نورنیوز- گروه اجتماعی: تحقیقات ژنتیکی جدید نشان میدهد خرسهای قهوهای منزوی در ایتالیا، پس از قرنها زندگی در مجاورت انسانها، به شکل چشمگیری کوچکجثهتر شدهاند و پرخاشگری آنها نیز کمتر از همنوعان خود در دیگر نقاط جهان شده است.
وبگاه سایتِکدِیلی در گزارشی آورده است:
دانشمندان میگویند این تغییرات فیزیکی و رفتاری بارز، نمونهای نادر و مستقیم از «تکامل تحت تأثیر انسان» است که درگیریها را کم کرده، ولی این جمعیت را با خطر کاهش تنوع ژنتیکی و انقراض مواجه ساخته است.
یک مطالعه علمی جدید نشان میدهد جمعیت منزوی خرسهای قهوهای در ایتالیا که قرنها در همسایگی انسانها زندگی کردهاند، از نظر جسمی و رفتاری به گونهای تکامل یافتهاند که اندازه کوچکتر و رفتار تهاجمی کمتری در مقایسه با خرسهای دیگر دارند.
این مطالعه که در مجله زیستشناسی مولکولی و تکامل/ Molecular Biology and Evolution منتشر شده، نمونه بارزی از تأثیر مستقیم فعالیتهای انسانی بر تکامل گونههای وحشی است.
جمعیتی که انزوا و تعامل با انسان آن را شکل داده است
خرس قهوهای اَپِنین با نام علمی خرس قهوهای مارسیکایی (Ursus arctos marsicanus) یک جمعیت نادر و در معرض خطر انقراض است که تنها در مرکز ایتالیا زندگی میکند. مطالعات نشان میدهد این گروه حدود ۲ تا ۳ هزار سال پیش از سایر خرسهای قهوهای اروپایی جدا شده و از دوران روم باستان به طور کامل منزوی ماندهاند.
آندریا بناتزو (Andrea Benazzo)، نویسنده اصلی این مطالعه میگوید: علت اصلی کاهش و انزوای این جمعیت احتمالاً تخریب جنگلها همراه با گسترش کشاورزی و افزایش تراکم جمعیت انسانی در مرکز ایتالیا بوده است.
در مقایسه با خرسهای قهوهای اروپا، آمریکای شمالی و آسیا، خرسهای اَپِنین جثه کوچکتر، ویژگیهای متمایز سر و صورت و مهمتر از همه، رفتار آرامتری دارند.
شواهد ژنتیکی از انتخاب طبیعی تحت تأثیر انسان
پژوهشگران با تولید یک توالییابی ژنتیکی با کیفیت بالا از این خرسها و مقایسه آن با ژنوم خرسهای اسلواکی و آمریکایی، به شواهد ژنتیکی دست یافتند.
جولیا فابری (Giulia Fabbri)، یکی دیگر از نویسندگان مطالعه توضیح میدهد: نکته جالبتر این بود که ما نشان دادیم خرسهای اَپِنین دارای امضای ژنتیکی انتخاب طبیعی در ژنهای مرتبط با کاهش پرخاشگری هستند.
یافتهها حاکی از آن است که انتخاب طبیعی بر واریانهای ژنتیکی مرتبط با رفتار، که احتمالاً ناشی از حذف خرسهای پرخاشگرتر توسط انسانها بوده، به ظهور جمعیتی با رفتار به مراتب مسالمتآمیزتر منجر شده است.
کاهش درگیری به بهای هزینه ژنتیکی
این روند تکاملی به کاهش درگیری با انسان منجر شده، اما بهای سنگینی برای این خرسها داشته است. بررسیها نشان میدهد تنوع ژنتیکی در این جمعیت کاهش یافته و میزان درونآمیزی در آنها بالا است که خطر انقراض را افزایش میدهد.
جورجیو برتورهله (Giorgio Bertorelle)، محقق دیگر این طرح، نتیجهگیری میکند: پیامد کلی یافتههای ما روشن است. تعامل انسان و حیات وحش اغلب برای بقای یک گونه خطرناک است، اما ممکن است به تکامل صفاتی بینجامد که درگیری را کاهش میدهد. این بدان معناست که حتی جمعیتهایی که به شدت و به طور منفی تحت تأثیر فعالیتهای انسانی قرار گرفتهاند، ممکن است حاوی واریانهای ژنتیکی ارزشمندی باشند که نباید، مثلاً با معرفی مجدد افراد از جمعیتهای دیگر، رقیق شوند.
این مطالعه بهوضوح نشان میدهد چگونه ورود انسان به عرصههای طبیعی میتواند نهتنها باعث کاهش جمعیت و فرسایش ژنتیکی شود، بلکه به شکل ناخواسته، مسیر تکامل یک گونه را برای کاهش تنش با انسان تغییر دهد.