نورنیوز-گروه بینالملل: تحولات اخیر پیرامون سوریه نشان میدهد که الگوی مورد نظر آمریکا برای مدیریت بحرانهای منطقهای، نه بر مبنای گفتوگوهای سیاسی شفاف، بلکه بر پایه سازوکارهای امنیتی و اقتصادی پشتپرده طراحی شده است. پیشنهاد تشکیل «اتاق عملیات مشترک» میان سوریه و رژیم صهیونیستی در اردن، آنهم با تمرکز بر خلع سلاح جنوب سوریه و تثبیت وضع موجود مرزی، گویای این واقعیت است که هدف اصلی، مهندسی امنیتی محیط پیرامونی رژیم صهیونیستی است، نه حل ریشهای بحران سوریه. پیشبینی تبدیل مناطق مرزی به منطقه اقتصادی با تأمین مالی کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز نشان میدهد که این طرح، بیش از آنکه سیاسی باشد، تلاشی برای پیوند زدن امنیت، اقتصاد و مهار ژئوپلیتیکی سوریه است. صدور بیانیه مشترک نشست سهجانبه پاریس نیز مهر تأییدی بر جدی بودن این سناریو است.
آمریکا؛ بازیگری با کارنامه بحرانسازی
میانجیگری آمریکا در این فرآیند، خود بزرگترین نشانه بحرانزا بودن طرح است. کارنامه ایالات متحده در غرب آسیا و جهان، مملو از لشکرکشی نظامی، کودتا، تحریم، تروریسم اقتصادی و بیثباتسازی ساختاری کشورهاست. از جنگافروزی در اوکراین تا ربایش رئیسجمهور قانونی ونزوئلا و از ناامنسازی غرب آسیا تا تهدید متحدان اروپایی، آمریکا نشان داده که میانجی صلح نیست. راهبرد امنیت ملی واشنگتن نیز بهصراحت، اولویت را تأمین امنیت رژیم صهیونیستی، سلطه بر آبراههای حیاتی و مقابله با هر تهدیدی علیه منافع خود میداند. بر این اساس، اتاق عملیات مشترک پیشنهادی، نه طرحی برای صلح، بلکه ابزاری برای مدیریت بحران به نفع یکجانبه آمریکا و تلآویو است.
جولانی؛ تطهیر یک چهره تروریستی
ضلع سوری این معادله، یعنی جولانی و جریان حاکم بر دمشق، خود یکی از پرابهامترین و پرمسئلهترین بازیگران صحنه امنیتی منطقه است. فردی با سابقه سرکردگی گروه تروریستی تحریرالشام، که سالها در فهرست گروههای تروریستی قرار داشته و برای او جایزه تعیین شده بود، اکنون در حال بازتعریف بهعنوان شریک امنیتی غرب معرفی میشود. گزارشها از یک سال حاکمیت این جریان، حکایت از استمرار کشتار، جنایتهای سازمانیافته و وخامت وضعیت انسانی در سوریه دارد. در عین حال، تلاش برای عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی، آشکارا با خواست عمومی مردم سوریه در تعارض است؛ امری که بارها به شکل اعتراضات مردمی بروز یافته است. پذیرش ایدههایی چون افتتاح دفتر رابط اسرائیل در دمشق، نشان میدهد که اولویت جولانی، نه منافع ملی سوریه، بلکه جلب رضایت آمریکا و تلآویو است.
رژیم صهیونیستی؛ عامل ناامنی ساختاری
ضلع سوم این اتاق مشترک، رژیم صهیونیستی است؛ رژیمی که نهتنها در یک سال گذشته دامنه اشغالگری خود را از جولان تا قنیطره و حومه دمشق گسترش داده، بلکه زیرساختهای نظامی و امنیتی سوریه را نیز هدف قرار داده است. کارنامه این رژیم، از نسلکشی در غزه و کرانه باختری تا تجاوز به سوریه و لبنان، بیانگر ماهیت تروریستی و آپارتایدی آن است. رژیمی که بهواسطه حمایت غرب، عملاً به ابزار اجرای «کارهای کثیف» قدرتهای فرامنطقهای تبدیل شده است. بر این اساس، اتاق عملیات مشترک، بیش از آنکه سازوکار امنیتی باشد، تلاشی برای خروج این رژیم از انزوای جهانی و تثبیت اشغالگری آن در سوریه است.
بر این اساس، اتاق مشترک آمریکا، رژیم صهیونیستی و جولانی، هرچند با ابهاماتی همراه است، اما در ماهیت خود چیزی جز یک «مثلث شوم» علیه امنیت منطقه نیست. این طرح نهتنها امنیت سوریه را تأمین نخواهد کرد، بلکه بستر بحرانهای جدیدی را فراهم میسازد که دامنه آن کل غرب آسیا را دربرمیگیرد. در چنین شرایطی، همگرایی کشورهای منطقه و کنشگران مستقل بینالمللی برای مقابله با این سناریوی بحرانساز، ضرورتی انکارناپذیر است.
نورنیوز