نورنیوز-گروه بین الملل: تصمیم دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا برای دستگیری و ربودن نیکولاس مادورو همتای ونزوئلایی خود و اعلام اداره نامحدود این کشور آمریکای لاتین از سوی ایالات متحده، نهتنها معادلات ژئوپلیتیکی در این قاره را دستخوش تغییر کرده، بلکه شکافهای عمیقی را در میان پایگاه سیاسی او ایجاد کرده است؛ اقدامی که با وعدههای پیشین ترامپ درباره پایان دادن به جنگهای بیپایان و پرهیز از مداخله خارجی در تضاد آشکار قرار دارد.
به گزارش روزنامه «نیویورک تایمز» در گزارشی نوشت: تعهد ترامپ مبنی بر اینکه ایالات متحده برای مدتی نامحدود ونزوئلا را «اداره» خواهد کرد، نشان داد که او حاضر است وارد درگیریهای خارجیای شود که زمانی وعده داده بود به آنها پایان دهد.
ماههاست که بخش قابلتوجهی از پایگاه سیاسی ترامپ شکایت دارند که او بیش از حد بر سیاست خارجی تمرکز کرده است، از تلاش برای دستیابی به توافقی درباره اوکراین گرفته تا رسیدگی به فهرست بلندبالایی از درگیریهای دیگر که مدعی است آنها را حلوفصل کرده و در مقابل، توجه کمتری به دغدغههای اقتصادی آمریکاییها داشته است.
اعلامیه او در روز شنبه مبنی بر اینکه ایالات متحده رهبر ونزوئلا را دستگیر کرده و قرار است برای مدتی نامحدود این کشور را «اداره» کند، به این انتقادات دامن زده است. با روشنتر شدن ابعاد عملیات در روز شنبه، منتقدان گفتند که ترامپ ممکن است ایالات متحده را وارد نوعی درگیری بیپایان کند که سالها علیه آن موضع گرفته بود.
«این دقیقاً همان چیزی است که بسیاری در جنبش «ماگا» فکر میکردند به آن رأی دادهاند تا پایان یابد»، «مارجری تیلور گرین»، نماینده کنگره و متحد سابق ترامپ که به منتقد او تبدیل شده است، در شبکههای اجتماعی نوشت: «چقدر اشتباه میکردیم.»
ترامپ که وعده داده بود به «جنگهای بیپایان» خاتمه دهد و شمار نیروهای آمریکایی در خارج از کشور را کاهش دهد، اکنون احتمال اعزام نیرو به ونزوئلا را منتفی ندانست؛ موضوعی که پیشتر تنها بهطور مبهم درباره آن سخن گفته بود.
او در گفتوگو با خبرنگاران گفت که ایالات متحده «از استقرار نیرو روی زمین هراسی ندارد» و افزود که دولت وی قصد دارد «در ارتباط با نفت»، حضور نظامی در این کشور (ونزوئلا) داشته باشد.
ترامپ گفت: «ما زیرساخت نفت را بازسازی خواهیم کرد»، اظهاراتی که برخی جمهوریخواهان را شوکه کرد؛ افرادی که میپرسیدند این برنامههای مبهم چگونه با تعهد به پرهیز از مداخله نظامی و تغییر رژیم سازگار است؟
رئیس جمهوری ایالات متحده افزود: «ما کشور را بهدرستی اداره خواهیم کرد و مطمئن میشویم که به مردم ونزوئلا رسیدگی میشود.»
ترامپ در گذشته نیز بهویژه در آستانه حملاتش به ایران در ماه ژوئن (خرداد و تیر)، با اقدام نظامی، خطر دور شدن از پایگاه حامیانش را پذیرفته بود. با این حال، اهداف در ایران سه تأسیسات هستهای زیرزمینی بودند که به ترامپ امکان داد یک حمله هوایی پرخطر را از آن سوی جهان انجام دهد، ذخایر اورانیوم را مدفون کند و بازگردد. جنجالها نیز فروکش کرد؛ اما آنچه در کاراکاس رخ داد، متفاوت بود.
ترامپ پنهان نکرد که ایالات متحده قصد دارد کنترل امور را در دست بگیرد. او روز شنبه گفت: «ما کشور را درست اداره خواهیم کرد. بسیار سنجیده و بسیار منصفانه اداره خواهد شد. و پول زیادی تولید خواهد کرد.»
با این سخنان، ترامپ نسخهای از آنچه «کالین پاول»، وزیر امور خارجه پیشین آمریکا، «قاعده پاتری بارن» مینامید را پذیرفت؛ قاعدهای که خلاصهاش این است: «اگر چیزی را بشکنی، مالک آن میشوی.» این الزاماً به معنای استقرار دائمی نیروهای نظامی آمریکا در ونزوئلا، مشابه عراق و افغانستان، نبود؛ اما نشاندهنده تداوم مداخله سیاسی، دستکم با تهدید پشتیبانی نظامی، بود.
ترامپ روز شنبه گفت که دولتش «برای موج دوم» پس از حمله نخست در ونزوئلا آماده است، اما فعلاً نیازی به آن نیست. «متیو بارتلت»، استراتژیست جمهوریخواه و مقام پیشین وزارت امرو خارجه در دولت ترامپ، گفت: طرح اداره ونزوئلا «واقعاً نفسگیر و شوکهکننده» است.
