نورنیوز- گروه اجتماعی: وبگاه تِکاِکسپلور در گزارشی آورده است: خودروهای شرکتهایی مانند تسلا همین حالا هم نوید رانندگی بدون دخالت دست را میدهند، اما برخی تصادفات اخیر نشان میدهد که سامانههای خودران امروزی هنوز هم ممکن است در موقعیتهای پرخطر و با تغییرات سریع، با مشکل مواجه شوند.
پژوهشگران چینی در مطالعهای تازه که نتایج آن در مجله تخصصی سایبورگ اَند بایونیک سیستمز/ Cyborg and Bionic Systems منتشر شده، گامی بلند به سوی نسل آینده خودروهای خودران برداشتهاند. آنها سامانهای طراحی کردهاند که با خواندن سیگنالهای مغز سرنشینان، سطح استرس و درک خطر را تشخیص میدهد و سبک رانندگی ماشین را در لحظه تنظیم میکند. این فناوری میتواند پاسخی برای چالشهای ایمنی فعلی خودروهای خودران در مواجهه با موقعیتهای غیرمنتظره باشد.
سازوکار: از مغز سرنشین تا فرمان خودرو
این سامانه مبتکرانه از فناوری طیفسنجی عملکردی فروسرخ نزدیک (fNIRS) استفاده میکند. این یک روش غیرتهاجمی و بیخطر است که با تابش نور فروسرخ به جمجمه، فعالیت نواحی خاصی از مغز مرتبط با استرس، هیجان و ارزیابی خطر را به صورت زنده رصد میکند.
دادههای مغزی جمعآوریشده، بلافاصله به یک الگوریتم هوشمند مبتنیبر یادگیری تقویتی عمیق وارد میشوند. این الگوریتم میآموزد که چگونه واکنشهای انسانی را تفسیر کند. هنگامی که سامانه، افزایش ناگهانی استرس یا احساس خطر را در ذهن سرنشین تشخیص دهد، به طور خودکار دستور تغییر به یک حالت رانندگی محافظهکارانهتر را صادر میکند. این حالت میتواند شامل کاهش سرعت، افزایش فاصله با خودروی جلویی یا انجام مانورهای ملایمتر باشد.
نتایج آزمایشها: بهبود ایمنی و آرامش
در آزمایشهای شبیهسازیشده، عملکرد این سامانه هیبریدی (ترکیب انسان و ماشین) با خودروهای خودران معمولی مقایسه شد. نتایج نشان داد که سامانه جدید در چند معیار کلیدی برتر است:
·یادگیری سریعتر: الگوریتم با درک واکنش انسانی، سریعتر به شرایط خطرناک عادت میکند؛
ایمنی بالاتر: تصمیمگیری محافظهکارانه در لحظه خطر، احتمال بروز حادثه را کاهش میدهد؛
رضایت بیشتر سرنشین: کاهش ناگهانی سرعت در هنگام احساس خطر توسط سرنشین، منطقیتر به نظر میرسد و حس اطمینان ایجاد میکند.
محدودیتها و چشمانداز آینده
با وجود نتایج امیدوارکننده، این فناوری هنوز در مراحل آزمایشی است. سادگی نسبی موقعیتهای آزمایشی و تعداد محدود و همگون شرکتکنندگان از جمله محدودیتهای این مطالعه است که تعمیمپذیری آن به شرایط رانندگی واقعی و برای همه افراد را زیر سؤال میبرد.
گروه پژوهشی با هدایت پروفسور شیائوفی ژانگ (Xiaofei Zhang) از دانشگاه چینهوا، هدف بعدی خود را آزمایش در محیطهای پیچیدهتر و ادغام دادههای مغزی با اطلاعات کامل حسگرهای خودرو (دوربین، رادار، لیدار) اعلام کردهاند. این ادغام میتواند به یک ارزیابی خطر فوقالعاده دقیق و جامع منجر شود.
این پژوهش، افق جدیدی را در تعامل انسان و ماشین میگشاید و نشان میدهد که احساسات و غریزه انسانی میتواند به یکی از مهمترین حسگرهای نسل بعدی خودروهای خودران تبدیل شود. با این حال، راهی طولانی تا تجاریسازی این طرح و حل چالشهای فنی و اخلاقی آن باقی است.