از بنیادیترین نیازهای بدن انسان است که نهتنها به سلامت جسمی و روانی کمک میکند، بلکه عملکرد مغز و قلب را هم تحت تأثیر قرار میدهد. این فاکتور در سالمندان و خصوصاً در شرایط بحرانی به شدت حائز اهمیت است.
۷. در صورت نیاز، از کمک حرفهای استفاده کنید
در صورت بروز نشانههای هشداردهنده مانند افکار آسیبرسان، اختلال خواب شدید یا بحران روانی، دریافت کمک تخصصی برای سالمندان بسیار ضروری است.
در ایران، خدمات روانشناسی زیادی به صورت حضوری یا تلفنی، مانند خط ۱۴۸۰ سازمان بهزیستی کشور ارائه میشود و مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره انجمن روانشناسی ایران با آدرس (https://iranpa.org/clinic/) از جمله این مراکز است.
ایسنا