او گفت: «این چیزی نیست که رئیسجمهوری دستکم در دوران کارزار انتخاباتی یا حتی در ماههای اخیر مطرح کرده باشد.» در نهایت، میزان واکنش منفی ممکن است به آنچه در ادامه رخ میدهد بستگی داشته باشد.
«دیو کارنی»، استراتژیست جمهوریخواه و مدیر سوپرپک حامی ترامپ با نام Preserve America، گفت: «این بخش سخت ماجراست. هیچکس باتلاق نمیخواهد. هیچکس نمیخواهد تابوتهای سربازان آمریکایی که هدف تیراندازی در ونزوئلا قرار گرفتهاند، به پایگاه «دوور» بازگردد.»
عملیات ونزوئلا همچنین با حمایت تندروهای سیاست خارجی مواجه شد؛ گروهی که مدتها هدف انتقاد جنبش ماگا بودهاند. میچ مککانل، سناتور جمهوریخواه از کنتاکی، گفت: «از نیروهای آمریکایی که با به خطر انداختن جان خود دستورات را اجرا کردند، سپاسگزارم. ونزوئلایی آزاد، دموکراتیک و باثبات، به رهبری ونزوئلاییها، در راستای منافع امنیت ملی آمریکا است.»
دستیاران ترامپ گفتهاند اقدام نظامی علیه ونزوئلا با وعدههای انتخاباتی او همسو است، زیرا مادورو را متهم میکنند که به بحرانهای داخلی آمریکا، از جمله خشونت باندها و افزایش مرگومیر ناشی از مصرف بیش از حد فنتانیل، دامن زده است.
با این حال، بر اساس این گزارش، فنتانیلی که بحران اوردوز در آمریکا را تشدید کرده، در آزمایشگاههای مکزیک و با استفاده از مواد شیمیایی چینی تولید میشود. جامعه اطلاعاتی آمریکا نیز اوایل امسال ادعای ترامپ مبنی بر اینکه مادورو اعضای باند «ترن د آراگوآ» را به آمریکا فرستاده است، تضعیف کرد و گفت این باند تحت کنترل رهبر ونزوئلا نیست.
«لورا لومر»، فعال راست افراطی و متحد ترامپ که از حمله به ایران حمایت کرده بود، در کنار «تاکر کارلسون» و دیگران با عملیات ونزوئلا مخالفت کرد و گفت: در نهایت آمریکاییها بهای آن را خواهند پرداخت.
او گفت: «شاید بهزودی شاهد تهاجم به ونزوئلا باشیم تا «ماریا کورینا ماچادو»، رهبر اپوزیسیون ونزوئلا که در سال ۲۰۲۵ جایزه نوبل صلح را دریافت کرد، بتواند قدرت را در کشوری به دست بگیرد که بدون کمک آمریکا هرگز قادر به اداره آن نخواهد بود.» لومر افزود: نتیجه این روند هموار کردن راه برای نفوذ بیشتر چین و دیگران خواهد بود.
این دیدگاهها به یک بحث محوری میرسند: چه کسی تعریف «اول آمریکا» را در اختیار دارد؟ ترامپ که نخستینبار در مصاحبهای با نیویورک تایمز در سال ۲۰۱۶ با این اصطلاح بازی کرد، گفته است که آن را ابداع کرده و بنابراین حق دارد آن را تعریف کند. اما برخی از وفاداران جنبش ماگا آشکارا نظر دیگری دارند.
در قلب این اختلاف، این واقعیت قرار دارد که ترامپ انزواطلب نیست، حتی اگر بسیاری از حامیانش چنین باشند. شخصی که ممکن است در آینده با پیامدهای سیاسی حضور طولانیمدت نظامی در ونزوئلا روبهرو شود، جیدی ونس معاون رئیسجمهور است؛ کسی که بهطور گسترده بهعنوان وارث ترامپ در جنبش ماگا شناخته میشود.
او در نشست خبری ترامپ در روز شنبه حضور نداشت. ونس که عملیات ونزوئلا را از طریق ویدئوکنفرانس دنبال میکرد، پیشتر از خویشتنداری نظامی دفاع کرده بود.
او اوایل امسال در سخنرانی برای دانشآموختگان آکادمی نیروی دریایی آمریکا گفت: «دیگر مأموریتهای نامشخص نباشد؛ دیگر درگیریهای بیپایان نباشد.»
با این حال، ونس روز شنبه از مداخله نظامی حمایت کرد. او در شبکههای اجتماعی نوشت: «رئیسجمهوری چندین مسیر خروج پیشنهاد داد، اما در تمام این روند بسیار روشن بود: قاچاق مواد مخدر باید متوقف شود و نفت دزدیدهشده باید به ایالات متحده بازگردانده شود. مادورو جدید ترینفردی است که فهمید ترامپ به آنچه میگوید عمل میکند.» اینکه همه حامیان ترامپ با این دیدگاه موافق باشند، موضوعی دیگر است.